# حفظ — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%81%D8%B8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حفظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: حفظ

باب الحاء والظاء والفاء معهما
ح ف ظ يستعمل فقط
حفظ:
الحِفْظ: نقيض النِّسيان، وهو التَّعاهدُ وقلّة الغَفْلة، والحَفيظ: المُوَكَّل بالشيء يحفَظْه. والحَفَظَةُ جمع الحافظ، وهم الذين يُحصُون أعمال بني آدَم من الملائكة.
والاحتفاظ: خُصُوص الحفظ، تقول: احتفظت به لنفسي، واستَحْفَظْتُه كذا أي: سألتَه يحفَظه عليك.
والتَحَفُّظ: قِلّة الغَفْلة حَذَراً من السَّقْطة في الكلام والأمور. والمُحافَظة: المُواظَبة على الأمور من الصَّلوات والعلم ونحوه.
والحِفاظ: المُحافظة على المَحارم ومَنْعُها عند الحروب، والاسم منه الحَفيظة، يقال: هو ذو حفيظة.
وأهل الحَفائظ: المُحامون من وراء إخوانهم، مُتعاهدونَ لأمورهم، مانِعونَ لعَوْراتِهم، قال:
إنّا أُناسٌ نَلْزَمُ الحَفـائِظـا		إذ كَرِهَتْ ربيعةُ الكَظائِظا
والحِفْظةُ مصدر الاحتِفاظ عندنا يُرَى من حَفيظة الرَّجل، تقول: أَحْفَظْتُه فاحتَفَظَ حِفْظةً أي أغضَبْتُه، قال العجاج:
وحِفْظةً أكَنَّها ضَميري
يُفسَّرونَه: على غَضْبةٍ أَجَنَّها ضَميري.
وتقول: احفاظَّت الجيِفةُ أي: انَتَفَخَتْ.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الظاء** ve **الفاء** onlarla birlikte

**ح ف ظ** yalnızca kullanılır

**حفظ**:
**الحِفْظ**: **النِّسيان**’ın zıddı; o, gözetip kollama ve gafletin azlığıdır. **الحَفيظ**: bir şeye vekil kılınmış olup onu koruyan. **الحَفَظَةُ**: **الحافظ**’ın çoğuludur; onlar, meleklerden, Âdemoğullarının amellerini sayıp dökenlerdir.
**والاحتفاظ**: korumanın hususîliği; dersin ki: **احتفظت به لنفسي** (onu kendim için sakladım). Ve **استَحْفَظْتُه كذا** yani: onu, senin üzerine onu korumasını istedim.
**والتَحَفُّظ**: sözde ve işlerde sürçmeden sakınmak için, ihtiyat olarak gafletin azlığıdır. **والمُحافَظة**: namazlar, ilim ve benzeri işlerden olan işlere devamlılıktır.
**والحِفاظ**: harplerde mahremleri koruma ve onları men etmedir; bunun ismi **الحَفيظة**’dir; denir ki: **هو ذو حفيظة** (o, **حفيظة** sahibidir).
**وأهل الحَفائظ**: kardeşlerinin arkasından savunanlar; onların işlerini gözetip kollayanlar; onların ayıplarını engelleyenler; dedi ki:
إنّا أُناسٌ نَلْزَمُ الحَفـائِظـا		إذ كَرِهَتْ ربيعةُ الكَظائِظا
**والحِفْظةُ**: bizde **الاحتِفاظ**’ın masdarıdır; erkeğin **حَفيظة**’sinden görülür. Dersin ki: **أَحْفَظْتُه فاحتَفَظَ حِفْظةً** yani onu öfkelendirdim; **العجاج** dedi ki:
وحِفْظةً أكَنَّها ضَميري
Onu şöyle tefsir ederler: **على غَضْبةٍ أَجَنَّها ضَميري** (içimde gizlediğim bir öfke üzere).
Ve dersin ki: **احفاظَّت الجيِفةُ** yani: şişti.
