# حقط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%82%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حقط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حقط

الحقط، محركة: خفة الجسم، وكثرة الحركة، قال ابن فارس: زعموا، ونقله ابن دريد أيضا. والحقطة، بالفتح: المرأة القصيرة، أو هي الخفيفة الجسم النزقة، نقله ابن فارس. والحيقط والحيقطان، بضم قافهما، وروى ابن دريد فتح قاف الأخير، قال: والضم أعلى. وقال ابن خالويه: لم يفتح أحد قاف الحيقطان إلا ابن دريد: الدراج، أو الذكر منه، وفي الصحاح: الحيقطان: ذكر الدراج، وقال ابن فارس: لا أحسبه صحيحا، وأنشد الأزهري للطرماح:
  من الهوذ كدراء السراة وبطنها                      خصيف كلون الحيقطان المسيح وهي حيقطانة. وحقط بكسرتين: زجر للفرس، وكذلك هجد، نقله ابن عباد عن الخارزنجي عن أبي زياد، وأنشد:
  لما رأيت زجرهم حقط
  أيقنت أن فارسا محتطي وقال غيره: الحقطان، والحقطانة، بكسرهما وتشديد الطاء فيهما: القصير، كما في العباب.
 ومما يستدرك عليه: حقطة، بالكسر: اسم، عن ابن دريد.

### Türkçe

**الحقط**، harekeli: bedenin hafifliği ve hareketin çokluğu; İbn Fâris dedi ki: “Zannettiler”; onu İbn Düreyd de nakletti.

**والحقطة**, fetha ile: kısa kadın; yahut o, bedeni hafif, atılgan (nizak) olandır; onu İbn Fâris nakletti.

**والحيقط** ve **الحيقطان**; ikisinin de **قاف**’ı zamme ile; İbn Düreyd sonuncusunun **قاف**’ının fethasını rivayet etti; dedi ki: “Zamme daha üstündür.”

İbn Hâlaveyh dedi ki: İbn Düreyd’den başka hiç kimse **الحيقطان**’ın **قاف**’ını fetha ile okumadı: **الدراج**; yahut onun erkeği.

Ve **الصحاح**’ta: **الحيقطان**: **ذكر الدراج**.

İbn Fâris dedi ki: Onu sahih sanmıyorum.

El-Ezherî, et-Tırimmâh’a ait olarak inşad etti:
  من الهوذ كدراء السراة وبطنها                      خصيف كلون **الحيقطان** المسيح

Ve o, **حيقطانة**’dır.

**وحقط** iki kesra ile: at için azarlama; **هجد** de böyledir; onu İbn Abbâd, el-Hârizencî’den, Ebû Ziyâd’dan nakletti; ve inşad etti:
  لما رأيت زجرهم **حقط**
  أيقنت أن فارسا محتطي

Başkası dedi ki: **الحقطان** ve **الحقطانة**, ikisi de kesra ile ve ikisinde de **الطاء**’ın şeddelenmesiyle: kısa; **العباب**’da olduğu gibi.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **حقطة**, kesra ile: isim; İbn Düreyd’den.
