# حلب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%84%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حلب

الحَلَبُ بالتحريك: اللبن المحلوب. والحَلَبُ أيضاً: مصدر حَلَبَ الناقة يَحْلُبُها حلباً، واحتلبها، فهو حالِبٌ وقوم حلَبَةٌ. والحَلوبُ: ما يُحْلَبُ. وقال كعب بن سعدٍ الغَنَويِّ يرثي رجلاً:
يَبيتُ النَدى يا أمَّ عمروٍ ضجيعَهُإذا لم يكن في المُنْقِياتِ حَلوبُ
وكذلك الحَلوبَةُ. واستحلبَ اللبنَ: استدرَّه. والحليب: اللبن المحلوب. وحلبت الرجل، أي حلبت له، تقول منه: احْلُبْني، أي اكْفِني الحَلَبَ، وأَحْلِبْني بقطع الألف، أي أَعِنِّي على الحَلَبِ. وأَحْلَبْتُ الرجلَ، إذا جعلت له ما يحلُبُهُ. وأحلبَ الرجلُ، إذا نُتِجَتْ إبله إناثاً. والإحْلابَة: أن تَحْلُبَ لأهلك وأنت في المرعى تبعث به إليهم. تقول منه: أَحْلَبْتُ أهلي. والمُحْلِبُ: الناصر. وحالَبْتُ الرجلَ، إذا نَصَرْتَهُ وعاونته. وهم يَحْلِبونَ عليك، أي يجتمعون ويتألَّبون من كل أَوْبٍ. والمِحْلَبُ بالكسر: الإناء يُحْلَبُ فيه. وحَبُّ المَحْلَبُ بالفتح: دواءٌ من الأفاويهِ، وموضعه المَحْلبيَّةُ. وناقة حَلْبانَةٌ، أي ذاتُ لبنٍ. والحالبان: عِرقانِ مُكْتَنِفانِ للسُّرَّةِ. وتَحَلَّبَ العرقُ وانحلب، أي سال. والحَلْبَةُ بالتسكين: خيل تجمع للسباق من كل أَوْبٍ، لا تخرج من إصطبل واحد، كما يقال للقوم إذا جاءوا من كلِّ أوبٍ للنُصْرَةِ: قد أحلبوا. والحَلَبُ أيضاً من الجِبايَةِ: ما لا تكون وظيفةً معلومةً. والحُلْبَةُ: حَبٌّ معروف. والحُلَّبُ: نَبْتٌ تعتاده الظباء. قال الأصمعي: هي بَقْلَةٌ جَعْدَةٌ غبراءُ في خُضْرَةٍ، تنبسط على الأرض، يسيل منها اللّبن إذا قطِع منها شيءْ. وسِقاءٌ حُلَّبِيٌّ: دُبِغَ بالحُلَّبِ. وأسود حُلْبوبٌ، أي حالكٌ.

### Türkçe

**الحَلَبُ** (harekeli): sağılmış süt. Ve **الحَلَبُ** ayrıca: **حَلَبَ**’ın mastarıdır; dişi deveyi sağdı, onu sağar: **يَحْلُبُها**; **حلباً**; ve onu sağdı: **واحتلبها**; o hâlde o, sağandır: **حالِبٌ**; ve bir topluluk: **حلَبَةٌ**. Ve **الحَلوبُ**: sağılacak olan şey. Ka‘b b. Sa‘d el-Ğanevî bir adam için mersiye söylerken dedi:
يَبيتُ النَدى يا أمَّ عمروٍ ضجيعَهُإذا لم يكن في المُنْقِياتِ حَلوبُ
Ve bunun gibi **الحَلوبَةُ**. Ve **استحلبَ اللبنَ**: onu akıttı (sağdırdı). Ve **الحليب**: sağılmış süt. Ve **حلبت الرجل**: yani onun için sağdım; bundan şöyle dersin: **احْلُبْني**; yani sağmayı benden gider, bana yeter ol. Ve **أَحْلِبْني** (elifin kesilmesiyle): yani sağma hususunda bana yardım et. Ve **أَحْلَبْتُ الرجلَ**: ona sağacağı şeyi kıldığım zaman. Ve **أحلبَ الرجلُ**: develeri dişi olarak doğurduğu zaman. Ve **الإحْلابَة**: merada iken ehlin için sağman, onu onlara göndermen. Bundan şöyle dersin: **أَحْلَبْتُ أهلي**. Ve **المُحْلِبُ**: yardımcı (nasır). Ve **حالَبْتُ الرجلَ**: onu desteklediğim ve ona yardım ettiğim zaman. Ve onlar **يَحْلِبونَ عليك**: yani her bir yönden toplanırlar ve aleyhine birleşirler. Ve **المِحْلَبُ** (kesre ile): içinde sağım yapılan kap. Ve **حَبُّ المَحْلَبُ** (fetha ile): baharatlardan bir ilaç; onun yeri **المَحْلبيَّةُ**’dir. Ve **ناقة حَلْبانَةٌ**: yani süt sahibi. Ve **الحالبان**: göbeği kuşatan iki damardır. Ve **تَحَلَّبَ العرقُ** ve **انحلب**: yani aktı. Ve **الحَلْبَةُ** (sükûn ile): her bir yönden yarış için toplanan atlar; tek bir ahırdan çıkmaz; nitekim bir topluluğa, yardıma her bir yönden geldiklerinde şöyle denir: **قد أحلبوا**. Ve **الحَلَبُ** ayrıca vergi toplama cinsinden: bilinen bir vazifesi (miktarı) olmayan şey. Ve **الحُلْبَةُ**: bilinen bir tane. Ve **الحُلَّبُ**: ceylanların alıştığı bir bitki. el-Asma‘î dedi: o, yeşillik içinde kıvırcık, boz bir ottur; yere yayılır; ondan bir şey kesilince süt akar. Ve **سِقاءٌ حُلَّبِيٌّ**: **الحُلَّبِ** ile tabaklanmıştır. Ve **أسود حُلْبوبٌ**: yani kapkara.
