# حلق — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%82/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%84%D9%82/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%82.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: حلق

ح ل ق
‏"‏ هـم كالحلقة المفرغة ‏"‏ وحلق حلقة إذا أدار دائرة‏.‏
وحلق الحلاق رأسه‏.‏
واحتلق الرجل‏.‏
وهم حلقة الحمام‏.‏
ورمى بالحلاقة‏.‏
وإذا تجشأ الصبي قالوا‏:‏ حلقة وكبره وشحمة فـي السـره أي بقيـت حتـى يحلـق رأسـك وتكبـر‏.‏
وأخـذ بحلقـه‏.‏
و ‏"‏ بلغـت الحلقوم ‏"‏ ولأمك الحلق أي حلق الرأس بوزن الثكل والعبر‏.‏
مثـل احتلاق النورة الجموش واحتلقت السنة المال وحلقتهـم حلـاق أي السنـة الحالقـة‏.‏
وسقـوا بكـأس حلـاق وهـو المـوت‏.‏
قال‏:‏ ما أرجّـي بالعيـش بعـد أنـاس قد أراهم سقوا بكأس حلـاق وكنت في حلقة القوم‏.‏
وقعدوا حلقاً‏.‏
ولهم الحلقة والكراع والحلقة‏.‏
قال‏:‏ نقسـم باللـه نسلم الحلقة ولا حريقاً وأخته حرقه وهـي اسـم للسلـاح كلـه‏.‏
ووقعـت النطفـة فـي حلقـة الرحـم وهـي بابهـا‏.‏
وضـع رجليـك فـي حلقته أي استأسر مكانه‏.‏
وحلق على اسم فلان أي أبطل رزقه‏.‏
وأعطى الحلق أي أمر‏.‏
قال المخبل‏:‏ وأعطي منا الحلق أبيض ماجد رديـف ملـوك مـا تغـب نوافلـه وهـو خاتـم الملـك وكـان حلقـة مـن فضة بلا فص‏.‏
وأخذوا في حلوق الطرق وهي مضايقها‏.‏
قال الفرزدق‏:‏ فما تم ظمء الركب حتى تضمنت سوابقهـا مـن شمطتين حلوق وحلق الطائر في الهواء‏.‏
وحلق الإناء‏:‏ دنا من الامتلاء وهو أن يمتليء إلى حلقه يقال مكوك واف ومحلق‏.‏
قال عبدة بن الطبيب‏:‏ يعني أن الجنوب والشمال تختلفان على الدار تتقارضان سفى التراب عليها فإذا جاءت نوبة الشمال ملأتها تارة ونقصت من الملء أخرى‏.‏
وحلق الحوض وفـي الحـوض حلقـة مـن مـاء‏.‏
ويقولون‏:‏ حلق ماء الحوض وعرد أي تراد عن تمام الملء إلى ما دونه‏.‏
وضرع حالق‏:‏ ممتليء‏.‏
وهوى من حالق أي هلك والحالق الجبل المنيف وهو من تحليق الطائر أو من البلوغ إلى حلق الجو‏.‏

### Türkçe

ح ل ق
"Onlar boşaltılmış halka gibidir" ve **حلق** bir halka **حلقة**: eğer bir daire döndürürse.

Ve berber onun başını tıraş etti.

Ve adam **احتلق** etti.

Ve onlar hamamın halkasıdır.

Ve **بالحلاقة** ile attı.

Ve çocuk geğirdiği zaman dediler ki: **حلقة** ve onun büyümesi ve göbekte bir yağ parçası; yani: senin başın tıraş edilinceye ve büyüyünceye kadar kaldım.

Ve onun boğazından tuttu.

Ve "Gırtlağa ulaştı" ve anana **الحلق**: yani başın tıraşı; **الثكل** ve **العبر** vezninde.

**احتلاق** gibi: **النورة الجموش**’un; ve yıl malı **احتلقت** etti ve onları **حلاق** tıraş etti; yani tıraş edici yıl.

Ve onlara **حلاق** kadehiyle içirdiler; ve o ölümdür.

Dedi ki: “Ben, bir yaşayıştan ne umarım; insanlar(ın) ardından ki ben onları gördüm, **حلاق** kadehiyle içirildiler; ve ben kavmin halkasında idim.”

Ve halkalar hâlinde oturdular.

Ve onlar için **الحلقة** ve **الكراع** ve **الحلقة** vardır.

Dedi ki: “Allah’a yemin ederiz, **الحلقة**’yi teslim ederiz; ne bir yangını; ve onun kız kardeşi **حرقه**; ve o bütün silah için bir isimdir.”

Ve nutfe rahmin **حلقة**sına düştü; ve o onun kapısıdır.

İki ayağını onun **حلقة**sına koy; yani onun yerinde esir oldu.

Ve falanın adı üzerine **حلق** etti; yani onun rızkını iptal etti.

Ve **الحلق** verdi; yani bir emir.

**المخبل** dedi: “Ve bizden **الحلق** verildi: beyaz, soylu; kralların ardılı; onun nafileleri kaybolmaz.” Ve o, mülkün mührüdür; ve gümüşten, taşsız bir halka idi.

Ve yolların **حلوق**larına girdiler; ve onlar onun dar geçitleridir.

**الفرزدق** dedi: “Binekli topluluğun susuzluğu tamam olmadı, ta ki onun öncüleri iki **شمطتين**den **حلوق**ları içine alana kadar.”

Ve kuş havada **حلق** etti.

Ve kabın **حلق** etmesi: dolmaya yaklaştı; ve o, boğazına kadar dolmasıdır. Denir: tam **مكوك** ve **محلق**.

**عبدة بن الطبيب** dedi: yani güney ve kuzey ev üzerine farklılaşırlar; onun üzerine toprağın savruntusunu birbirlerinden ödünç alırlar; kuzeyin sırası geldiği zaman onu bir defa doldurur, başka bir defa doluluktan eksiltir.

Ve havuz **حلق** etti; ve havuzda sudan bir **حلقة** vardır.

Ve derler: havuzun suyu **حلق** etti ve **عرد**; yani tam doluluğun tamamından, ondan aşağı olana doğru geri döndü.

Ve **حالق** meme: dolu.

Ve **حالق**tan düştü; yani helâk oldu. Ve **الحالق**: yüksek dağdır; ve o, kuşun **تحليق**inden yahut havanın boğazına ulaşmaktan(dır).
