# حكف (ح-ك-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%83%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - ك - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%81/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ح ك ف
كفح ، كحف ، حكف
استعمل من وجوهه : كفح ، كحف ، حكف .
كفح : قال الليث : المُكافَحَة : مُصادَفَة الوَجْه مُفاجأة وأنشد :
أَعاذِلَ مَنْ تُكْتَبْ له النّارُ يَلْقَهَا
كِفاحاً ومَنْ يُكْتَب له الخُلْدُ يَسْعَد
قال وتقول في التَّقْبِيل : كافَحَها كِفاحاً غَفْلَةً وِجاهاً . قال : المُكافَحَةُ في الحَرْبِ : المضارَبَة تِلْقاءَ الوُجُوه . وفي حديث أبي هُرَيرة أنَّه سُئِل : أَتُقَبِّلُ وأنت صائم ؟ فقال : نعم وأَكْفَحُها ، وبعضهم يَرْويه وأَقْحَفُها . قال أبو عُبَيْد : مَنْ رواه أَكْفَحُها أراد بالكَفْح اللِّقاءَ والمُباشرة لِلْجِلْد .
وكلّ مَنْ واجَهْتَه ولَقيته كَفَّةَ كَفَّة فقد كافَحْتَه كِفاحاً ومُكافَحَة .
وقال ابْنُ الرِّقاع :
تكافِحُ لَوْحاتِ الهَواجِر والضُّحَى
مكافَحَةً للمَنْخَرَيْنِ ولِلْفَم
قال : ومَنْ رَوَى أَقْحَفُها أَرادَ : شُرْبَ الرِّيق . من قَحَفَ الرجلُ ما في الإناء إذا شَرِبَ ما فيه .
أبو عُبَيد عن الكسائي : لقِيتُه كِفاحاً أي مُواجَهَة .
وقال شمر : كَفِحَ فلانٌ عَنِّي أي جَبُن .
والمُكافحة : المُواجهة بضَرْب أو بِشيء . تقول : كافَحْتُ فلاناً بالسَّيف أي واجَهْتُه . وكافَحْتُه أي قبَّلْتُه . وأَكْفَحْتُه عَنِّي أي رَدَدْتُه وجَبَّنْتُه عن الإقْدامِ عَلَيّ .
أبو عُبَيد عن الفَرَّاء : كفَحْتُه بالعَصا بالحاء أي ضَرَبتُه . وقال شَمِر : الصّوابُ كفَخْته بالخاء . قلت أنا : كفَحْتُه بالعصا والسَّيْف
إذا ضربْتُه مُواجَهَة ، صَحِيحٌ ، وكَفَخْتُه بالعصا إذَا ضَرَبْتَه لا غير .
أبو عُبَيد عن الأصمعي : أكْفَحْتُ الدَّابَّة إذا تَلَقَّيْتَ فاهَا باللِّجام تَضْربُه به ، وهو من قولهم : لَقِيتُه كِفاحاً أي اسْتَقْبَلْته كَفَّة كَفَّة .
وقال ابن دُرَيْد : كَفَحْت الشيءَ ، وكَثَحْتُه إذا كشفت عنه غِطاءه .
وقال ابن شُمَيلٍ في تفسير قوله : ( أعطيت محمداً كفاحاً أي كثيراً من الأشياء من الدنيا والآخِرَة .
وفي ( النوادر ) : كَفْحَةٌ من الناس وكَثْحَةٌ أي جَماعة ليْسَت بِكَثِيرَة .
حكف : أهمله الليث . وروى أبو عمرو عن ثعلب عن ابن الأعرابي قال : الحُكوفُ : الاسْتِرْخاءُ في العَمَل .
كحف : أهمله الليث : وقال ابنُ الأعرابي : الكُحوفُ : الأعْضاء وهي القُحُوف .

##### Türkçe

ح ك ف
**كفح** ، **كحف** ، **حكف**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **كفح** ، **كحف** ، **حكف** .

**كفح** : Leys dedi: **المُكافَحَة**: yüzün ansızın karşılaşmasıdır; ve inşad etti:
Ey kınayıcı, kendisi için ateş yazılan onu bulur
**كِفاحاً**; ve kendisi için ebedîlik yazılan mutlu olur

Dedi ve öpmede şöyle dersin: onu **كِفاحاً** bir gaflet hâlinde, yüz yüze **كافَحَها** . Dedi: savaşta **المُكافَحَة**: yüzler karşısında vuruşmadır. Ebû Hureyre hadîsinde: kendisine soruldu: Sen oruçlu iken öper misin? dedi ki: Evet ve onu **أَكْفَحُها**; bazısı da onu **أَقْحَفُها** diye rivayet eder. Ebû Ubeyd dedi: onu **أَكْفَحُها** rivayet eden, **الكَفْح** ile karşılaşmayı ve deriye doğrudan temas etmeyi murad etti.

Ve her kimi yüz yüze getirip karşılaştıysan, avuç avuca, onu **كِفاحاً** ve **مُكافَحَة** olarak **كافَحْتَه** etmişsindir.

İbnü’r-Rikā‘ dedi:
Öğle sıcağının ve kuşluğun levhalarıyla karşı karşıya gelir
İki burun deliğine ve ağza bir **مكافَحَةً** olarak

Dedi: ve onu **أَقْحَفُها** rivayet eden, murad etti: tükürüğü içmeyi. Kişi, kapta olanı içtiğinde, içindekini **قَحَفَ** eder.

Ebû Ubeyd, Kisâî’den: Onunla **كِفاحاً** karşılaştım; yani yüz yüze.

Şemmer dedi: Falan benden **كَفِحَ** etti; yani korkaklık etti.

Ve **المُكافحة**: bir vuruşla yahut bir şeyle yüz yüze gelmedir. Dersin: falanı kılıçla **كافَحْتُ**; yani onunla yüz yüze geldim. Ve onu **كافَحْتُ**; yani onu öptüm. Ve onu benden **أَكْفَحْتُ**; yani onu geri çevirdim ve benim üzerime atılmaktan onu korkaklaştırdım.

Ebû Ubeyd, Ferrâ’dan: Onu sopayla, **الحاء** ile **كفَحْتُه**; yani onu dövdüm. Şemmer dedi: doğru olan, **الخاء** ile **كفَخْته**’dir. Ben dedim: Onu sopayla ve kılıçla **كفَحْتُه**,
onu yüz yüze dövdüğüm zaman, doğrudur; ve onu sopayla **كَفَخْتُه**, onu yalnızca dövdüğün zaman.

Ebû Ubeyd, Asma‘î’den: Bineği **أكْفَحْتُ**; yani gemle ağzını karşıladığında, onunla onu vurursun; bu, onların “Onunla **كِفاحاً** karşılaştım” sözündendir; yani onu avuç avuca karşıladım.

İbn Düreyd dedi: Şeyi **كَفَحْت** ve onu **كَثَحْتُه**, onun örtüsünü ondan kaldırdığında.

İbn Şümeyl, şu sözün tefsirinde dedi: “Muhammed’e **كفاحاً** verdim”; yani dünya ve âhiretten şeylerin çoğunu.

Ve **( النوادر )**’de: İnsanlardan bir **كَفْحَةٌ** ve bir **كَثْحَةٌ**; yani çok olmayan bir cemaat.

**حكف** : Leys onu ihmâl etti. Ebû Amr, Sa‘leb’den, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti; dedi: **الحُكوفُ**: işte gevşekliktir.

**كحف** : Leys onu ihmâl etti; ve İbnü’l-A‘râbî dedi: **الكُحوفُ**: uzuvlardır; ve onlar **القُحُوف**’tur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري خاصّة: ابن الأَعرابي الحُكُوفُ الاسْتِرْخاء في العَمَل.

##### Türkçe

الأَزهري’ye mahsus: İbnü’l-A‘râbî: **الحُكُوفُ** işte gevşekliktir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الحكوف، بالضم أهمله الجوهري، وابن سيده، والليث، وقال ابن الأعرابي: هو الاسترخاء في العمل، كذا في التهذيب للأزهري خاصة، وأورده صاحب اللسان، والصاغاني.

##### Türkçe

**الحكوف**; (حرفin) dammesiyle; el-Cevherî, İbn Sîde ve el-Leys onu ihmal etti. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: O, işte gevşekliktir; el-Ezherî’nin özellikle et-Tehzîb’inde böyledir; Lisân’ın sahibi ve es-Sâğânî de onu zikretti.
