# حفف — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D9%81/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%81%D9%81/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D9%81.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حفف

قال الأصمعي: الحَفَّةُ: المنوالُ، وهو الخشبة التي يُلفّ عليها الحائكُ الثوب. قال: والذي يقال له الحَفُّ هو المِنْسَجُ. قال أبو سعيد: الحَفَّةُ: المِنوالُ ولا يقال له حَفٌّ، وإنما الحَفُّ المِنْسَجُ. والحَفَّانُ: فِراخُ النَعامِ، الواحدة حَفّانَةٌ، الذكر والأنثى فيه سواء. والحَفَّانُ أيضاً: الخَدَمُ.
وإناءٌ حَفَّانٌ: بلغ الكيلُ حفافَيْهِ. وحَفَّتِ المرأة وجهها من الشعر تَحُفَّهُ حَفَّاً وحفافاً، واحْتَفّتْ أيضاً. قال الأصمعي: الحَفَفُ: عيشُ سوءٍ وقلّةُ مالٍ. يقال: ما رُئِي عليهم حَفَفٌ ولا ضَفَفٌ، أي أثرُ عَوَزٍ. والاحْتِفافُ: أكلُ جميع ما في القدر. والمِحَفَّةُ، بالكسر: مَرْكَبٌ من مراكب النساء كالهودج، إلا أنها لا تُقَبَّبُ كما تُقَبَّبُ الهوادج. وحَفُّوا حوله يَحُفَّوَ حَفَّاً، أي أطافوا به واستداروا. وقال الله تعالى: "وتَرى الملائكةَ حافِّينَ مِنْ حَوْلِ العَرش". وحَفَّهُ بالشيء يَحُفَّهُ كما يُحَفُّ الهودجُ بالثياب. وكذلك التَحْفيفُ. ويقال: مَنْ حَفَّنَا أو رَفَّنَا فليقتصدْ، أي من خَدَمنا أو تعطّف علينا وحاطنا. وما لفلان حافٌّ ولا رافٌّ، وذهَبَ من كان يَحُفُّهُ وَيَرُفُّهُ. وحَفَّتْهُمُ الحاجةُ تَحُفُّهُمْ، إذا كانوا محاويجَ. وهم قومٌ مَحْفوفونَ. وحَفَّ رأسهُ يَحفُّ بالكسر حُفوفاً، أي بَعُدَ عهده بالدُّهْنِ. قال الكميت يصف وتداً:
وأَشْعَثَ في الدار ذي لِمَّةٍيُطيلُ الحُفوفَ فلا يَقْمَلُ
وأَحْفَفْتُهُ أنا. وحَفَّ الفرسُ أيضاً يَحِفُّ حَفيفاً، وأَحْفَفْتُهُ أنا، إذا حملتَه على أن يكون له حَفيفٌ، وهو دويُّ جَرْيِهِ. وكذلك حَفيفُ جناح الطائر. وحَفَّ شاربَه ورأسَه يَحُفُّ حَفَّاً، أي أَحْفاهُ. وحِفافا الشيءِ: جانِباه. ويقال: بقي من شَعره حِفافٌ، وذلك إذ صَلِع فبقيتْ من شعره طُرَّةٌ حولَ رأسه؛ والجمع أَحِفَّةٌ.

### Türkçe

قال الأصمعي: **الحَفَّةُ**: dokuma tezgâhı; o, dokumacının kumaşı üzerine sardığı tahtadır. Dedi: Kendisine **الحَفُّ** denilen ise **المِنْسَجُ**dur. قال أبو سعيد: **الحَفَّةُ**: dokuma tezgâhıdır; ona **حَفٌّ** denilmez; ancak **الحَفُّ** **المِنْسَجُ**dur. Ve **الحَفَّانُ**: devekuşu yavruları; teki **حَفّانَةٌ**dır; onda erkek ve dişi eşittir. Ve **الحَفَّانُ** ayrıca: hizmetkârlardır.

Ve bir kap **حَفَّانٌ**: ölçek, onun iki kenarına (**حفافَيْهِ**) ulaştı. Ve kadın, yüzünü kıllardan **حَفَّتِ**; onu **تَحُفَّهُ** **حَفَّاً** ve **حفافاً** (diye) tıraş eder; ve ayrıca **احْتَفّتْ**. قال الأصمعي: **الحَفَفُ**: kötü geçim ve malın azlığıdır. Denir: Onların üzerinde ne **حَفَفٌ** ne de **ضَفَفٌ** görüldü; yani yoksunluk izi. Ve **الاحْتِفافُ**: tenceredeki şeyin tamamını yemektir. Ve **المِحَفَّةُ** (kesre ile): kadınların bineklerinden bir binek; hedeç gibi; ancak o, hedeçlerin kubbeleştirildiği gibi kubbeleştirilmez. Ve onun etrafında **حَفُّوا**; **يَحُفَّوَ** **حَفَّاً**; yani onu kuşattılar ve çevresinde döndüler. Ve Allah Teâlâ dedi: "Ve melekleri, arşın çevresinden **حافِّينَ** görürsün." Ve onu bir şey ile **حَفَّهُ**; onu **يَحُفَّهُ**; tıpkı hedecin elbiselerle kuşatıldığı gibi. Ve كذلك **التَحْفيفُ**. Ve denir: Kim bize **حَفَّنَا** yahut **رَفَّنَا** ettiyse, iktisat etsin; yani kim bize hizmet etti yahut bize şefkat gösterdi ve bizi gözetti. Ve falanın ne bir **حافٌّ**u ne de bir **رافٌّ**u vardır; ve onu **يَحُفُّهُ** ve **يَرُفُّهُ** olan kimse gitti. Ve ihtiyaç onları **حَفَّتْهُمُ**; onları **تَحُفُّهُمْ**; muhtaç oldukları zaman. Ve onlar **مَحْفوفونَ** bir kavimdir. Ve başı **حَفَّ**; kesre ile **يَحفُّ**; **حُفوفاً**; yani yağ ile (yağlanma ile) ahdi uzaklaştı. قال الكميت bir kazığı vasfederek:
وأَشْعَثَ في الدار ذي لِمَّةٍيُطيلُ الحُفوفَ فلا يَقْمَلُ
Ve ben onu **أَحْفَفْتُهُ**. Ve at da ayrıca **حَفَّ**; **يَحِفُّ** **حَفيفاً**; ve ben onu **أَحْفَفْتُهُ**; ona **حَفيفٌ** olması için onu zorladığın zaman; ve o, koşuşunun uğultusudur. Ve كذلك kuş kanadının **حَفيفُ**i. Ve bıyığını ve başını **حَفَّ**; onu **يَحُفُّ** **حَفَّاً**; yani onu **أَحْفاهُ** (dipten tıraş etti). Ve bir şeyin **حِفافا**sı: onun iki yanıdır. Ve denir: Saçından bir **حِفافٌ** kaldı; bu, kel olduğu zaman olur da başının çevresinde saçtan bir perçem kalır; çoğulu **أَحِفَّةٌ**dir.
