# حلك — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%83/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%84%D9%83/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%83.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حلك

حَلَكَ
1 حَلَكَ حل حلك , aor. حَلُكَ , inf. n. حُلُوكَةٌ (S, Sgh, TA) and حُلُوكٌ; (Sgh, TA;) and حَلِكَ, aor. حَلَكَ , (K, TA,) inf. n. حَلَكٌ; (K, * TK;) the former verb strangely overlooked by F; (TA;) It (a thing, S) was, or became, intensely black; (S, Sgh, K;) as also ↓ اِحْلَوْلَكَ. (S, TA.)

12 اـِحْلَوْلَكَ see above.

حُلْكٌ
حُلْكٌ حل حلك : see حُلَكَةٌ.

حَلَكٌ
حَلَكٌ حل حلك Blackness: (S:) or intense blackness; as also ↓ حُلْكَةٌ; (K;) like the colour of the crow, or raven: (TA:) [for] حَلَكُ الغُرَابِ signifies the blackness of the crow, or raven; as in the saying, أَسْوَدُ مِثْلُ حَلَكِ الغُرَابِ [black like the blackness of the crow, or raven]: (S:) or it means its حَنَك [q. v.] : (K:) or if you say مثل حَنَكِ الغراب, you mean its beak; (S;) or the blackness of its feathers: (Er-Rلghib, TA in art. حنك:) or they said أَسْوَدُ مِنْ حَلَكِ الغُرَابِ [blacker than the حلك of the crow, or raven]: or من حَنَكِ الغراب: an Arab of the desert, being asked by Fr whether he said the latter or the former, answered that he never said the former: Umm-El-Heythem, being asked by AHلt the same, answered that she said the former, and never the latter; (TA;) and she explained the former as meaning its two jaws and the part around them; adding that [the saying that it means] its beak is nought: and IDrd is related to have disallowed the saying من حنك الغراب: (TA in art. حنك:) accord. to AZ, الحَلَك means the colour; and الحَنَك, the beak: some say that the ن in the latter is a substitute for the ل in the former; but others deny this. (TA.) In the saying of a poet,
الغُرَابِ ↓ مِدَادٌ مِثْلُ حَالِكَةِ
[Ink like the حالكة of the crow, or raven], cited by Th, حالكة may be a dial. var. of حَلَك: or it may mean its feathers; its خَافِيَة or its قَادِمَة or other feathers. (TA.)

حُلْكَةٌ
حُلْكَةٌ حلك حلكه حلكة : see حَلَكٌ: -A2- and see also حُلَكَةٌ. -A3- Also i. q. حُكْلَةٌ: (K:) formed from the latter by transposition: so in the saying, فِى لِسَانِهِ حُلْكَةٌ [In his speech is a barbarousness, or a vitiousness, or an impediment, &c.]. (TA.)

حُلَكَةٌ
حُلَكَةٌ حلك حلكه حلكة , (S, Msb,) or ↓ حُلْكَةٌ, (ISd, K,) and ↓ حَلْكَآءُ (S, Msb, K) and ↓ حُلْكَآءُ (K) and ↓ حَلَكَآءُ and ↓ حُلَكَآءُ, (IDrd, K,) or ↓ حُلَكَى, (L,) and ↓ حُلُكَّى, (IDrd, K,) A species of the [kind of lizard called] عَظَآء: (S, Msb, K: [in the CK, erroneously, غِطاء:]) or (S, K [but in the Msb which is]) a small reptile, (S, Msb, K,) resembling a fish, of a blue [or greyish] color, and glistening, (Msb,) or smooth, and having a mixture of whiteness and redness, (TA in art. نقى,) that dives into the sand, (S, Msb, K,) like as the aquatic bird dives into the water; the Arabs call it بَنَاتُ النَّقَا, because it dwells in the sand-hills; (Msb;) and شَحْمَةُ النَّقَا; (TA in art. نقى;) and they liken to it the fingers (بَنَان) of girls, because of their softness, or suppleness: it is also called حُكَلَةٌ, which is app. formed by transposition: (Msb:) ↓ حُلْكٌ [is the coll. gen. n., or quasi-pl. n. ; for it] signifies شَحْمُ النَّقَا. (L in art. عوج.) -A2- For the first of these words, see also حَالِكٌ, in two places.

حُلَكَى
حُلَكَى حلك حلكى حلكي حلكيي : see حُلَكَةٌ.

حَلْكَآءُ
حَلْكَآءُ حلكآء : see حُلَكَةٌ.

حُلْكَآء
حُلْكَآء حلكآء : see حُلَكَةٌ.

حَلَكَآءُ
حَلَكَآءُ حلكآء : see حُلَكَةٌ.

حُلَكَآءُ
حُلَكَآءُ حلكآء : see حُلَكَةٌ.

حُلُكَّى
حُلُكَّى حلك حلكى حلكي حلكيي : see حُلَكَةٌ.

حُلْكُوكٌ
حُلْكُوكٌ حلكوك : see حَالِكٌ.

حَلَكُوكٌ
حَلَكُوكٌ حلكوك : see حَالِكٌ.

حُلَكْلِكٌ
حُلَكْلِكٌ حلكلك : see حَالِكٌ.

حَالِكٌ
حَالِكٌ حال حالك Intensely black; as also ↓ مُحْلَوْلِكٌ (K) and ↓ حُلَكْلِكٌ and ↓ حُلْكُوكٌ and ↓ حَلَكُوكٌ and ↓ مُحْلَنْكِكٌ and ↓ مُسْتَحْلِكٌ (Ibn-'Abbلd, K) and ↓ حُلَكَةٌ. (TA.) You say أَسْوَدُ حَالِكٌ and حَانِكٌ; both meaning the same; (S;) i. e. Black that is intensely black. (TA in art. حنك.) And اـِنَّهُ ↓ لَحُلَكَةٌ Verily he, or it, is intensely black. (TA.)

حَالِكَةٌ
حَالِكَةٌ حالك حالكه حالكة : see حَلَكٌ.

مُحْلَنْكِكٌ
مُحْلَنْكِكٌ محلنكك : see حَالِكٌ

مُحْلَوْلِكٌ
مُحْلَوْلِكٌ محلول محلولك : see حَالِكٌ

مُسْتَحْلِكٌ
مُسْتَحْلِكٌ مستحلك : see حَالِكٌ

### Türkçe

**حَلَكَ**
1 **حَلَكَ** حل حلك, muzâri‘ **حَلُكَ**, mastar ismi **حُلُوكَةٌ** (S, Sgh, TA) ve **حُلُوكٌ**; (Sgh, TA;) ve **حَلِكَ**, muzâri‘ **حَلَكَ**, (K, TA,) mastar ismi **حَلَكٌ**; (K, * TK;) birincisi fiil, F tarafından garip biçimde gözden kaçırılmıştır; (TA;) O (bir şey, S) çok şiddetli siyah idi, yahut oldu; (S, Sgh, K;) aşağıdaki **اِحْلَوْلَكَ** da böyledir. (S, TA.)

12 **اِحْلَوْلَكَ**: yukarıya bak.

**حُلْكٌ**
**حُلْكٌ** حل حلك: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حَلَكٌ**
**حَلَكٌ** حل حلك: Siyahlık: (S:) yahut şiddetli siyahlık; aşağıdaki **حُلْكَةٌ** da böyledir; (K;) karganın yahut kuzgunun rengi gibi: (TA:) [çünkü] **حَلَكُ الغُرَابِ** karganın yahut kuzgunun siyahlığı demektir; şu sözde olduğu gibi, **أَسْوَدُ مِثْلُ حَلَكِ الغُرَابِ** [karganın yahut kuzgunun siyahlığı gibi siyah]: (S:) yahut onun **حَنَك**’i [bk.] demektir: (K:) yahut eğer **مثل حَنَكِ الغراب** dersen, onun gagasını kastedersin; (S;) yahut tüylerinin siyahlığını: (Er-Râghib, TA, md. حنك:) yahut **أَسْوَدُ مِنْ حَلَكِ الغُرَابِ** [karganın yahut kuzgunun **حلك**’inden daha siyah] dediler: yahut **من حَنَكِ الغراب**: Fr tarafından, ikincisini mi yoksa birincisini mi söylediği sorulan bir çöl Arabı, birincisini asla söylemediğini cevapladı: AHât tarafından aynı şey sorulan Ümmü’l-Heysem, birincisini söylediğini ve ikincisini asla söylemediğini cevapladı; (TA;) ve birincisini, onun iki çenesi ve onların etrafındaki kısım mânasında diye açıkladı; ekleyerek ki [onun gagası demektir sözü] hiçbir şeydir: ve İDrd’nin **من حنك الغراب** sözünü yasaklamış olduğu rivayet edilir: (TA, md. حنك:) AZ’ye göre, **الحَلَك** renk demektir; ve **الحَنَك**, gaga: bazıları, ikincideki **ن**’nin birincideki **ل**’nin bedeli olduğunu söyler; fakat başkaları bunu reddeder. (TA.) Bir şairin sözünde,
**الغُرَابِ ↓ مِدَادٌ مِثْلُ حَالِكَةِ**
[karganın yahut kuzgunun **حالكة**’si gibi mürekkep], Sa‘leb tarafından nakledilmiştir; **حالكة** **حَلَك**’in bir lehçe varyantı olabilir: yahut onun tüyleri mânasına olabilir; onun **خَافِيَة**’si yahut onun **قَادِمَة**’si yahut başka tüyler. (TA.)

**حُلْكَةٌ**
**حُلْكَةٌ** حلك حلكه حلكة: **حَلَكٌ**’e bak: -A2- ve ayrıca **حُلَكَةٌ**’ye de bak. -A3- Ayrıca **حُكْلَةٌ** ile aynı mânadadır: (K:) ikinciden takdim-te’hir ile yapılmıştır: şu sözde olduğu gibi, **فِى لِسَانِهِ حُلْكَةٌ** [Onun konuşmasında bir yabancılık, yahut bir bozukluk, yahut bir engel, vb. vardır]. (TA.)

**حُلَكَةٌ**
**حُلَكَةٌ** حلك حلكه حلكة, (S, Msb,) yahut aşağıdaki **حُلْكَةٌ**, (ISd, K,) ve aşağıdaki **حَلْكَآءُ** (S, Msb, K) ve aşağıdaki **حُلْكَآءُ** (K) ve aşağıdaki **حَلَكَآءُ** ve aşağıdaki **حُلَكَآءُ**, (IDrd, K,) yahut aşağıdaki **حُلَكَى**, (L,) ve aşağıdaki **حُلُكَّى**, (IDrd, K,) **عَظَآء** denilen [kertenkele türünden] bir tür: (S, Msb, K: [CK’de hatalı olarak **غِطاء**:]) yahut (S, K [fakat Msb’de olan]) küçük bir sürüngen, (S, Msb, K,) balığa benzeyen, mavi [yahut grimsi] renkte ve parıldayan, (Msb,) yahut pürüzsüz, ve beyazlık ile kızıllık karışımı bulunan, (TA, md. نقى,) kuma dalan, (S, Msb, K,) su kuşunun suya dalması gibi; Araplar ona, kum tepelerinde oturduğu için **بَنَاتُ النَّقَا** derler; (Msb;) ve **شَحْمَةُ النَّقَا**; (TA, md. نقى;) ve kızların parmaklarını (**بَنَان**) ona benzetirler, yumuşaklıkları yahut esneklikleri sebebiyle: ayrıca **حُكَلَةٌ** diye de adlandırılır; bu, görünüşe göre takdim-te’hir ile yapılmıştır: (Msb:) aşağıdaki **حُلْكٌ** [cem‘ cins ismi, yahut cem‘e benzer isimdir; çünkü o] **شَحْمُ النَّقَا** demektir. (L, md. عوج.) -A2- Bu kelimelerin birincisi için, iki yerde **حَالِكٌ**’e de bak.

**حُلَكَى**
**حُلَكَى** حلك حلكى حلكي حلكيي: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حَلْكَآءُ**
**حَلْكَآءُ** حلكآء: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حُلْكَآء**
**حُلْكَآء** حلكآء: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حَلَكَآءُ**
**حَلَكَآءُ** حلكآء: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حُلَكَآءُ**
**حُلَكَآءُ** حلكآء: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حُلُكَّى**
**حُلُكَّى** حلك حلكى حلكي حلكيي: **حُلَكَةٌ**’ye bak.

**حُلْكُوكٌ**
**حُلْكُوكٌ** حلكوك: **حَالِكٌ**’e bak.

**حَلَكُوكٌ**
**حَلَكُوكٌ** حلكوك: **حَالِكٌ**’e bak.

**حُلَكْلِكٌ**
**حُلَكْلِكٌ** حلكلك: **حَالِكٌ**’e bak.

**حَالِكٌ**
**حَالِكٌ** حال حالك: Şiddetle siyah; aşağıdaki **مُحْلَوْلِكٌ** (K) ve aşağıdaki **حُلَكْلِكٌ** ve aşağıdaki **حُلْكُوكٌ** ve aşağıdaki **حَلَكُوكٌ** ve aşağıdaki **مُحْلَنْكِكٌ** ve aşağıdaki **مُسْتَحْلِكٌ** (İbn-‘Abbâd, K) ve aşağıdaki **حُلَكَةٌ** da böyledir. (TA.) **أَسْوَدُ حَالِكٌ** ve **حَانِكٌ** dersin; ikisi de aynı mânadadır; (S;) yani şiddetle siyah olan siyah. (TA, md. حنك.) Ve **اـِنَّهُ ↓ لَحُلَكَةٌ**: Şüphesiz o, yahut o şey, şiddetle siyahtır. (TA.)

**حَالِكَةٌ**
**حَالِكَةٌ** حالك حالكه حالكة: **حَلَكٌ**’e bak.

**مُحْلَنْكِكٌ**
**مُحْلَنْكِكٌ** محلنكك: **حَالِكٌ**’e bak

**مُحْلَوْلِكٌ**
**مُحْلَوْلِكٌ** محلول محلولك: **حَالِكٌ**’e bak

**مُسْتَحْلِكٌ**
**مُسْتَحْلِكٌ** مستحلك: **حَالِكٌ**’e bak
