# حقب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%82%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: حقب

باب الحاء والقاف والباء معهما
ح ب ق، ح ق ب، ق ب ح، ق ح ب مستعملات
حبق:
الحَبَق: دَواء من أدوية الصَيْدلانيِّ. والحَبْق: ضُراط المِعَز، حَبََت تَحبِقُ حَبْقاً.
حقب: الحَقَبُ: حَبْل يُشَدُّ به الرَّحْل إلى بطْن البعير كي لا يَجْتَذبَه التَصدير: وحَقِبَ البعيرُ حَقَباً فهو حَقِب أي تَعَسَّرَ عليه البَوْل. والأحقَب: حِمارُ الوَحْش لبَياض حَقْوَيه، ويقال: بل سُمِّيَ لدِقَّة حَقْوَيه، والأُنثى حَقْباء، قال رؤبة:
كأنَّها حَقْباءُ بَلْقاءُ الزَّلَقْ
الزَّلَقُ: العَجُزُ. وقارةٌ حَقْباءُ: دقيقةٌ مُستطيلةٌ، قال:
تَرَى القارةَ الحَقْباءَ منها كأنَّهـا		كُمَيْتٌ يُبارِي رَعْلةَ الخَيل فارِدُ.
ويقال: لا يقالُ ذلك حتّى يَلْتَويَ السَراب بحَقْوَيْها. والحِقابُ: شيءٌ تَتَّخذُه المرأةُ تُعلِّق به مَعاليق الحُلِيِّ تَشُدُّه على وَسَطها، ويجمع على حُقُب. واحتَقَبَ واستَحْقَبَ: أي شَدَّ الحقيبة من خلفه، وكذلك ما حمل من شيء من خلفه، قال النابغة:
حَلَق الماذيِّ خَـلْـفَـهُـمُ		شُمُّ العَرانينِ ضَرّابُونَ للهامِ
وقال:
فاليومَ فاشرَبْ غيرَ مُستَحقِبٍ		إثماً من الـلـهِ ولا واغِـلِ
والمُحقِبُ كالمُردِف. والحِقْبة: زمان من الدهر لا وقتَ له. والحُقُبْ: ثَمانونَ سنةً والجميعُ: أحقاب.
قحب:
القُحابُ: سُعال الشَّيخ والَكلْب. قَحَبَ يَقْحُبُ قُحاباً وقَحْباً. وأخَذَه سُعالٌ قاحِب. والقَحْبَةُ: المرأة بلغة اليمن.
قبح:
القُبْح والقَباحة: نَقيضُ الحُسْن، عامٌّ في كلِّ شيء. وقَبَحه الله: نَحّاه عن كلّ خير وقوله تعالى: "همُ من المَقْبوحِين" أي المُنَحَّيْن عن كلّ خَيْرٍ.
قال زائدة: المقْبُوحُ الممقُوت. والقَبيح: طَرَفُ عَظْم المِرْفَق ويُجْمَع: قبائح، قال:
حَيثُ تحُكّ الإبرةُ القَبيحا

### Türkçe

باب **الحاء** ve **القاف** ve **الباء** bunlarla birlikte

**ح ب ق**، **ح ق ب**، **ق ب ح**، **ق ح ب** kullanımdadırlar.

**حبق**:
**الحَبَق**: eczacının ilaçlarından bir ilaçtır. Ve **الحَبْق**: keçinin yellenmesidir; **حَبََت** **تَحبِقُ** **حَبْقاً**.

**حقب**: **الحَقَبُ**: devenin karnına semeri bağlamakla onun (semerin) öne kaydırma ile onu çekip götürmemesi için bağlanan iptir. Ve **حَقِبَ** deve **حَقَباً**; o hâlde o **حَقِب**tir; yani ona bevletmek güçleşti. Ve **الأحقَب**: iki böğrünün beyazlığından dolayı yaban eşeğidir; ve denilir: bilakis iki böğrünün inceliğinden dolayı adlandırıldı; dişisi **حَقْباء**dır. Rü’be dedi:
kendisinin, kayganın alaca **حَقْباء**sı gibi olduğu sanki
**الزَّلَقُ**: kıçtır. Ve **قارةٌ حَقْباءُ**: ince, uzunca olandır; dedi:
ondan **القارةَ الحَقْباءَ**yı görürsün; sanki o,
yalnız bir doru at, at sürüsünün bir bölüğüyle yarışır.
Ve denilir: serap iki böğrüyle kıvrılıp dolanıncaya kadar bu söylenmez. Ve **الحِقابُ**: kadının, ziynet asmalarını onunla asacağı bir şeydir; onu beline bağlar; ve **حُقُب** üzere cem‘ olunur. Ve **احتَقَبَ** ve **استَحْقَبَ**: yani heybeyi arkasından bağladı; ve yine arkasından bir şey olarak taşınan da böyledir. Nâbiga dedi:
onların arkasında **الماذيِّ**nin halkası;
burunları yüksek olanlar, başlara vuranlardır.
Ve dedi:
bugün iç; günahı Allah’tan **مُستَحقِبٍ** olmaksızın, ne de **واغِلِ**.
Ve **المُحقِبُ** **المُردِف** gibidir. Ve **الحِقْبة**: vakti olmayan, dehrden bir zamandır. Ve **الحُقُبْ**: seksen senedir; ve hepsi: **أحقاب**.

**قحب**:
**القُحابُ**: ihtiyarın ve köpeğin öksürüğüdür. **قَحَبَ** **يَقْحُبُ** **قُحاباً** ve **قَحْباً**. Ve onu **قاحِب** bir öksürük aldı. Ve **القَحْبَةُ**: Yemen lügatinde kadındır.

**قبح**:
**القُبْح** ve **القَباحة**: güzelliğin zıddıdır; her şeyde geneldir. Ve Allah onu çirkin kılsın: onu her hayırdan uzaklaştırdı. Ve Yüce Allah’ın sözü: “onlar **المَقْبوحِين**dendir” yani her hayırdan uzaklaştırılmışlardır.
Zâide dedi: **المقْبُوحُ**: nefret edilendir. Ve **القَبيح**: dirsek kemiğinin ucu; ve cem‘ olunur: **قبائح**; dedi:
iğnenin **القَبيحا**yı kaşıdığı yerde.
