# حقص (ح-ق-ص) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%B5
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%82%D8%B5

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - ق - ص
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%B5/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الحاء والقاف والصاد
قحص ، حقص : مستعملان .
قحص : قال أبو العَمَيْثَل : يقال : قَحَص
وَمَحَص إذا مَرَّ مَرّاً سريعاً . وأَقْحَصْتُه وقَحَصْتُه إذا أبعدتَه عن الشيء . وقال أبو سعيد : فَحَصَ بِرِجْله وقَحَصَ إذا رَكَضَ بِرِجْله . حقص : قال ابن الفرج : سَمِعْتُ مُدْرِكاً الجعفري يقول : سبقني فلانٌ قَبْصاً وحَقْصاً وشَدّاً بمعنى واحد .

##### Türkçe

**باب الحاء والقاف والصاد**

**قحص** , **حقص**: ikisi de kullanımdadır.

**قحص**: Ebû’l-ʿAmeysel dedi: Denilir ki: **قَحَص** ve **مَحَص**; (bir kimse) geçtiği zaman hızlı bir geçişle geçtiğinde. Ve **أَقْحَصْتُه** ve **قَحَصْتُه**; onu bir şeyden uzaklaştırdığında. Ebû Saʿîd dedi: **فَحَصَ** ayağıyla ve **قَحَصَ**; ayağıyla koştuğunda.

**حقص**: İbnü’l-Ferec dedi: Müdrik el-Caʿferî’yi şöyle derken işittim: “Falan kimse beni **قَبْصاً** ve **حَقْصاً** ve **شَدّاً** ile geçti”; tek bir mânâ ile.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%B5/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري خاصة: قال أَبو العميثل: يقال حَقَص ومَحَصَ إِذا مرَّ مَرّاً سريعاً، وأَقْحَصْته وقَحّصْته إِذا أَبْعَدْته عن الشيء. وقال أَبو سعيد: يقال فَحَصَ برِجْلهِ وقَحَصَ إِذا رَكَضَ برجله. قال ابن الفرج: سمعت مُدْرِكاً الجعفريَّ يقول: سبَقَني فلانٌ قَبْصاً وحَقْصاً وشَدّاً بمعنى واحد.

##### Türkçe

الأزهري’nin özellikle (nakli): Ebû’l-ʿUmeysil dedi ki: **حَقَص** ve **مَحَصَ** denir; eğer (bir kimse) hızlı bir geçişle geçtiyse. Ve **أَقْحَصْته** ve **قَحّصْته** (denir); eğer onu şeyden uzaklaştırdıysan. Ebû Saʿîd dedi ki: **فَحَصَ** ayağıyla ve **قَحَصَ** (denir); eğer ayağıyla koştuysa. İbnü’l-Ferec dedi ki: Müdrik el-Caʿferî’yi şöyle derken işittim: “Falan kimse beni **قَبْصاً** ve **حَقْصاً** ve **شَدّاً** ile geçti”; tek bir anlamla.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%B5/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

سبقني حقصا، أهمله الجوهري وابن سيده، وقال ابن الفرج: سمعت مدركا الجعفري يقول: سبقني حقصا وقبصا، وشدا بمعنى واحد. ونقل الأزهري خاصة عن أبي العميثل: يقال: حقص ومحص، إذا مر مرا سريعا.

##### Türkçe

Beni **حقصا** olarak geçti; el-Cevherî ve İbn Sîde onu ihmal etti. İbnü’l-Ferec dedi ki: Müdrik el-Ca‘ferî’yi şöyle derken işittim: “Beni **حقصا** ve **قبصا** olarak geçti”; ve **شدا** (da) tek bir mânâdadır. el-Ezherî, özellikle Ebû’l-‘Umeysil’den nakletti: “**حقص** ve **محص** denir; hızlı bir geçişle geçtiği zaman.”
