# حلق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%84%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حلق

حَلَقَ رَأْسَهُ
1 حَلَقَ رَأْسَهُ ذ , (S, K,) and شَعَرَهُ, (S, M, Msb,) aor. حَلِقَ , (S, Msb, K,) inf. n. حَلْقٌ (S, * M, Msb, K) and حِلَاقٌ (S, * Msb, K *) and تَحْلَاقٌ, (S, * K,) He removed the hair of his head [with a razor, or shaved his head], (K,) [and he shaved off his hair;] as also ↓ احتلقهُ; (S, K;) and ↓ حلّقهُ, (K,) inf. n. تَحْلِيقٌ: (TA:) or the latter verb has an intensive signification, (O, Msb,) and applies to many objects, (S, Msb,) as in the phrase, حَلَّقُوا رُؤُوسَهُمْ [they shaved their heads]: (S:) and you say also, حَلَقَ مَعْزَهُ [he shore his goats]; but not جَزَّ save in the case of sheep: (S:) [for] الحَلْقُ with respect to the hair of human beings and of goats is like الجَزُّ with respect to wool. (M, TA.) [Hence,] اـِنَّ رَأْسَهُ لَجَيِّدُ الحِلَاقِ [Verily his head is well shaven]. (S, K. *) And يَوْمُ تَحْلَاق اللَّمَمِ [The day of the shaving off of the locks termed لمم]; which was a day fought by Teghlib (S, K) against Bekr Ibn-Wلïl; (S;) because their [i. e. Teghlib's] distinctive sign was shaving (الحَلْق), (S, K,) on that day. (S.) ― -b2- عَقْرًا حَلْقًا, or ↓ عَقْرَى حَلْقَى, (S, K, *) is an expression occurring in a trad.: (S:) the latter is rare; or is an incorrect variation of the relaters of traditions: (K:) A 'Obeyd says, it is عَقْرًا حَلْقًا, for which the relaters of traditions say ↓ عَقْرَى حَلْقَى; and the original form and meaning is عَقَرَهَا اللّٰهُ وَحَلَقَهَا, (S,) or عَقَرَهَا اللّٰهُ عَقْرًا وَحَلَقَهَا حَلْقًا, (TA,) i. e., [accord. to A 'Obeyd,] May God wound her body, and afflict her with pain in her حَلْق [or fauces]: (S, K: *) but this explanation is not valid: accord. to the T, it is a form of imprecation uttered against a woman, [not in earnest, though denoting a degree of displeasure,] meaning may she be bereft of her husband, or became a widow, so that she shall shave off her hair: and Az says that عَقْرَى ↓ حَلْقَى means she is unlucky [to others] and annoying: ISd says, it is said to mean she is unlucky [to others]; but I am not sure of it. (TA.) Accord. to Aboo-Nasr (S, TA) Ahmad Ibn-Hلtim, (S,) one says on the occasion of an event at which one wonders, خَمْشَى ↓ عَقْرَى حَلْقَى, as though [meaning May she who has occasioned this, scratch and wound her face, and shave off her hair:] from الحَلْقُ [the act of shaving] and العَقْرُ [the act of wounding] and الخَمْشُ syn. with الخَدْشُ [the act of scratching]: (S, TA: *) and he cites this verse:
↓ أَلَا قَوْمِى أُولُو عَقْرَى وَحَلْقَى
لِمَا لَا قَتْ سَلَامَانُ بْنُ غَنْمِ
(TA, and so in some copies of the S,) meaning [Now surely] my people have women who have wounded and scratched their faces and shaven off their hair [on account of what the tribe of Selلmلn Ibn-Ghanm has experienced]: so, says IB, IKtt relates this verse, and so Hr in the Ghareebeyn: but ISk, thus:
أَلَا قَوْمِى اـِلَى عَقْرَى وَحَلْقَى
[and so I find it in one copy of the S:]
 and IJ explains it by saying that عقرى وحلقى originally denotes the case of a woman who, when some one honourable in her estimation has been smitten, or wounded, takes a pair of sandals, and beats with them her head, and wounds or scratches it, and shaves off her hair; and the poet means, my people have come to the condition of wounded, or scratched, and shaven, women. (TA.) [Fei says,] حَلْقًا لَهُ وَعَقْرًا is a form of imprecation, meaning May God afflict him with pain in his حَلْق [or fauces], and wound his body: but the relaters of traditions say عَقْرَى ↓ حَلْقَى, with the fem. alif, making them act. part. ns.; [the former meaning, accord. to one of the explanations given above, an unlucky woman to others, though this is doubtful; and] the latter meaning a woman annoying her people: (Msb:) or both these words are inf. ns., like دَعْوَى. (TA in art. عقر. [See more in that art]) ― -b3- They said also, بَيْنَهُمُ احْلِقِى وَقُومِى [Among them is heard the saying, Shave, O woman, and arise]; i. e. among them is trial, or trouble, and distress, affliction, calamity, or adversity: and يُوْمُ احْلِقِى وَقُومِى [A day of the saying Shave, &c.; i. e., of trial, &c.]. (TA.) ― -b4- Also حَلَقَ الشَّىْءَ. aor. حَلِقَ , inf. n. حلْقٌ, He peeled the thing; or stripped off, or otherwise removed, its superficial part: or he peeled, stripped, pared, scraped, or rubbed, off the thing: syn. قَشَرَهُ. (TA.) ― -b5- And حَلَقَ (assumed tropical:) He, or it, destroyed; and cut off entirely, like as the razor does hair. (TA.) ― -b6- And, aor. as above, (assumed tropical:) He (a man) pained, or caused to suffer pain. (IAar, TA.) -A2- حَلَقَهُ, (S, K,) aor. حَلُقَ (K) and حَلِقَ , (TA,) He hit, or hurt, his حَلْق [or fauces]; (S, K;) a verb similar to رَأَسَهُ, and عَضَدَهُ and صَدَرَهُ, meaning “ he struck his head ” and “ his upper arm ” and “ his breast: ” and He (God) afflicted him with pain in his حَلْق; as explained in a phrase mentioned above. (S.) ― -b2- And (tropical:) He filled it, namely, a watering-trough or tank, (K, TA,) up to its حَلْق [q. v.]; (TA;) as also ↓ احلقهُ. (Sgh, K.) -A3- حَلَقَ الشَّىْءَ i. q. قَدَّرَهُ [He made the thing according to a measure; &c.]; (K;) like خَلَقَهُ [q. v.], with the pointed خ. (TA.) -A4- حَلَقَ الضَّرْعُ, aor. حَلَقَ , [so in the TA, app. a mistranscription for حَلُقَ , since neither the medial nor final radical letter is faucial,] inf. n. حُلُوقٌ, (assumed tropical:) The udder rose to the belly, and became contracted: ― -b2- and also (assumed tropical:) The udder contained much milk: (Kr, ISd, TA:) thus it has two contr. meanings. (TA.) [See the part. n. حَالِقٌ.] -A5- حَلِقَ, aor. حَلَقَ , He (a man) suffered pain: or had a complaint of his حَلْق [or fauces]. (IAar, TA.)

حلّق
2 حلّق حلق , inf. n. تَحْلِيقٌ: see 1, first sentence. -A2- حلّقهُ حَلْقَةً He clad him with a حلقة [or coat of mail, &c.]. (TA.) ― -b2- حلٌّق حَلْقَةً He turned [or drew] a circle. (TA.) ― -b3- [Hence, perhaps,] حلّق عَلَى اسْمِ فُلَانٍ [if, as I suppose, originally meaning He drew a line round the name of such a one;] (tropical:) he cancelled the stipend, or pay, or allowance, of such a one. (TA.) ― -b4- [حلّق الاـِبِلَ He branded the camels with a mark in the form of a ring: see the pass. part. n.] ― -b5- حلَق بِاـِصْبعِهِ He bent his finger round like a حَلْقَة [or ring]. (TA.) ― -b6- حلّق said of the moon, It had a halo around it; (K, * TA;) as also ↓ تحلّق. (K.) ― -b7- Said of a bird, inf. n. as above, (tropical:) It soared in its flight, (S, K, TA,) and circled in the air. (TA.) ― -b8- Said of the نَجْم, (K,) meaning the Pleiades (الثُّرَيَّا), (T in art. فغر,) (assumed tropical:) It was, or became, high: (K:) or it became overhead. (T ubi suprà: see فَغَرَ.) It is said that تَحْلِيقُ الشَّمْسِ, in the former part of the day, means (assumed tropical:) The sun's rising high from the east: and in the latter part of the day, the sun's going down: but Sh says, I know not التحليق except as meaning the being, or becoming, high. (TA.) ― -b9- حلّق بِبَصَرِهِ اـِلَى السَّمآءِ (assumed tropical:) He raised his eyes towards the sky. (TA.) ― -b10- حلّق ضَرْعُ النَّاقَةِ, inf. n. as above, (assumed tropical:) The she-camel's milk became drawn up [and consequently her udder also] (IDrd, K) to her belly (IDrd, TA.) And accord. to ISd, حلّق اللَّبَنُ (assumed tropical:) The milk [became drawn up, or withdrawn, i. e.,] went away. (TA.) And حلّق is said of the water in a drinking-trough, meaning (assumed tropical:) It became little in quantity; and went away. (TA.) ― -b11- حَلَّقَتْ عُيُونُ الاـِبِلِ (tropical:) The eyes of the camels sank, or became depressed, in their heads. (AA, K, TA.) ― -b12- حلّق البُسْرُ, inf. n. as above, (assumed tropical:) The ripening dates became ripe [as far as the حَلْق, i. e.,] to the extent of two thirds: (AHn, K:) and ↓ حَلْقَنَ signifies the same; or they began to be ripe (K in art. حلقن) next the base; (TA in that art.;) as also ↓ حَلْقَمَ. (TA in art. حلقم.) ― -b13- حلّق بِهِ (tropical:) It (a draught of [milk and water such as is termed] صُوَاح) caused his belly to become inflated. (Ibn-' Abbلd, K, TA.) ― -b14- حلّق بِالشَّىْءَ اـِلَيْهِ He threw the thing to him. (K.)

4 أَحْلَقَ see 1, near the end.

تحلّقوا
5 تحلّقوا حلق تحلق تحلقوا They sat in rings, or circles. (S, K.) The doing thus before prayers [in the mosque] is forbidden. (TA.) ― -b2- See also 2.

انحلق شَعَرُهُ
7 انحلق شَعَرُهُ ذ [His hair came off; as though it were shaven]. (K voce مُتَقَوِّبٌ.)

8 اـِحْتَلَقَ see 1, first sentence.

حَلْقَمَهُ
Q. Q. 1 حَلْقَمَهُ حلقمه حلقمة He cut, or severed, his حُلْقُوم [q. v. voce حَلْقٌ]. (Msb, See also art. حلقم.) -A2- حَلْقَمَ and حَلْقَنَ: see 2. -A3- حَوْلَقَ, (TA,) inf. n. حَوْلَقَةٌ, (S,) He said لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ اـِلَّا بِاللّٰهِ: [see art. حول:] so says ISk: (S:) others say حَوْقَلَ. (IAth, TA.)

حَلْقٌ
حَلْقٌ حلق [The fauces: and hence, by a synecdoche, the throat, or gullet, i. e. the œsophagus:] the place of the غَلْصَمَة [or epiglottis]; and the place of slaughter in an animal: (AZ, TA:) or the fore part of the neck: (Zj in his “ Khalk el-Insلn: ”) or the passage of, or place by which pass, the food and drink, into the مَرِىْء [or œsophagus]: (TA:) or i. q. ↓ حُلْقُومٌ: (S, Msb, K:) [but] the latter is the windpipe; the passage of the breath; (Zj ubi suprà, Az, Msb;) which has branches branching from it into the lungs, [namely, the bronchi, consisting of two main branches, which divide into smaller and smaller,] called the قَصَب: (Zj ubi suprà, and Msb:) [this word (حلقوم), however, as well as the former, is sometimes applied to the throat, or gullet: but the former (حلق) generally signifies the fauces; and the latter (حلقوم), the windpipe: (see another explanation of the latter word in art. حلقم, from the M:) a morsel of food, or the like, is commonly said to stick in the حلق, but not in the حلقوم:] حَلْقٌ is of the masc. gender: (Msb:) and its pl. is حُلُوقٌ, (S, Msb,) and sometimes حُلُقٌ; (Msb;) or حِلَقٌ, which is extr.; and pl. of pauc. أَحْلَاقٌ; (TA;) and أَحْلُقٌ is allowable [as a pl. of pauc.] on the ground of analogy; but it has not been heard from the Arabs: (Msb:) ↓ حُلْقُومٌ is of the measure فُعْلُومٌ, (TA,) the م being augmentative, (Msb,) accord. to Kh; but of the measure فُعْلُولٌ accord. to others: (TA:) and its pl. is حَلَاقِيمُ, and, by contraction, حَلَاقِمُ. (Msb.) ― -b2- (tropical:) The part through which the water runs of a watering-trough or tank, and of a vessel: pl. حُلُوقٌ. (TA.) ― -b3- And [the pl.] حُلُوقٌ signifies (tropical:) The water-courses, and valleys, of a land; and the narrow, or strait, places, of a land, (K, TA,) and of roads. (TA.) ― -b4- حَلْقُ الجَوِّ [app. (assumed tropical:) The upper region of the air: see 2, as said of a bird, &c.]. (Z, TA.) ― -b5- The حَلْق of a date is (assumed tropical:) The part at the extremity of two thirds thereof: or a part near to the base thereof. (TA.) -A2- Unluckiness [to others]. (IAar, K.) Hence, [accord. to some,] عَقْرًا حَلْقًا [explained above: see 1]. (TA.)

حُلْقٌ
حُلْقٌ حلق The state of being bereft of a child by death; syn. ثُكْلٌ [in the CK, erroneously, شُكْل]. (K, TA.) So in the prov., لِأُمِّكَ الحُلْقُ [May bereavement of her child befall thy mother]: or, accord. to the A, it means shaving of the head [on account of such, or a similar, bereavement]. (TA.)

حِلْقٌ
حِلْقٌ حلق (tropical:) Numerous cattle: (S, K:) because the herbage is cropped by them like as hair is shaven or shorn. (K.) You say, جَآءَ فُلَانٌ بِالحِلْقِ وَالاـِحْرَافِ (S) Such a one came with, or brought, much cattle. (AZ, S in art. حرف.) -A2- The sealring (IAar, S, K) that is on the hand [or finger], or in the hand, (IAar, TA,) of a king: (IAar, S, K:) or a seal-ring of silver, without a فَصّ [or gem set in it]. (ISd, K.) [Hence,] أُعْطِىَ فُلَانٌ الحِلْقَ Such a one was made prince, or governor, or commander. (TA.)

حَلَقٌ
حَلَقٌ حلق : see حَلْقَةٌ. ― -b2- Also Camels branded with the mark termed حَلْقَةٌ; (K;) and so ↓ مُحَلَّقَةٌ. (S, K.)

حَلْقَةٌ
حَلْقَةٌ حلق حلقه حلقة [A single act of shaving]. One says to a beloved child, when he belches, حَلْقَةً وَكَبْرَةً وَشَحْمَةً فِى السُّرَّةِ, i. e. May thy head be shaven time after time, (Ibn-'Abbلd, K, *) so that thou mayest grow old, (Ibn-'Abbلd, TA,) [and acquire fat at the navel:] or mayest thou be preserved so as to have thy head shaven, and to grow old. (A, TA.) -A2- As meaning A ring; i. e. anything circular; as a حلقة of iron, and of silver, and of gold; (TA;) a حلقة of a coat of mail, &c.; (Mgh;) the حلقة of a door; and a حلقة of people; (S, K;) in this last instance meaning a ring of people; (Msb, TA;) it is also with fet-h to the ل; i. e. ↓ حَلَقَةٌ; (S, Mgh, Msb, K;) mentioned by Yoo, on the authority of Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà, (S, Msb,) and with kesr; (K;) i. e. ↓ حَلِقَةٌ; mentioned by Fr and El-Umawee, as of the dial. of Belhلrith Ibn-Kaab; accord. to the O; or ↓ حِلْقَةٌ, accord. to the L: (TA:) or there is no such word as ↓ حَلَقَةٌ, (S, K,) in chaste speech, (TA,) except as pl. of حَالِقٌ; (S, K;) accord. to Aboo-'Amr Esh-Sheybلnee; (S;) or it is a dial. var. of weak authority; (K;) accord. to Th, allowed by all, though of weak authority; (S;) or it is used by poetic license; (Mgh:) Lh says that the حلقة of a door is حَلْقَةٌ and ↓ حَلَقَةٌ; Kr says the same of the حلقة of a company of men; Lth says that it is the former in this case, but that some say the latter; A 'Obeyd prefers the latter in the case of a حلقة of iron, but allows the former; and prefers the former in the case of a حلقة of people, but allows the latter; and Abu-l-'Abbلs prefers the former in both cases, but allows the latter: (L:) the pl. is ↓ حَلَقٌ, (S, Msb, K,) which is anomalous in relation to حَلْقَةٌ, (S, Msb,) or [rather] a quasipl. n., (TA,) but regular in relation to حَلَقَةٌ, (Msb, TA,) [as a coll. gen. n.,] like قَصَبٌ in relation to قَصَبَةٌ; (Msb;) and, (K,) accord. to As, (S,) حِلَقٌ, (S, K,) as pl. of حَلْقَةٌ meaning a حلقة of men and of iron, (TA,) like بِدَرٌ (S, K) pl. of بَدْرَةٌ, and قِصَعٌ pl. of قَصْعَةٌ; (S;) or this is a regular pl. of حِلْقَةٌ; (TA;) and حَلَقَاتٌ, (AA, Yoo, S, K,) which is pl. of حَلَقَةٌ; (TA;) and حِلَقَاتٌ, (K,) which is pl. of حِلْقَةٌ; (TA;) and حِلَاقٌ in relation to a company of men. (TA.) You say, اِنْتَزَعْتُ حَلْقَتَهُ [lit. I pulled off his ring], meaning, (app., Ibn-'Abbلd,) (assumed tropical:) I outwent him, or preceded him. (Ibn-'Abbلd, K.) And كَالحَلْقَةِ المُفْرَغَةِ [Like the solid and continuous ring]: a prov., applied to a company of men united in words and action. (TA.) And ضَرَبُوا بُيُوتَهُمْ حِلَاقًا They pitched their tents in one series, (K, TA,) so as to form a ring [or rings]: the last word being a pl. of حَلْقَةٌ or of حلقَةٌ. (TA.) And it is said in a trad., نُهِىَ عَنِ الحِلَقِ قَبْلَ الصَّلَاةِ, i. e. Rings of men [sitting in the mosque before prayer are forbidden]. (TA.) ― -b2- [Hence,] حَلْقَتَا الرَّحِمِ (tropical:) [The two rings of the womb]: one of these is the mouth of the vulva, at its extremity; [the meatus of the vagina:] and the other is that which closes upon the مَآء [or seminal fluid] and opens for the menstrual discharge; [the os uteri:] (K:) or, as some say, the other is that whence the urine is emitted; [the meatus urinarius: but the former is the right explanation: and hence] one says, مَآء النُّطْفَةُ فِى حَلْقَةِ الرَّحِمِ (tropical:) The seminal fluid fell into the entrance of the womb. (TA.) [Hence also,] حَلْقَةُ الدُّبُرِ (assumed tropical:) The anus; syn. حِتَارُهُ and شَرَجُهُ. (Mgh in art. شرج.) [See also خَاتَمٌ, last sentence but two.] ― -b3- حَلْقَةٌ also signifies A brand upon camels, (K, TA,) of a round form, like the حلقة [or ring] of a door. (TA.) ― -b4- And A coat of mail: [because made of rings:] (K:) or coats of mail: (S, Mgh:) or arms, or weapons, in general, (M, Mgh, Msb,) and coats of mail, and the like. (M, TA.) It is said in a trad., اـِنَّكُمْ أَهْلُ الحَلْقَةِ والحُصُونِ [Verily ye are people of the coat of mail, &c., and of fortresses]. (TA.) ― -b5- And A rope. (K, TA.) ― -b6- And, of a vessel, (AZ, K,) and of a watering-trough, (AZ,) (tropical:) The portion that remains vacant after one has put in it somewhat (AZ, K) of food or beverage, up to the half; the portion that is above the half being thus called: (AZ:) [or] of a wateringtrough, (tropical:) the fulness; or less than that. (Aboo-Mلlik, K.) One says, وَفَّيْتُ حَلْقَةَ الحَوْضِ and الاـِنَآءَ (tropical:) [I filled up the حلقة of the watering-trough and of the vessel]. (AZ, TA.)

حِلْقَةٌ
حِلْقَةٌ حلق حلقه حلقة : see حَلْقَةٌ.

حَلَقَةٌ
حَلَقَةٌ حلق حلقه حلقة : see حَلْقَةٌ, in three places.

حَلِقَةٌ
حَلِقَةٌ حلق حلقه حلقة : see حَلْقَةٌ.

حَلْقَى
حَلْقَى حلق حلقى حلقي : see 1, in six places.

حَلْقِىٌّ
حَلْقِىٌّ حلق حلقى حلقي [Of, or relating to, the حَلْق; faucial; guttural]. الحُرُوفُ الحَلْقِيَّةُ [The faucial, or guttural, letters] are six; namely, ء and ه, to which are appropriated the furthest part of the حَلْق; and ع and ح, to which are appropriated the middle thereof; and غ and خ, to which are appropriated the nearest part thereof. (TA.)

بُسْرٌ حُلْقَانُ
بُسْرٌ حُلْقَانُ بسر حلقان (assumed tropical:) Ripening dates that have become ripe as far as the حَلْق; which is said by some to be near the base: (TA:) or that have begun to be ripe (K in art. حلقن) next the base; (TA in that art.;) and so ↓ رُطَبٌ مُحَلْقِمٌ; and a single date in that state is termed ↓ رُطَبَةٌ حُلْقَامَةٌ: (K in art. حلقم:) or ripening dates that have become ripe to the extent of two thirds; as also ↓ مُحَلْقِنٌ, (S, K,) and ↓ مُحَلِّقٌ, (K, TA,) like مُحَدِّثٌ: (TA:) [in the CK مُحَلَّق, like مُعَظَّم:]) and the last signifies, (K,) accord. to Ibn-'Abbلd, (TA,) dates partly ripe (K, TA) and partly unripe: (TA:) n. un. with ة: (S, K:) such dates are also termed ↓ حَوَالِيقُ, held by ISd to be a kind of rel. n., [as though pl. of حَالِقَةٌ,] though the reason of the insertion of the ى in this word, he says, was unknown to him: (TA:) and ↓ رُطَبٌ حُلْقَانِىٌّ: (TA from a trad.:) the pl. of مُحَلِّقٌ is مَحَالِيقُ. (TA.)

حُلْقُومٌ
حُلْقُومٌ حلقوم : see حَلْقٌ, in two places.

رُطَبَةٌ حُلْقَامَةٌ
رُطَبَةٌ حُلْقَامَةٌ رطبة حلقامه رطبة حلقامة : see حُلْقَانٌ.

رُطَبٌ حُلْقَانِىٌّ
رُطَبٌ حُلْقَانِىٌّ رطب حلقانى رطب حلقاني : see حُلْقَانٌ.

حَلَاقِ
حَلَاقِ حلاق , (S, K,) indecl., with kesr for its termination, because changed from its original form, which is حَالِقَةٌ, of the fem. gender, and an epithet in which the quality of a subst. is predominant; (S;) (tropical:) Death (S, K, TA) that peels [people] off; (TA;) as also حَلَاقٌ, (K,) allowed by Ibn-'Abbلd; and, accord. to the Tekmileh, ↓ حِلَاقٌ also. (TA.) One says, سُقُوا بِكَأْسِ حَلَاقِ (tropical:) [They were given to drink the cup of death]. (ISd, TA.) [See also جَعَارِ.]

حُلَاقٌ
حُلَاقٌ حلاق Pain in the حَلْق [or fauces]. (S, K.)

حِلَاقٌ
حِلَاقٌ حلاق : see حَلَاقِ.

رَأْسٌ حَلِيقٌ
رَأْسٌ حَلِيقٌ ذ i. q. ↓ مَحْلُوقٌ [A shaven head]: (ISd, TA:) and شَعَرٌ حَلِيقٌ [hair shaven off]: (AZ, S:) and لِحْيَةٌ حَلِيقٌ [a beard shaven off]; not حَلِيقَةٌ: (AZ, S, K:) and ↓ عَنْزٌ مَحْلُوقَةٌ [a shorn she-goat]. (AZ, S.) The pl. of حَلِيقٌ is [حَلْقِى and] حِلَاقٌ. (TA.)

حُلَاقَةٌ
حُلَاقَةٌ حلاق حلاقه حلاقة Shorn hair of a goat. (S, K.)

حَلَّاقٌ
حَلَّاقٌ حلاق : see what next follows.

حَالِقٌ
حَالِقٌ حالق [Shaving: and] a shaver; (S, TA;) and a shearer of goats: (T, TA:) pl. حَلَقَةٌ: (T, S, K:) and ↓ حَلَّاقٌ is syn. with حَالِقٌ; (TA;) [or has an intensive signification, or denotes frequency of the action.] The saying لَا تَفْعَلْ ذَاكَ أُمُّكَ حَالِقٌ means [Do not thou that:] may God cause thy mother to be bereft of her child so that she shall shave off her hair. (S.) And حَالِقَةٌ occurs in a trad. as an epithet applied to a woman cursed by Mohammad; (TA;) meaning One who shaves off her hair in the case of an affliction: (K, TA:) or who shares her face for the sake of embellishment. (TA.) It is also applied to a wound on the head (شَجَّةٌ) That scrapes off the skin from the flesh. (TA in art. دمغ.) ― -b2- (tropical:) Sharp; applied to a knife: (TA:) and so ↓ حَالُوقَةٌ; applied to a sword; and also to a man. (Ibn-'Abbلd, K.) [Hence, perhaps,] فُلَانٌ حَالِقٌ اـِلَىَّ بِعَيْنِهِ (assumed tropical:) Such a one is looking at me intently, or sharply; as also ↓ مُحَلِّقٌ. (T, TA in art. زنر.) ― -b3- (assumed tropical:) Quick, or swift; and light, active, or agile. (TA.) ― -b4- (assumed tropical:) Lean, or light of flesh; slender, and lean; or lean, and lank in the belly. (TA.) ― -b5- Accord. to A'Obeyd and the K, it means An udder: and accord. to the K, it means also full: (TA:) but it is an epithet applied to an udder; and thus applied, it has this latter meaning, i. e. (tropical:) full; (T, S, TA;) so ISd thinks; (TA;) as though the milk in it reached to its حَلْق: (S, TA:) or big, so that it rubs off the hair of the thighs by reason of its bigness: (TA:) and it has also the contr. meaning; (T, TA;) raised (IAar, T, Kr, ISd, TA) towards the belly, (Kr, ISd, TA,) and contracted, (T, Kr, ISd, TA,) so that its milk has become scanty, (IAar, T, TA,) or has gone away: (Kr, ISd, TA:) pl. حُلَّقٌ and حَوَالِقُ (S, TA) and حَلَقَةٌ. (TA. [The last is mentioned as pl. of حالق in the latter sense.]) Accord. to As, أَصْبَحَتْ ضَرَّةُ النَّاقَةِ حَالِقًا means (assumed tropical:) The she-camel's udder became nearly full. (TA.) And one says نَاقَةٌ حَالقٌ meaning A she-camel having much milk: (TA:) or having great abundance of milk, and a large udder: and ↓ اـبِلٌ مُحَلِّقَةٌ camels having much milk: (En-Nadr, TA:) and the pl. of حالق is حَوَالِقُ and حُلَّقٌ. (TA.) ― -b6- (tropical:) A high mountain, (S, K, TA,) rising above what surrounds it, and without vegetable produce: or, as some say, a mountain having no vegetable produce; as though it were shaven, or shorn; of the measure فَاعِلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ: but Z says that it is from حَلَّقَ, said of a bird: (TA:) and a high, or an overtopping or overlooking, place. (S.) One says also, هَوَى مِنْ حَالِقٍ, meaning (assumed tropical:) He fell from a high to a low place. (Har p. 37.) And its pl. حُلُقٌ signifies (assumed tropical:) The vacant spaces between heaven and earth. (TA.) -A2- (tropical:) Unlucky (K, TA) to a people; as though peeling them; and so ↓ حَالِقَةٌ, accord. to the copies of the K; but correctly ↓ حَالُوقَةٌ, as in the O and Tekmileh. (TA.) -A3- A tendril, or twining portion, of a grape-vine, (S, K, TA,) and of a colocynth and the like, (TA,) hanging to the shoots: (S, K, TA:) because it has a circular form, like a حَلْقَة [or ring]. (T, TA.)

حَالِقَةٌ
حَالِقَةٌ حالق حالقه حالقة [an epithet (being fem. of حَالِقٌ q. v.) in which the quality of a subst. predominates] (tropical:) A year of drought, barrenness, or dearth: so in the saying, وَقَعَتْ فِيهِمْ حَالِقَةٌ لَا تَدَعُ شَيْئًا اـِلَّا أَهْلَكَتْهُ (tropical:) [A year of drought, &c., happened among them, not leaving anything without its destroying it]. (TA.) ― -b2- And الحَالِقَةُ (tropical:) The cutting, or abandoning, or forsaking, of kindred, or relations; syn. قَطِيعَةُ الرَّحِمِ; (Khلlid Ibn-Jenebeh, K, TA;) and mutual wronging, and evil-speaking: (Khلlid Ibn-Jenebeh, TA:) or that which destroys, and utterly cuts off, religion; like as the razor utterly cuts off hair: occurring in a trad., in which البَغْضَآءُ [i. e. vehement hatred] and الحَالِقَةُ are termed the disease of the nations (دَآءُ الأُمَمِ). (TA.) ― -b3- See also حَالِقٌ, last sentence but one.

حَالُوقَةٌ
حَالُوقَةٌ حالوقه حالوقة : see حَالِقٌ, fifth sentence, and last sentence but one.

حَوَالِيقُ
حَوَالِيقُ حواليق : see حُلْقَانٌ

مِحْلَقٌ
مِحْلَقٌ محلق A razor; (K;) the instrument of shaving. (TA.) ― -b2- [Hence,] كِسَآءٌ مِحْلَقٌ (S, K) (assumed tropical:) A very rough [garment of the kind called] كساء; (K, TA;) as though it shaved off the hair, (S, K,) by reason of its roughness: pl. مَحَالِقُ. (S.)

المُحَلَّقُ
المُحَلَّقُ المحلق محلق The place of the shaving of the head, in [the valley of] Minè. (Lth, K.) -A2- مُحَلَّقَةٌ, applied to camels: see حَلَقٌ.

مُحَلِّقٌ
مُحَلِّقٌ محلق : see حُلْقَانٌ: ― -b2- and حَالِقٌ, in two places. ― -b3- Also A vessel less than full. (K.) ― -b4- (assumed tropical:) Lean, or emaciated; applied to sheep or goats. (Ib-'Abbلd, K.) ― -b5- فَلَاةٌ مُحَلِّقٌ (assumed tropical:) A desert in which is no water. (TA.)

مَحْلُوقٌ
مَحْلُوقٌ محلوق : see حَلِيقٌ, in two places.

مُحَلْقِمٌ
مُحَلْقِمٌ محلقم : see حُلْقَانٌ.

مُحَلْقِنٌ
مُحَلْقِنٌ محلقن : see حُلْقَانٌ.

### Türkçe

**حَلَقَ رَأْسَهُ**

1 **حَلَقَ رَأْسَهُ** ذ , (S, K,) ve **شَعَرَهُ**, (S, M, Msb,) muzârîsi **حَلِقَ**, (S, Msb, K,) mastarı **حَلْقٌ** (S, * M, Msb, K) ve **حِلَاقٌ** (S, * Msb, K *) ve **تَحْلَاقٌ**, (S, * K,) Başının saçını giderdi [usturayla; yahut başını tıraş etti], (K,) [ve saçını tıraş edip aldı;] bunun gibi ↓ **احتلقهُ**; (S, K;) ve ↓ **حلّقهُ**, (K,) mastarı **تَحْلِيقٌ**: (TA:) yahut son fiil şiddet (mübalağa) mânâsına sahiptir, (O, Msb,) ve birçok nesneye uygulanır, (S, Msb,) şu ibarede olduğu gibi, **حَلَّقُوا رُؤُوسَهُمْ** [başlarını tıraş ettiler]: (S:) ve sen ayrıca dersin, **حَلَقَ مَعْزَهُ** [keçilerini kırktı]; fakat **جَزَّ** değil; ancak koyun hâlinde: (S:) [çünkü] insanın ve keçilerin saçı hakkında **الحَلْقُ**, yün hakkında **الجَزُّ** gibidir. (M, TA.) [Bundan dolayı,] **اـِنَّ رَأْسَهُ لَجَيِّدُ الحِلَاقِ** [Şüphesiz onun başı iyi tıraş edilmiştir]. (S, K. *) Ve **يَوْمُ تَحْلَاق اللَّمَمِ** [**لمم** diye adlandırılan perçemlerin tıraş edilmesi günü]; ki bu, Tağlib’in (S, K) Bekr İbn-Wلïl’e karşı (S;) savaştığı bir gündü; (S;) çünkü onların [yani Tağlib’in] ayırt edici alâmeti o gün tıraş olmak (**الحَلْق**), (S, K,) idi. (S.) ― -b2- **عَقْرًا حَلْقًا**, yahut ↓ **عَقْرَى حَلْقَى**, (S, K, *) bir hadiste geçen bir ifadedir: (S:) ikincisi nadirdir; yahut hadis râvilerinin yanlış bir varyantıdır: (K:) A 'Obeyd der ki, o **عَقْرًا حَلْقًا**’dır; hadis râvileri bunun için ↓ **عَقْرَى حَلْقَى** derler; aslî şekil ve mânâ **عَقَرَهَا اللّٰهُ وَحَلَقَهَا**, (S,) yahut **عَقَرَهَا اللّٰهُ عَقْرًا وَحَلَقَهَا حَلْقًا**, (TA,) yani, [A 'Obeyd’e göre,] Allah onun bedenini yaralasın ve onu **حَلْق**’ında [yahut boğazında] acıyla musibetlendirsin: (S, K: *) fakat bu açıklama sahih değildir: T’ye göre, bu, bir kadına karşı söylenen bir beddua kalıbıdır, [ciddî olarak değil; hoşnutsuzluğun bir derecesini ifade eder,] mânâsı: kocasından mahrum kalsın, yahut dul olsun da saçını tıraş etsin: ve Az der ki ↓ **حَلْقَى** **عَقْرَى** “o başkalarına uğursuz ve rahatsız edicidir” demektir: ISd der ki, “başkalarına uğursuzdur” denildiği söylenir; fakat ben bundan emin değilim. (TA.) Aboo-Nasr’a (S, TA) Ahmad Ibn-Hلtim’e göre, (S,) insanın hayret ettiği bir olay vukuunda, ↓ **خَمْشَى عَقْرَى حَلْقَى** denir; sanki [mânâ: bunu meydana getiren, yüzünü tırmalayıp yaralasın ve saçını tıraş etsin:] **الحَلْقُ** [tıraş etme fiili] ve **العَقْرُ** [yaralama fiili] ve **الخَمْشُ**’tan; **الخَمْشُ**, **الخَدْشُ** [tırmalama fiili] ile eşanlamlıdır: (S, TA: *) ve şu beyti delil getirir:

↓ **أَلَا قَوْمِى أُولُو عَقْرَى وَحَلْقَى**
**لِمَا لَا قَتْ سَلَامَانُ بْنُ غَنْمِ**

(TA, ve S’nin bazı nüshalarında da böyledir,) mânâ: [Artık muhakkak] kavmimin, Selلmلn İbn-Ghanm kabilesinin başına gelen şey sebebiyle yüzlerini yaralayıp tırmalamış ve saçlarını tıraş etmiş kadınları vardır: böylece, der IB, IKtt bu beyti rivayet eder, ve Hr de Ghareebeyn’de böyledir: fakat ISk, şöyle:

**أَلَا قَوْمِى اـِلَى عَقْرَى وَحَلْقَى**

[ve ben bunu S’nin bir nüshasında böyle buluyorum:]

ve IJ onu, **عقرى وحلقى**’nın aslının, bir kadının, kendi nazarında şerefli olan bir kimse vurulup yaralandığında, bir çift nalın alıp onunla başını dövmesi ve onu yaralayıp yahut çizmesi ve saçını tıraş etmesi hâlini ifade ettiğini söyleyerek açıklar; ve şairin muradı, “kavmim, yaralanmış yahut çizilmiş ve tıraş edilmiş kadınlar durumuna gelmiştir” demektir. (TA.) [Fei der ki,] **حَلْقًا لَهُ وَعَقْرًا** bir beddua kalıbıdır; mânâsı: “Allah onu **حَلْق**’ında [yahut boğazında] acı ile musibetlendirsin ve bedenini yaralasın”dır: fakat hadis rivayet edenler, müennes elif ile **عَقْرَى** ↓ **حَلْقَى** derler; onları ism-i fâil yaparlar; [birincisi, yukarıda verilen açıklamalardan birine göre, uğursuz bir kadın (başkalarına göre), gerçi bu şüphelidir; ve] ikincisi, kavmini rahatsız eden bir kadın mânâsınadır: (Msb:) yahut bu iki kelimenin ikisi de, **دَعْوَى** gibi, mastardır. (TA, **عقر** maddesinde. [Daha fazlası o maddede]) ― -b3- Şunu da söylediler: **بَيْنَهُمُ احْلِقِى وَقُومِى** [“Aralarında ‘Tıraş ol ey kadın ve kalk’ sözü işitilir”]; yani aralarında imtihan yahut sıkıntı ve darlık, musibet, felâket yahut belâ vardır: ve **يُوْمُ احْلِقِى وَقُومِى** [“Tıraş ol, vb. sözünün günü”; yani imtihan, vb. günü]. (TA.) ― -b4- Keza **حَلَقَ الشَّىْءَ**. muzârîsi **حَلِقَ**, mastarı **حلْقٌ**, “şeyi soydu; yahut onun yüzeysel kısmını sıyırdı, yahut başka suretle giderdi”: yahut “şeyi soydu, sıyırdı, rendeledi, kazıdı, yahut ovup çıkardı”: eş anlamlısı **قَشَرَهُ**. (TA.) ― -b5- Ve **حَلَقَ** (mecaz kabul edilerek:) “o, yahut o (şey), helâk etti; ve saçın usturanın yaptığı gibi, bütünüyle kesti.” (TA.) ― -b6- Ve, muzârîsi yukarıdaki gibi, (mecaz kabul edilerek:) “o (adam) acı verdi, yahut acı çektirdi.” (IAar, TA.) -A2- **حَلَقَهُ**, (S, K,) muzârîsi **حَلُقَ** (K) ve **حَلِقَ**, (TA,) “onun **حَلْق**’ına [yahut boğazına] vurdu, yahut incitti”; (S, K;) **رَأَسَهُ** ve **عَضَدَهُ** ve **صَدَرَهُ** gibi bir fiildir; “başına vurdu” ve “üst koluna” ve “göğsüne” mânâsında: ve “o (Allah) onu **حَلْق**’ında acı ile musibetlendirdi”; yukarıda zikredilen bir ibarede açıklandığı üzere. (S.) ― -b2- Ve (mecaz:) “onu, yani bir suluk yalak yahut havuzu, (K, TA,) **حَلْق**’ına kadar doldurdu”; (TA;) bunun gibi ↓ **احلقهُ** da. (Sgh, K.) -A3- **حَلَقَ الشَّىْءَ** = **قَدَّرَهُ** [“şeyi ölçüye göre yaptı; vb.”]; (K;) **خَلَقَهُ** [bkz.] gibi, noktalı **خ** ile. (TA.) -A4- **حَلَقَ الضَّرْعُ**, muzârîsi **حَلَقَ**, [TA’da böyledir; görünüşe göre **حَلُقَ** yerine bir yanlış yazımdır; zira ne orta ne de son kök harfi boğaz harfidir,] mastarı **حُلُوقٌ**, (mecaz kabul edilerek:) “meme karna yükseldi ve büzüldü”: ― -b2- ve ayrıca (mecaz kabul edilerek:) “meme çok süt ihtiva etti”: (Kr, ISd, TA:) böylece iki zıt mânâsı vardır. (TA.) [İsm-i fâil **حَالِقٌ**’a bak.] -A5- **حَلِقَ**, muzârîsi **حَلَقَ**, “o (adam) acı çekti”: yahut “onun **حَلْق**’ında [yahut boğazında] bir rahatsızlığı oldu.” (IAar, TA.)

**حلّق**
2 **حلّق** **حلق**, mastarı **تَحْلِيقٌ**: 1’e bak, ilk cümle. -A2- **حلّقهُ حَلْقَةً** “ona bir **حلقة** [yahut zırh, vb.] giydirdi.” (TA.) ― -b2- **حلٌّق حَلْقَةً** “bir daire çizdi [yahut çekti].” (TA.) ― -b3- [Bundan, belki,] **حلّق عَلَى اسْمِ فُلَانٍ** [eğer, zannettiğim üzere, aslında “falancanın adının etrafına bir çizgi çekti” mânâsında ise;] (mecaz:) “falancanın maaşını, yahut ücretini, yahut tahsisatını iptal etti.” (TA.) ― -b4- [**حلّق الاـِبِلَ** “develeri halka şeklinde bir damga ile dağladı”: edilgen ism-i mef’ûle bak.] ― -b5- **حلَق بِاـِصْبعِهِ** “parmağını bir **حَلْقَة** [yahut yüzük] gibi yuvarlayıp büktü.” (TA.) ― -b6- **حلّق** ay hakkında, “etrafında hâle vardı”; (K, * TA;) bunun gibi ↓ **تحلّق** da. (K.) ― -b7- Bir kuş hakkında, mastarı yukarıdaki gibi, (mecaz:) “uçuşunda yükseldi, (S, K, TA,) ve havada daire çizdi.” (TA.) ― -b8- **نَجْم** hakkında, (K,) yani Ülker ( **الثُّرَيَّا** ), (T, **فغر** maddesinde,) (mecaz kabul edilerek:) “yüksekte oldu, yahut yükseldi”: (K:) yahut “tepeye geldi.” (T, adı geçen yerde: **فَغَرَ**’a bak.) Denilir ki: günün ilk kısmında **تَحْلِيقُ الشَّمْسِ**, (mecaz kabul edilerek:) “güneşin doğudan yükseğe yükselmesi” demektir: günün son kısmında ise “güneşin batması”dır: fakat Sh der ki: ben **التحليق**’i, “yüksekte olmak yahut yükselmek” mânâsı dışında bilmem. (TA.) ― -b9- **حلّق بِبَصَرِهِ اـِلَى السَّمآءِ** (mecaz kabul edilerek:) “gözlerini göğe kaldırdı.” (TA.) ― -b10- **حلّق ضَرْعُ النَّاقَةِ**, mastarı yukarıdaki gibi, (mecaz kabul edilerek:) “dişi devenin sütü [ve buna bağlı olarak memesi de] (IDrd, K) karnına doğru çekildi.” (IDrd, TA.) Ve ISd’ye göre, **حلّق اللَّبَنُ** (mecaz kabul edilerek:) “süt [çekildi yahut geri çekildi; yani] gitti.” (TA.) Ve **حلّق** içme yalaklarındaki su hakkında söylenir; mânâsı (mecaz kabul edilerek:) “miktarca azaldı; ve gitti.” (TA.) ― -b11- **حَلَّقَتْ عُيُونُ الاـِبِلِ** (mecaz:) “develerin gözleri başlarında çöktü, yahut aşağı indi.” (AA, K, TA.) ― -b12- **حلّق البُسْرُ**, mastarı yukarıdaki gibi, (mecaz kabul edilerek:) “hurma (busr) olgunlaştı [**حَلْق**’a kadar; yani] üçte ikiye varacak ölçüde”: (AHn, K:) ve ↓ **حَلْقَنَ** de aynı mânâya gelir; yahut “dip tarafında olgunlaşmaya başladı” (K, **حلقن** maddesinde); (TA, o maddede;) bunun gibi ↓ **حَلْقَمَ** da. (TA, **حلقم** maddesinde.) ― -b13- **حلّق بِهِ** (mecaz:) “o ( **صُوَاح** denilen [süt ve su] içimi) onun karnını şişirdi.” (Ibn-' Abbلd, K, TA.) ― -b14- **حلّق بِالشَّىْءَ اـِلَيْهِ** “şeyi ona attı.” (K.)

4 **أَحْلَقَ**: 1’e bak, sonlara yakın.

**تحلّقوا**
5 **تحلّقوا** **حلق** **تحلق** **تحلقوا** “halka halka, yahut daireler hâlinde oturdular.” (S, K.) Namazlardan önce [mescidde] böyle yapmak yasaklanmıştır. (TA.) ― -b2- 2’ye de bak.

**انحلق شَعَرُهُ**
7 **انحلق شَعَرُهُ** ذ [“saçı döküldü; sanki tıraş edilmiş gibi”]. (K, **مُتَقَوِّبٌ** maddesinde.)

8 **اـِحْتَلَقَ**: bkz. 1, ilk cümle.

**حَلْقَمَهُ**
Q. Q. 1 **حَلْقَمَهُ** حلقمه حلقمة: Onun **حُلْقُوم**’unu [bkz. **حَلْقٌ** maddesinde] kesti yahut kopardı. (Msb, ayrıca **حلقم** maddesine de bkz.) -A2- **حَلْقَمَ** ve **حَلْقَنَ**: bkz. 2. -A3- **حَوْلَقَ**, (TA,) mastarı **حَوْلَقَةٌ**, (S,) **لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ اـِلَّا بِاللّٰهِ** dedi: [bkz. **حول** maddesi:] ISk böyle der: (S:) başkaları **حَوْقَلَ** der. (IAth, TA.)

**حَلْقٌ**
**حَلْقٌ** حلق: [Yutak: ve bundan dolayı, bir mecaz-ı mürsel ile, boğaz yahut gırtlak, yani yemek borusu:] **غَلْصَمَة**’nin [yahut epiglotun] yeri; ve hayvanda boğazlama yeri: (AZ, TA:) yahut boynun ön kısmı: (Zj, “Khalk el-Insلn”ında:) yahut yiyecek ve içeceğin **مَرِىْء**’e [yahut yemek borusuna] geçtiği geçit, yahut geçtiği yer: (TA:) yahut ↓ **حُلْقُومٌ** ile aynı: (S, Msb, K:) [lâkin] ikincisi soluk borusudur; nefesin geçtiği yol; (Zj, yukarıda geçen yerde, Az, Msb;) ondan akciğerlere dallanan dalları bulunan, [yani bronşlar, iki ana daldan oluşup daha küçük ve daha küçük olanlara ayrılan,] **قَصَب** diye adlandırılan: (Zj, yukarıda geçen yerde, ve Msb:) [şu kelime (**حلقوم**), bununla beraber, önceki gibi, bazen boğaz yahut gırtlak için de kullanılır: fakat birincisi (**حلق**) genellikle yutağı; ikincisi (**حلقوم**) soluk borusunu ifade eder: (ikincinin başka bir açıklaması için **حلقم** maddesinde M’den nakledilene bkz.): bir lokma yiyeceğin yahut benzerinin genellikle **حلق**’ta takıldığı söylenir; fakat **حلقوم**’da değil:] **حَلْقٌ** müzekker cinstendir: (Msb:) ve çoğulu **حُلُوقٌ**, (S, Msb,) ve bazen **حُلُقٌ**; (Msb;) yahut **حِلَقٌ**, ki bu nadirdir; ve azlık çoğulu **أَحْلَاقٌ**; (TA;) ve **أَحْلُقٌ** [azlık çoğulu olarak] kıyas bakımından caizdir; fakat Araplardan işitilmemiştir: (Msb:) ↓ **حُلْقُومٌ** vezni **فُعْلُومٌ** üzeredir, (TA,) **م** ziyadedir, (Msb,) Kh’ye göre; fakat başkalarına göre vezni **فُعْلُولٌ** üzeredir: (TA:) ve çoğulu **حَلَاقِيمُ**’dur; ve kısaltma ile **حَلَاقِمُ**. (Msb.) ― -b2- (mecaz:) Suluk oluğu yahut havuzun, ve bir kabın, suyun aktığı kısmı: çoğulu **حُلُوقٌ**. (TA.) ― -b3- Ve [çoğul] **حُلُوقٌ** (mecaz:) Bir yerin su yollarını ve vadilerini; ve bir yerin, (K, TA,) ve yolların, (TA,) dar yahut sıkışık yerlerini ifade eder. ― -b4- **حَلْقُ الجَوِّ** [görünüşe göre (farz edilen mecaz:) havanın üst bölgesi: kuş vb. hakkında söylendiği üzere 2’ye bkz.]. (Z, TA.) ― -b5- Hurmanın **حَلْق**’ı (farz edilen mecaz:) onun üçte ikisinin ucundaki kısımdır: yahut tabanına yakın bir kısımdır. (TA.) -A2- Uğursuzluk [başkalarına]. (IAar, K.) Bundan dolayı, [bazılarına göre,] **عَقْرًا حَلْقًا** [yukarıda açıklanmıştır: 1’e bkz.]. (TA.)

**حُلْقٌ**
**حُلْقٌ** حلق: Ölüm sebebiyle çocuktan mahrum kalma hâli; eş anlamlısı **ثُكْلٌ** [CK’de yanlışlıkla **شُكْل**]. (K, TA.) Şu darb-ı meselde böyledir: **لِأُمِّكَ الحُلْقُ** [Annenin çocuğundan mahrum kalması senin annenin başına gelsin]: yahut A’ya göre, böyle bir yahut benzeri bir mahrumiyet sebebiyle başın tıraş edilmesi demektir. (TA.)

**حِلْقٌ**
**حِلْقٌ** حلق (mecaz:) Çok sayıda sığır: (S, K:) çünkü ot, onlar tarafından, saçın tıraş edilmesi yahut kırkılması gibi, kırpılır. (K.) Şöyle dersin: **جَآءَ فُلَانٌ بِالحِلْقِ وَالاـِحْرَافِ** (S) Filân kimse çok sığırla geldi yahut getirdi. (AZ, **حرف** maddesinde S.) -A2- Bir hükümdarın elinde [yahut parmağında], yahut elinde, (IAar, TA,) bulunan mühür yüzüğü: (IAar, S, K:) yahut üzerinde **فَصّ** [yahut içine taş oturtulmuş] bulunmayan gümüş bir mühür yüzüğü. (ISd, K.) [Bundan dolayı,] **أُعْطِىَ فُلَانٌ الحِلْقَ** Filân kimse emir, yahut vali, yahut kumandan yapıldı. (TA.)

**حَلَقٌ**
**حَلَقٌ** حلق: bkz. **حَلْقَةٌ**. ― -b2- Ayrıca **حَلْقَةٌ** diye adlandırılan damga ile dağlanmış develer; (K;) ve bunun gibi ↓ **مُحَلَّقَةٌ**. (S, K.)

**حَلْقَةٌ**

**حَلْقَةٌ** حلق حلقه حلقة [Tıraş etmenin tek bir defası]. Sevilen bir çocuğa, geğirdiği zaman, **حَلْقَةً وَكَبْرَةً وَشَحْمَةً فِى السُّرَّةِ** denir; yani: Başın defa defa tıraş edilsin, (İbn-‘Abbâd, K, *) ta ki yaşlanasın, (İbn-‘Abbâd, TA,) [ve göbekte yağ edinesin:] yahut: başın tıraş edilecek şekilde korunmuş olasın ve yaşlanasın. (A, TA.) -A2- “Bir halka” mânâsında; yani dairesel olan her şey; demirden, gümüşten ve altından bir **حلقة** gibi; (TA;) bir zırhın **حلقة**’si vb.; (Mgh;) bir kapının **حلقة**’si; ve bir topluluğun **حلقة**’si; (S, K;) bu son örnekte mânâsı: insanların bir halkasıdır; (Msb, TA;) **ل**’ye fetha ile de olur; yani ↓ **حَلَقَةٌ**; (S, Mgh, Msb, K;) Yoo tarafından, Aboo-‘Amr İbn-El-‘Alâ’dan rivayetle zikredilmiştir, (S, Msb,) ve kesra ile de; (K;) yani ↓ **حَلِقَةٌ**; Fr ve El-Umawee tarafından, Belhâris İbn-Kaab lehçesinden olarak zikredilmiştir; O’ya göre; yahut L’ye göre ↓ **حِلْقَةٌ**: (TA:) yahut fasih sözde ↓ **حَلَقَةٌ** diye bir kelime yoktur, (S, K,) (TA,) ancak **حَالِقٌ**’un çoğulu olarak; (S, K;) Aboo-‘Amr Esh-Sheybânee’ye göre; (S;) yahut zayıf rivayetli bir lehçe varyantıdır; (K;) Th’ye göre; herkesçe caiz görülmüştür, her ne kadar zayıf rivayetli ise de; (S;) yahut şiir zaruretiyle kullanılır; (Mgh:) Lh der ki: kapının **حلقة**’si **حَلْقَةٌ** ve ↓ **حَلَقَةٌ**’dır; Kr, erkeklerden bir topluluğun **حلقة**’si hakkında da aynı şeyi söyler; Lth der ki: bu durumda o birincisidir; fakat bazıları ikincisini söyler; A ‘Obeyd, demirden bir **حلقة** durumunda ikincisini tercih eder, fakat birincisine de cevaz verir; ve insanların **حلقة**’si durumunda birincisini tercih eder, fakat ikincisine de cevaz verir; ve Abu-l-‘Abbâs her iki durumda da birincisini tercih eder, fakat ikincisine de cevaz verir: (L:) çoğulu ↓ **حَلَقٌ**’tır, (S, Msb, K,) ki bu, **حَلْقَةٌ**’ye nispetle şâzdır, (S, Msb,) yahut [daha doğrusu] yarı-çoğul isimdir, (TA,) fakat **حَلَقَةٌ**’ye nispetle düzgündür, (Msb, TA,) [cem‘î cins ismi olarak,] **قَصَبٌ**’un **قَصَبَةٌ**’ye nispeti gibi; (Msb;) ve, (K,) As’a göre, (S,) **حِلَقٌ**, (S, K,) erkeklerden ve demirden bir **حلقة** mânâsındaki **حَلْقَةٌ**’nin çoğulu olarak, (TA,) **بِدَرٌ**’ün (S, K) **بَدْرَةٌ**’nin çoğulu olması gibi, ve **قِصَعٌ**’ın **قَصْعَةٌ**’nin çoğulu olması gibi; (S;) yahut bu, **حِلْقَةٌ**’nin düzgün bir çoğuludur; (TA;) ve **حَلَقَاتٌ**, (AA, Yoo, S, K,) ki bu, **حَلَقَةٌ**’nin çoğuludur; (TA;) ve **حِلَقَاتٌ**, (K,) ki bu, **حِلْقَةٌ**’nin çoğuludur; (TA;) ve erkeklerden bir topluluk hakkında **حِلَاقٌ**. (TA.) Sen dersin: **اِنْتَزَعْتُ حَلْقَتَهُ** [lafzen: onun halkasını çekip çıkardım], mânâsı, (görünüşe göre, İbn-‘Abbâd,) (mecaz kabul edilerek:) ona üstün geldim yahut onu geçtim. (İbn-‘Abbâd, K.) Ve **كَالحَلْقَةِ المُفْرَغَةِ** [katı ve kesintisiz halka gibi]: bir darb-ı meseldir; sözde ve fiilde birleşmiş bir erkek topluluğuna uygulanır. (TA.) Ve **ضَرَبُوا بُيُوتَهُمْ حِلَاقًا** Çadırlarını tek bir sıra hâlinde kurdular, (K, TA,) bir halka [yahut halkalar] oluşturacak şekilde: son kelime, **حَلْقَةٌ**’nin yahut **حلقَةٌ**’nin çoğuludur. (TA.) Ve bir hadiste şöyle denmiştir: **نُهِىَ عَنِ الحِلَقِ قَبْلَ الصَّلَاةِ**, yani: [namazdan önce mescidde oturan] erkek halkaları yasaklanmıştır. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **حَلْقَتَا الرَّحِمِ** (mecaz:) [rahmin iki halkası]: bunlardan biri, ferç ağzıdır, ucunda; [vajinanın ağzı:] diğeri ise **مَآء** [yahut meni] üzerine kapanan ve hayız akıntısı için açılan şeydir; [rahim ağzı:] (K:) yahut bazılarına göre, diğeri idrarın çıktığı yerdir; [idrar yolu ağzı: fakat birincisi doğru açıklamadır: ve bundan dolayı] şöyle denir: **مَآء النُّطْفَةُ فِى حَلْقَةِ الرَّحِمِ** (mecaz:) meni, rahmin girişine düştü. (TA.) [Yine bundan dolayı,] **حَلْقَةُ الدُّبُرِ** (mecaz kabul edilerek:) makat; eş anlamlısı **حِتَارُهُ** ve **شَرَجُهُ**. (Mgh, **شرج** maddesinde.) [Ayrıca **خَاتَمٌ**’a bak, sondan ikinci cümle.] ― -b3- **حَلْقَةٌ** ayrıca develer üzerindeki bir dağlama işaretini ifade eder, (K, TA,) yuvarlak biçimde, kapının **حلقة**’si [yahut halkası] gibi. (TA.) ― -b4- Ve bir zırh: [çünkü halkalardan yapılır:] (K:) yahut zırhlar: (S, Mgh:) yahut genel olarak silahlar, yahut aletler, (M, Mgh, Msb,) ve zırhlar ve benzerleri. (M, TA.) Bir hadiste şöyle denmiştir: **اـِنَّكُمْ أَهْلُ الحَلْقَةِ والحُصُونِ** [Şüphesiz siz zırhın vb. ve kalelerin ehlisiniz]. (TA.) ― -b5- Ve bir ip. (K, TA.) ― -b6- Ve bir kap hakkında, (AZ, K,) ve bir suluk/yalak hakkında, (AZ,) (mecaz:) içine yiyecek yahut içecekten bir şey konulduktan sonra yarıya kadar kalan boş kısım; yarının üstündeki kısım böyle adlandırılır: (AZ:) [yahut] bir yalak hakkında, (mecaz:) doluluk; yahut bundan daha azı. (Aboo-Mâlik, K.) Şöyle denir: **وَفَّيْتُ حَلْقَةَ الحَوْضِ** ve **الاـِنَآءَ** (mecaz:) [yalak ve kabın **حلقة**’sini tamamladım/doldurdum]. (AZ, TA.)

**حِلْقَةٌ**

**حِلْقَةٌ** حلق حلقه حلقة : **حَلْقَةٌ**’ye bak.

**حَلَقَةٌ**

**حَلَقَةٌ** حلق حلقه حلقة : üç yerde **حَلْقَةٌ**’ye bak.

**حَلِقَةٌ**

**حَلِقَةٌ** حلق حلقه حلقة : **حَلْقَةٌ**’ye bak.

**حَلْقَى**

**حَلْقَى** حلق حلقى حلقي : altı yerde 1’e bak.

**حَلْقِىٌّ**

**حَلْقِىٌّ** حلق حلقى حلقي [**حَلْق**’a ait olan yahut onunla ilgili; boğazî; gırtlaksı]. **الحُرُوفُ الحَلْقِيَّةُ** [boğazî yahut gırtlaksı harfler] altıdır; yani **ء** ve **ه**, ki bunlara **حَلْق**’ın en uzak kısmı tahsis edilmiştir; ve **ع** ve **ح**, ki bunlara onun orta kısmı tahsis edilmiştir; ve **غ** ve **خ**, ki bunlara onun en yakın kısmı tahsis edilmiştir. (TA.)

**بُسْرٌ حُلْقَانُ**

**بُسْرٌ حُلْقَانُ** **بسر حلقان**: (mecazen:) **حَلْق**’a kadar olgunlaşmış olgunlaşmakta olan hurmalar; ki bunun, bazılarınca, tabana yakın olduğu söylenir: (TA:) yahut tabanın yanında (حلقن maddesinde K) olgunlaşmaya başlamış olanlar; (TA o maddede;) ve bunun gibi ↓ **رُطَبٌ مُحَلْقِمٌ**; ve o hâldeki tek bir hurmaya ↓ **رُطَبَةٌ حُلْقَامَةٌ** denir: (حلقم maddesinde K:) yahut üçte ikisi miktarınca olgunlaşmış olgunlaşmakta olan hurmalar; bunun gibi ↓ **مُحَلْقِنٌ**, (S, K,) ve ↓ **مُحَلِّقٌ**, (K, TA,) **مُحَدِّثٌ** gibi: (TA:) [CK’de **مُحَلَّق**, **مُعَظَّم** gibi:]) ve sonuncusu, (K,) İbn-‘Abbâd’a göre, (TA,) bir kısmı olgun (K, TA) ve bir kısmı ham olan hurmalar demektir: (TA:) tekili ة iledir: (S, K:) böyle hurmalara ayrıca ↓ **حَوَالِيقُ** denir; bunu ISd, bir nisbet ismi türü saymıştır, [sanki **حَالِقَةٌ**’nin çoğulu imiş gibi,] ancak bu kelimedeki ى’nın sokulmasının sebebi, der ki, ona meçhul idi: (TA:) ve ↓ **رُطَبٌ حُلْقَانِىٌّ**: (TA bir rivayetten:) **مُحَلِّقٌ**’un çoğulu **مَحَالِيقُ**’tur. (TA.)

**حُلْقُومٌ**
**حُلْقُومٌ** **حلقوم**: iki yerde **حَلْقٌ**’a bak.

**رُطَبَةٌ حُلْقَامَةٌ**
**رُطَبَةٌ حُلْقَامَةٌ** **رطبة حلقامه رطبة حلقامة**: **حُلْقَانٌ**’a bak.

**رُطَبٌ حُلْقَانِىٌّ**
**رُطَبٌ حُلْقَانِىٌّ** **رطب حلقانى رطب حلقاني**: **حُلْقَانٌ**’a bak.

**حَلَاقِ**
**حَلَاقِ** **حلاق**, (S, K,) irabı değişmeyen; sonu için kesra ile; çünkü aslî şekli olan **حَالِقَةٌ**’den değiştirilmiştir; müennes cinstendir ve bir isimdeki vasfın galip geldiği bir sıfattır; (S;) (mecazen:) [insanları] soyan ölüm (S, K, TA); (TA;) bunun gibi **حَلَاقٌ** da, (K,) İbn-‘Abbâd’ın cevaz verdiği: ve Tekmileh’e göre ↓ **حِلَاقٌ** da. (TA.) Şöyle denir: سُقُوا بِكَأْسِ **حَلَاقِ** (mecazen:) [Onlara ölüm kadehi içirildi]. (ISd, TA.) [Ayrıca **جَعَارِ**’a da bak.]

**حُلَاقٌ**
**حُلَاقٌ** **حلاق**: **حَلْق**’ta [yahut boğazda] ağrı. (S, K.)

**حِلَاقٌ**
**حِلَاقٌ** **حلاق**: **حَلَاقِ**’e bak.

**رَأْسٌ حَلِيقٌ**
**رَأْسٌ حَلِيقٌ** ذ i. q. ↓ **مَحْلُوقٌ** [tıraş edilmiş baş]: (ISd, TA:) ve **شَعَرٌ حَلِيقٌ** [tıraş edilip alınmış saç]: (AZ, S:) ve **لِحْيَةٌ حَلِيقٌ** [tıraş edilip alınmış sakal]; **حَلِيقَةٌ** değil: (AZ, S, K:) ve ↓ **عَنْزٌ مَحْلُوقَةٌ** [kırkılmış dişi keçi]. (AZ, S.) **حَلِيقٌ**’un çoğulu [**حَلْقِى** ve] **حِلَاقٌ**’tur. (TA.)

**حُلَاقَةٌ**
**حُلَاقَةٌ** **حلاق حلاقه حلاقة**: bir keçinin kırkılmış kılı. (S, K.)

**حَلَّاقٌ**
**حَلَّاقٌ** **حلاق**: hemen sonra gelene bak.

**حَالِقٌ**
**حَالِقٌ** **حالق**: [tıraş etme: ve] tıraş eden; (S, TA;) ve keçileri kırkan: (T, TA:) çoğulu **حَلَقَةٌ**: (T, S, K:) ve ↓ **حَلَّاقٌ**, **حَالِقٌ** ile eşanlamlıdır; (TA;) [yahut mübalağa mânası taşır, yahut fiilin çokluğunu bildirir.] Şu söz: لَا تَفْعَلْ ذَاكَ أُمُّكَ **حَالِقٌ** demektir: [Bunu yapma:] Allah anneni çocuğundan mahrum kılsın da saçını tıraş etsin. (S.) Ve **حَالِقَةٌ**, bir rivayette, Muhammed’in lânetlediği bir kadına nisbet edilen bir sıfat olarak vârid olmuştur; (TA;) mânası: bir musibet hâlinde saçını tıraş eden: (K, TA:) yahut süslenmek için yüzünü tıraş eden. (TA.) Başta bir yaraya (شَجَّةٌ) da söylenir: eti üzerinden deriyi kazıyıp alan. (دمغ maddesinde TA.) ― -b2- (mecazen:) keskin; bıçağa söylenir: (TA:) ve bunun gibi ↓ **حَالُوقَةٌ**; kılıca söylenir; ve ayrıca bir adama da. (İbn-‘Abbâd, K.) [Bundan dolayı, belki,] فُلَانٌ **حَالِقٌ** اـِلَىَّ بِعَيْنِهِ (mecazen:) filân kimse bana gözünü dikip bakıyor, yahut keskin bakıyor; bunun gibi ↓ **مُحَلِّقٌ** da. (T, TA زنر maddesinde.) ― -b3- (mecazen:) çabuk, yahut süratli; ve hafif, faal, yahut çevik. (TA.) ― -b4- (mecazen:) zayıf, yahut eti az; ince yapılı ve zayıf; yahut zayıf ve karında sarkık. (TA.) ― -b5- A‘Ubeyd’e ve K’ye göre: bir meme demektir: ve K’ye göre ayrıca dolu demektir: (TA:) fakat memeye uygulanan bir sıfattır; ve böyle uygulandığında bu son mânaya sahiptir, yani (mecazen:) dolu; (T, S, TA;) ISd böyle düşünür; (TA;) sanki içindeki süt, onun **حَلْق**’ına kadar ulaşmış gibi: (S, TA:) yahut büyük; öyle ki büyüklüğü sebebiyle uylukların kıllarını sürtüp döker: (TA:) ve bunun zıddı mânaya da gelir; (T, TA;) karna doğru kalkmış (IAar, T, Kr, ISd, TA) (Kr, ISd, TA) ve büzülmüş, (T, Kr, ISd, TA,) öyle ki sütü azalmış, (IAar, T, TA,) yahut gitmiş: (Kr, ISd, TA:) çoğulu **حُلَّقٌ** ve **حَوَالِقُ** (S, TA) ve **حَلَقَةٌ**. (TA. [Sonuncu, bu son mânada **حالق**’ın çoğulu olarak zikredilmiştir.]) As’a göre, أَصْبَحَتْ ضَرَّةُ النَّاقَةِ **حَالِقًا** demektir: (mecazen:) dişi devenin memesi neredeyse dolu oldu. (TA.) Ve şöyle denir: نَاقَةٌ **حَالقٌ**; mânası: sütü çok olan dişi deve: (TA:) yahut sütü pek bol ve memesi büyük olan: ve ↓ اـبِلٌ **مُحَلِّقَةٌ**: sütü çok olan develer: (En-Nadr, TA:) ve **حالق**’ın çoğulu **حَوَالِقُ** ve **حُلَّقٌ**’tur. (TA.) ― -b6- (mecazen:) yüksek bir dağ, (S, K, TA,) çevresindekinin üstüne yükselen ve bitkisel ürünsüz: yahut bazıların dediği gibi, bitkisel ürün olmayan bir dağ; sanki tıraş edilmiş yahut kırkılmış gibi; vezni **فَاعِلٌ** olup vezin **مَفْعُولٌ** mânasındadır: fakat Z der ki, bu, kuş hakkında söylenen **حَلَّقَ**’dendir: (TA:) ve yüksek, yahut üstten bakan/üstün gelen bir yer. (S.) Şöyle de denir: هَوَى مِنْ **حَالِقٍ**, mânası: (mecazen:) yüksek bir yerden alçak bir yere düştü. (Har s. 37.) Ve bunun çoğulu **حُلُقٌ**, (mecazen:) gök ile yer arasındaki boşluklar demektir. (TA.) -A2- (mecazen:) bir kavme uğursuz (K, TA); sanki onları soyuyor gibi; ve bunun gibi ↓ **حَالِقَةٌ**, K’nin nüshalarına göre; fakat doğrusu ↓ **حَالُوقَةٌ**’dır, O ve Tekmileh’te olduğu üzere. (TA.) -A3- bir üzüm asmasının, (S, K, TA,) ve bir Ebu Cehil karpuzunun ve benzerinin, (TA,) sürgünlere asılı sülüğü yahut sarılıcı kısmı: (S, K, TA:) çünkü **حَلْقَة** [yahut halka] gibi dairesel bir şekli vardır. (T, TA.)

**حَالِقَةٌ**

**حَالِقَةٌ** **حالق** **حالقه** **حالقة** [bir lakap (müennesi **حَالِقٌ**’un; bkz.) ki onda bir ismin niteliği baskındır] (mecazen:) kuraklık, kısırlık yahut kıtlık yılı: “وَقَعَتْ فِيهِمْ **حَالِقَةٌ** لَا تَدَعُ شَيْئًا اـِلَّا أَهْلَكَتْهُ” sözünde olduğu gibi (mecazen:) [onların arasında kuraklık vb. yılı vuku buldu; hiçbir şeyi bırakmayıp onu helâk etmeden]. (TA.) ― -b2- Ve **الحَالِقَةُ** (mecazen:) akrabalığı, yahut hısımlığı kesmek, yahut terk etmek, yahut bırakmak; eşanlamlısı **قَطِيعَةُ الرَّحِمِ**; (Khلlid Ibn-Jenebeh, K, TA;) ve karşılıklı haksızlık etmek ve kötü söz söylemek: (Khلlid Ibn-Jenebeh, TA:) yahut dini yok eden ve bütünüyle kesip koparan şey; tıpkı usturanın saçı bütünüyle kesip koparması gibi: bir rivayette vârid olmuştur; onda **البَغْضَآءُ** [yani şiddetli buğz] ve **الحَالِقَةُ** milletlerin hastalığı (**دَآءُ الأُمَمِ**) diye adlandırılmıştır. (TA.) ― -b3- Ayrıca **حَالِقٌ**’a bak, sondan bir önceki cümle.

**حَالُوقَةٌ**
**حَالُوقَةٌ** **حالوقه** **حالوقة** : **حَالِقٌ**’a bak, beşinci cümleye ve sondan bir önceki cümleye.

**حَوَالِيقُ**
**حَوَالِيقُ** **حواليق** : **حُلْقَانٌ**’a bak.

**مِحْلَقٌ**
**مِحْلَقٌ** **محلق** Ustura; (K;) tıraş aleti. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **كِسَآءٌ مِحْلَقٌ** (S, K) (varsayılan mecaz:) çok kaba bir **كساء** [denilen türden] giysi; (K, TA;) sanki kabalığı sebebiyle saçı tıraş edip koparıyormuş gibi: çoğulu **مَحَالِقُ**. (S.)

**المُحَلَّقُ**
**المُحَلَّقُ** **المحلق** **محلق** Minè [vadisi]nde başın tıraş edildiği yer. (Lth, K.) -A2- **مُحَلَّقَةٌ**, develere nispetle: **حَلَقٌ**’a bak.

**مُحَلِّقٌ**
**مُحَلِّقٌ** **محلق** : **حُلْقَانٌ**’a bak: ― -b2- ve **حَالِقٌ**’a, iki yerde. ― -b3- Ayrıca doludan az bir kap. (K.) ― -b4- (varsayılan mecaz:) zayıf, yahut cılız; koyunlara veya keçilere söylenir. (Ib-'Abbلd, K.) ― -b5- **فَلَاةٌ مُحَلِّقٌ** (varsayılan mecaz:) içinde su bulunmayan bir çöl. (TA.)

**مَحْلُوقٌ**
**مَحْلُوقٌ** **محلوق** : **حَلِيقٌ**’e bak, iki yerde.

**مُحَلْقِمٌ**
**مُحَلْقِمٌ** **محلقم** : **حُلْقَانٌ**’a bak.

**مُحَلْقِنٌ**
**مُحَلْقِنٌ** **محلقن** : **حُلْقَانٌ**’a bak.
