# حكر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%83%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: حكر

باب الحاء والكاف والراء معهما
ح ر ك، ح ك ر، ر ك ح مستعملات
حرك:
حَرَكَ الشيء يحرُكُ حَرْكاً وحركةً وكذلك يَتَحَرُّك. تقول: حَرَكْتُ بالسيف مَحْرَكَه حَرْكاً أي ضَرَبْتُه.
والمَحْرَكُ: مُنَتَهى العُنُق وعند مَفصِل الرأس. والحاركُ: أعلى الكاهل، قال:
مُغْبَطُ الحارِكِ مَحبُوكُ الكَفَلْ
والحَراكيكُ: الحَراقِف، واحدها: حَرْكَكَة.
حكر:
الحَكْرُ: الظُلم في النقص وسُوء المعاشرة. وفلان يحكِرُ فلاناً: أدخَلَ عليه مَشَقّة ومَضَرَّةً في مُعاشَرته ومُعايَشته. وفلان يَحْكِرُ فلاناً حَكْراً. والنَعْت حَكِر، قال الشاعر:
ناعَمَتْها أُمُّ صِدْقٍ بَـرَّةٌ		وأبٌ يُكرِمُها غيرَ حَكِرُ
والحَكْر: ما احتَكرْتَ من طَعام ونحوه ممّا يُؤكَل، ومعناه: الجمع، والفعل: احتَكَر وصاحبه مُحتَكِرٌ ينتظر باحتباسه، الغلاء.
ركح:
الرُكْح: رُكن مُنيفٌ من الجَبَل صَعْبٌ، قال:
كأنَّ فاهُ واللِّجامُ شـاحـي		شَرْخا غَبيطٍ سَلِسٍ مِركاح
أي كأنَّه رُكْح جَبَل. والرُكْح: ناحيةُ البَيت من وَرائه، وُرَّبما كانَ فَضاءً لا بِناءَ فيه.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الكاف** ve **الراء** onlarla birlikte
**ح ر ك**، **ح ك ر**، **ر ك ح** kullanımdadırlar

**حرك**:
**حَرَكَ** şeyi, **يحرُكُ** **حَرْكاً** ve **حركةً** (olarak); ve yine **يَتَحَرُّك**. Dersin ki: Kılıçla onun **مَحْرَكَه**’ini **حَرْكاً** **حَرَكْتُ**; yani onu vurdum.
Ve **المَحْرَكُ**: boynun sonu ve baş eklemi yanında. Ve **الحاركُ**: küreğin en üstü; dedi ki:
مُغْبَطُ **الحارِكِ** مَحبُوكُ الكَفَلْ
Ve **الحَراكيكُ**: **الحَراقِف**; onun teki: **حَرْكَكَة**.

**حكر**:
**الحَكْرُ**: eksiltmede zulüm ve kötü muamele. Ve falan, falanı **يحكِرُ**: onunla arkadaşlık etmesinde ve birlikte yaşamasında ona meşakkat ve zarar soktu. Ve falan, falanı **حَكْراً** **يَحْكِرُ**. Ve sıfat **حَكِر**; şair dedi ki:
ناعَمَتْها أُمُّ صِدْقٍ بَـرَّةٌ		وأبٌ يُكرِمُها غيرَ **حَكِرُ**
Ve **الحَكْر**: yenen şeylerden yiyecek ve benzerinden **احتَكرْتَ** (ihtikâr edip biriktirdiğin) şey; ve onun manası: toplama; ve fiil: **احتَكَر**; ve onun sahibi **مُحتَكِرٌ**dur; hapsetmesiyle (elde tutmasıyla) pahalılığı bekler.

**ركح**:
**الرُكْح**: dağdan yüksek bir köşe; zor (sarp); dedi ki:
كأنَّ فاهُ واللِّجامُ شـاحـي		شَرْخا غَبيطٍ سَلِسٍ مِركاح
Yani sanki o, bir dağın **رُكْح**’ıdır. Ve **الرُكْح**: evin arkasından olan tarafı; belki de içinde bina olmayan bir boşluk olurdu.
