# حقد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%82%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حقد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حقد

حقد عليه، كضرب، وفرح، حقدا، بالكسر وحقدا، بالفتح، وهذه عن الصاغاني وحقدا، محركة مصدر حقد كفرح، وحقيدة، فهو حاقد: أمسك عداوته في قلبه وتربص لفرصتها. وقيل: الحقد الفعل، والحقد الاسم، كتحقد، قال جرير:
  باعدن إن وصالهن خـلابة                      ولقد جمعن مع البعاد تحقدا والحقود، كصبور: الكثير الحقد، أي الضغن، على ما يوجب هذا الضرب من الأمثلة. وجمع الحقد أحقاد وحقود وحقائد، قال أبو صخر الهذلي:
  وعد إلى قوم تجيش صدورهم                      بغشى لا يخفون حمل الحقائد وأحقده الأمر صيره حاقدا، وأحقده غيره. وحقد المطر، كفرح، واحتقد، وأحقد: احتبس. وكذلك المعدن إذا انقطع فلم يخرج شيئا. قال ابن الأعرابي: حقد المعدن، وأحقد، إذا لم يخرج منه شيء، وذهبت منالته. ومعدن حاقد ومحقد، إذا لم ينل شيئا. وحقدت الناقة حقدا امتلأت شحما، نقله الصاغاني. وقال الجوهري: أحقدوا: طلبوا من المعدن شيئا فلم يجدوه، قال: وهذا الحرف نقلته من كلام، ولم أسمعه. والمحقد كمجلس: الأصل، وهو المحتد والمحفد المحكد.
 ومما يستدرك عليه: حقدت السماء وحقبت، إذا لم يكن فيها قطر. والحقود والمحقد: الناقة التي تلقي ولدها. وعليه شعر، نقله الصاغاني.

### Türkçe

**حقد** ona karşı, **ضرب** gibi ve **فرح** gibi, **حقدا** (kesre ile) ve **حقدا** (fetha ile); bu, **الصاغاني**’dendir; ve **حقدا** (harekeli), **حقد**’ın **فرح** gibi mastarıdır; ve **حقيدة**; o hâlde o **حاقد**’dır: düşmanlığını kalbinde tuttu ve onun fırsatını kolladı. Ve denildi: **الحقد** fiildir, **الحقد** isimdir; **تحقد** gibi. **جرير** dedi ki:
  Uzaklaşırlar; çünkü onların kavuşması aldatıcıdır;                      ve gerçekten uzaklaşma ile birlikte **تحقدا** topladılar. Ve **الحقود**, **صبور** gibi: çok **الحقد** sahibi; yani **الضغن**; bu türden örneklerin gerektirdiği üzere. Ve **الحقد**’ın çoğulu **أحقاد** ve **حقود** ve **حقائد**’dir. **أبو صخر الهذلي** dedi ki:
  Dön, göğüsleri kaynayan bir kavme;                      bir **بغشى** ile; **حمل الحقائد**’i gizlemezler. Ve **أحقده** iş, onu **حاقدا** kıldı; ve **أحقده** başkası. Ve **حقد** yağmur, **فرح** gibi; ve **احتقد**; ve **أحقد**: tutuldu. Ve maden de böyledir; kesildiği zaman, bir şey çıkarmadığı (zaman). **ابن الأعرابي** dedi: **حقد** maden ve **أحقد**; ondan bir şey çıkarmadığı ve elde edilişi gittiği zaman. Ve **معدن حاقد** ve **محقد**: bir şey elde etmediği zaman. Ve **حقدت** dişi deve **حقدا**: yağ ile doldu; onu **الصاغاني** nakletti. Ve **الجوهري** dedi: **أحقدوا**: madenden bir şey istediler de bulmadılar; dedi ki: ve bu harfi bir sözden naklettim, onu işitmedim. Ve **المحقد** **مجلس** gibi: asıl; ve o **المحتد** ve **المحفد** **المحكد**’dir.
 Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **حقدت السماء** ve **حقبت**: içinde damla olmadığı zaman. Ve **الحقود** ve **المحقد**: yavrusunu atan dişi deve. Ve onun üzerine bir şiir vardır; onu **الصاغاني** nakletti.
