# حلو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%84%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حلو

حَلَا
1 حَلَا حل حلا حلو , aor. حَلُوَ ; (S, Msb, K;) and حَلِىَ, aor. حَلَوَ ; and حَلُوَ, aor. حَلُوَ ; (K;) inf. n. حَلَاوَةٌ (S, Msb, K) and حَلْوٌ and حُلْوَانٌ; (K;) It (a thing, S, Msb) was, or became, sweet; (S, K;) as also ↓ احلولى; (S, K;) or this latter signifies it was, or became, very sweet. (TA.) And in like manner, حَلَالِى [It was, or became, sweet to me]. (Msb.) And حَلُوَتِ الفَاكِهَةُ, aor. حَلُوَ , inf. n. حَلَاوَةٌ, [The fruit was, or became, sweet.] (TA.) ― -b2- حَلِىَ بِعَيْنِى (S, Msb, K) and فِى عَيْنِى (S) and بِصَدْرِى (S, Msb) and فِى صَدْرِى (S) and بِقَلْبِى, (K,) aor. حَلَوَ ; (S, Msb, K;) and حَلَا, aor. حَلُوَ ; (S, K;) inf. n. حَلَاوَةٌ (S, Msb, K) and حُلْوَانٌ; (K;) He, (S,) or it, (Msb,) pleased me, or excited my admiration; (S, Msb;) was goodly, or beautiful, in my estimation: (Msb:) or one says, حَلِىَ فِى عَيْنِى (Lth, As, S, K *) or فِى صَدْرِى, (As, TA,) aor. حَلَوَ , inf. n. حُلْوَانٌ; (Lth, TA;) and حَلَا فى فَمِى, (Lth, As, S, K, *) aor. حَلُوَ , inf. n. حَلْوٌ (Lth, TA) and حَلَاوَةٌ. (TA.) تَحْلَى بِهِ العَيْنُ is an inverted phrase, used by a poet, for يَحْلَى بِالْعَيْنِ. (S.) It has been said that حَلِىَ فِى عَيْنِى (ISd, and K in art. حلى) and فِى صَدْرى (ISd) is from الحَلْىُ, (ISd, K,) meaning the thing that is worn, because it signifies It was beautiful in my eye, like the حَلْى; not from حَلَاوَةٌ; (ISd, and TA in art. حلى;) but this saying is not valid, nor approved. (TA in the present art.) Accord. to Lh, one says, حَلِيَتِ المَرْأَةُ بِعَيْنِى and فِى عَيْنِى, and بِقَلْبِى and فِى قَلْبِى, aor. حَلَوَ , inf. n. حَلَاوَةٌ; and حَلَتْ, aor. حَلُوَ , inf. n. حَلَاوَةٌ; [The woman was pleasing in my eye, and in my mind, or heart.] (TA.) ― -b3- مَايَمُرُّ وَمَا يَحْلُو (tropical:) He is not bitter at one time, and he is not sweet at another. (IAar, K, TA. [In some copies of the K, وَلَا يَحْلُو.]) And أَمَرُّ وَأَحْلُو and أَمُرُّ وَأَحْلُو (tropical:) I am bitter at one time, and I am sweet at one time. (IAar, M in art. مر.) [See also 4.] -A2- حَلِىَ الشَّىْءَ, aor. حَلَوَ , (K,) inf. n. حَلَاوَةٌ; (TK;) and ↓ استحلاهُ, (S, Msb, K,) from الحَلَاوَةُ, like استجادهُ from الجَوْدَةُ, (S,) [the most common form,] and ↓ تحلّاهُ, (K,) and ↓ احلولاهُ, (S, K,) which is the only trans. verb of its measure except one other, in the phrase اِعْرَوْرَيْتُ الفَرَسَ; (S;) all signify the same; (K;) He esteemed the thing sweet [both properly and metaphorically as is indicated in the TA]: (Msb in explanation of the second of these verbs, and TK in explanation of all of them:) and [in like manner] ↓ أَحْلَيْتُهُ I found it to be sweet: (S, K:) or this signifies I made it sweet: (K:) or it has both of these significations: (S:) you say, أَحْلَيْتُ هٰذَا المَكَانَ, meaning ↓ اِسْتَحْلَيْتُهُ [I esteemed, or found, this place to be sweet, or pleasant]. (TA.) And حَلِيَتْهُ العَيْنُ [The eye esteemed, or found, him, or it, to be pleasing, or goodly, or beautiful]. (IAar, TA in art. حلى.) ― -b2- حَلِىَ مِنْهُ بِخَيْرٍ, (K,) aor. حَلَوَ ; (TA;) and حَلَا, (K,) aor. حَلُوَ ; (TA;) He found, or experienced, or he got, or obtained, from him, or it, good. (K.) [See also 1 in art. حلى.] -A3- حَلَاهُ الشَّىْءَ, (Msb, * K,) or حَلَاهُ كَذَا مَالًا, (S,) aor. حَلُوَ , (S, Msb,) inf. n. حَلْوٌ (S, K [in the CK حُلْو]) and حُلْوَانٌ, (S,) He gave him (S, Msb, K) the thing, (K,) or such a piece of property, [as a gratuity,] for something that he had done; not as hire, or pay, or wages. (S.) ― -b2- You say also حَلَوْتُ meaning I bribed another; gave him a bribe. (TA.) ― -b3- And ↓ لَأَحْلُوَنَّكَ حُلْوَانَكَ I will assuredly give thee thy requital. (IAar, K.) ― -b4- حُلْوَانٌ also signifies A man's taking for himself a portion of the dowry of his daughter: an act for which the Arabs used to reproach him who did it. (S, Msb.) You say, حَلَاهُ, inf. n. حَلْوٌ [in the CK حُلْوٌ, and حُلُوٌّ also,] and حُلْوَانٌ, He gave him in marriage his daughter, or his sister, (K, TA,) or any woman, (TA,) for a certain dowry, on the condition that he should assign to him a certain portion of it. (K, TA.) -A4- حَلَوْتُ المَرْأَةَ i. q. حَلَيْتُهَا, i. e. I assigned, or gave, to the woman حُلِىّ [or ornaments]. (S.)

حلّاهُ
2 حلّاهُ حل حلا حلاه حلاة حلى حلية , (S, K, [erroneously written in the CK without the sheddeh,]) inf. n. تَحْلِيَةٌُ, (K,) He made it sweet; (S, K;) namely, food; (S;) or a thing; (K;) as also ↓ احلاهُ: (S:) and so حَلَّأَهُ, which is anomalous: (K:) sometimes they said, حَلَّأْتُ السَّوِيقَ [I sweetened the meal of parched barley, or the mess made thereof]; pronouncing with hemz that which is not [properly] with hemz: (S:) this is said by Lth to be a mistake on their part. (TA.) ― -b2- [Hence,] حَلَّيْتُ الشَّىْءَ فِى عَيْنِ صَاحِبِهِ [I made the thing to seem pleasing, or goodly, or beautiful, in the eye of its possessor]. (S.)

حَالَيْتُهُ
3 حَالَيْتُهُ حالي حاليته حاليتة , (inf. n. مُحَالَاةٌ, TK,) (tropical:) I jested, or joked, with him. (S, K, TA.)

4 أَحْلَوَ see 2. ― -b2- Hence, (TA,) مَا أَمَرَّ وَمَاأَحُلَى (assumed tropical:) He said not anything: (S, TA:) or the meaning is similar to that of the phrase next following. (TA.) مَا يُمِرُّ وَمَا يُحْلِى (assumed tropical:) He says not a bitter thing nor a sweet thing: and he does not a bitter thing nor a sweet thing. (K.) [See a similar phrase near the middle of the first paragraph.] ― -b3- See also another signification in the first paragraph. ― -b4- مَا أَحْلَاهُ [How sweet, &c., is it!] is said by some to be an instance of a verb having a dim. form; so that you say, ↓ مَا أُحَيْلَاهُ [How very sweet, &c., is it!]; like مَا أُمَيْلِحَهُ [q. v.]. (TA in art. ملح.)

تحلّاهُ
5 تحلّاهُ أحل حل تحلاه تحلاة تحلى : see 1.

تَحَالَتْ
6 تَحَالَتْ تحالت She (a woman) affected, or made a show of, sweetness, and self-conceitedness. (S.)

احتلى لِينَفَقَةِ امْرَأَتِهِ
8 احتلى لِينَفَقَةِ امْرَأَتِهِ ذ , and لِمَهْرِهَا, He exercised art, or ingenuity, for [the purpose of procuring] the expenses of his wife, and her dowry: one says, اِحْتَلِ فَتَزَوَّجْ [Exercise thou art, &c., and marry]. (TA.)

10 اـِسْتَحْلَوَ see 1, in two places. ― -b2- استحلاهُ also signifies He sought [to elicit] its, or his, sweetness. (TA.)

احلولى
12 احلولى احلولى احلولي : see 1, first sentence. ― -b2- [Hence,] said of a man, He was, or became, sweet in disposition. (IAar.) -A2- احلولاهُ: see 1.

حَلًا
حَلًا حل حلا A medicine mixed, or moistened, with water or the like. (K.)

حُلْوٌ
حُلْوٌ حلو Sweet; contr. of مُرٌّ; (S, K;) i. e., in the mouth: and in like manner, in the eye [meaning pleasing, or goodly, or beautiful: see 1]: (TA:) applied also to a saying, and to an action: (K:) fem. with ة. (Msb.) And الحُلْوُ الحَلَالُ (assumed tropical:) Language in which is nothing that induces doubt, or suspicion: (K and TA in art. حل:) and the man in whom is nothing that induces doubt, or suspicion. (TA in the present art.) And حُلْوٌ, also, applied to a man, (assumed tropical:) One who is excited to briskness, liveliness, or sprightliness, (يُسْتَخَفٌّ,) and is esteemed pleasing, or goodly, or beautiful, in the eye; (K, * TA;) as also ↓ حَلُوٌّ: (IAar, K:) the fem. is حُلْوَةٌ: the pl. masc. حُلْوُونَ, and pl. fem. حِلْوٌ: (K:) there is no broken pl., masc. or fem. (TA.)

حُلْوٌ
حُلْوٌ حلو A small حَفّ [q. v., in the CK, erroneously, خُفّ,] with which one weaves: (K, TA:) or the wooden thing which the weaver turns round: [app. meaning the yarn-beam, upon which the yarn is rolled; termed حَفَّةٌ:] the poet Shemmلkh likens the tongue of a braying [wild] ass to a حِلْو that has slipped from the back of a loom. (TA.)

حَلْوَى
حَلْوَى حلو حلوى حلوي حلويي : see حَلْوَآءُ.

حُلْوَى
حُلْوَى حلو حلوى حلوي حلويي : see أَحْلَى.

حَلْوَآءُ
حَلْوَآءُ حلوآء and ↓ حَلْوَى, (S, Msb, K, &c.,) the latter mentioned by As, of the fem. gender, (TA,) [Sweetmeat; as also ↓ حَلَاوَةٌ; (see حَلَّآءٌ, below;) this last and حَلْوَى used in this sense in the present day;] an eatable, (T, S, M, Msb,) well known, (K,) prepared with sweetness; (T, M, Msb;) said to be peculiarly applied to such as is prepared with art [as distinguished from such as in naturally sweet]: (TA:) the حلواء mentioned in a trad. is said to be that which is termed مَجِيع [made of dates kneaded with milk]: (MF, TA:) the pl. of حَلْوَى is حَلَاوَى, with fet-h to the و. (Msb.) ― -b2- The former is also applied by some to Fruit: syn. فَاكِهَةٌ: (T, TA:) or both, (K,) or the former, (TA,) to sweet fruit. (K, TA.) -A2- See also حُلَاوَة.

حُلْوَانٌ
حُلْوَانٌ حلو حلوان is a subst. [as well as an inf. n.], signifying A gift: (Msb:) [a gratuity: so in the present day:] the hire, or pay, of a broker; (Lh, K;) and of a diviner, (As, S, * Msb, * K,) for divination, (As,) which is forbidden in a trad.: (S, Msb:) and a requital; see 1. (IAar, K.) Also The dowry, or nuptial gift, of a woman: (Msb, K:) [or a portion thereof which the father or guardian of the bride used, in some cases, to take for himself; see 1:] or a gift to a woman in consideration of having her as a wife during a certain fixed period; (K;) according to a practice obtaining in Mekkeh: (TA:) or a gift of the nature of a bride. (K.)

حَلُوٌّ
حَلُوٌّ حلو : see حُلْوٌ. ― -b2- نَاقَةٌ حَلُوَّةٌ: see the next paragraph.

قَوْلٌ حَلِىٌّ
قَوْلٌ حَلِىٌّ قول حلى قول حلي A saying sweet in the mouth. (K.) ― -b2- نَاقَةٌ حَلِيَّةٌ (Lh, M, K) and ↓ حَلُوَّةٌ, (K,) the latter is the original form [but app. obsolete], (Lh, M,) A she-camel eminent, (Lh, M,) or perfect, (K,) in pleasingness, or goodliness, or beauty: (Lh, M, K:) or pleasing in appearance and pace. (TA in art. علو.)

حُلَآءَةُ القَفَا
حُلَآءَةُ القَفَا حلآءة القفا : see حُلَاوَة.

حَلَاوَةٌ
حَلَاوَةٌ حلاوه حلاوة Sweetness; contr. of مَرَارَةٌ. (TA.) [See 1, of which it is an inf. n.] ― -b2- See also حَلْوَآءُ. -A2- أَرْضٌ حَلَاوَةٌ Land that produces herbs, or leguminous plants, of the kind termed ذُكُور [q. v.]. (K.) -A3- See also what next follows.

حُلَاوَةُ القَفَا
حُلَاوَةُ القَفَا حلاوة القفا (T, S, Msb, K) and القفا ↓ حَلَاوَةُ, (IAth, K,) but this is said by Ks to be unknown, (TA,) and القفا ↓ حِلَاوَةُ (IAth) and القفا ↓ حُلَآءَةُ, (K, TA,) with damm, mentioned by Lh, (TA, [in the CK حَلاءَة,]) and القفا ↓ حَلْوَآءُ (Sgh, K) and القفا ↓ حُلَاوَى and القفا ↓ حَلَاوَآءُ, (S, K,) The middle of the back of the neck: (T, S, Msb, K:) or, as some say, the [small protuberance termed] فَأْس of [or rather above] the back of the neck. (T.) -A2- حُلَاوَةٌ is also said to signify the same as حُلَآءَةٌ, i. e. What is rubbed between two stones, to be used as a collyrium. (TA. [See the latter of these two words in art. حلأ.])

حِلَاوَةُ القَفَا
حِلَاوَةُ القَفَا حلاوة القفا : see the next preceding paragraph.

حُلَاوَى
حُلَاوَى حلاوى حلاوي حلوى A certain plant: (S:) or a certain small tree, (K,) of the kind termed جَنْبَة, evergreen: (TA:) and, (K,) or, as some say, (TA,) a certain thorny plant, (K,) having a yellow flower, and small round leaves like those of the سَذَاب [or rue]: (TA:) a species of plant found in the desert: (T, TA:) pl. حُلَاوَى, (K,) like the sing., (TA,) and, (K,) or, as some say, (TA,) حُلَاوَيَاتٌ. (K.) It has been said that the sing. is حَلَاوِيَةٌ, like رَبَاعِيَةٌ: but Az says that this was not known by him: As mentions, as of the measure فُعَالَى, the words خُزَامَى and رُخَامَى and حُلَاوَى: each the name of a plant. (TA.) -A2- حُلَاوَى القَفَا: see حُلَاوَة.

حَلَاوَآءُ القَفَا
حَلَاوَآءُ القَفَا حلاوآء القفا : see حُلَاوَة.

حَلَّآءٌ
حَلَّآءٌ حلآء A maker and seller of حَلَاوَة [or sweetmeat]. (TA.)

أَحْلَى
[ أَحْلَى ذ More, and most, sweet, both properly and metaphorically:] ↓ حُلْوَى is [its fem.,] the contr. of مُرَّى: you say, خُذِ الحُلْوَى وَأَعْطِهِ المُرَّى [Take thou the sweeter, or sweetest, and give to him the bitterer, or bitterest]. (S.)

مَا أُحَيْلَاهُ
مَا أُحَيْلَاهُ ذ : see 4, last sentence.

### Türkçe

**حَلَا**
1 **حَلَا** … muzâri‘ı **حَلُوَ**; (S, Msb, K;) ve **حَلِىَ**, muzâri‘ı **حَلَوَ**; ve **حَلُوَ**, muzâri‘ı **حَلُوَ**; (K;) mastarı **حَلَاوَةٌ** (S, Msb, K) ve **حَلْوٌ** ve **حُلْوَانٌ**; (K;) O (bir şey, S, Msb) tatlı idi, yahut tatlı oldu; (S, K;) bunun gibi ↓ **احلولى**; (S, K;) yahut bu sonuncusu, çok tatlı idi yahut çok tatlı oldu demektir. (TA.) Ve aynı şekilde, **حَلَالِى** [bana tatlı idi, yahut bana tatlı oldu]. (Msb.) Ve **حَلُوَتِ الفَاكِهَةُ**, muzâri‘ı **حَلُوَ**, mastarı **حَلَاوَةٌ**, [Meyve tatlı idi, yahut tatlı oldu]. (TA.) ― -b2- **حَلِىَ بِعَيْنِى** (S, Msb, K) ve **فِى عَيْنِى** (S) ve **بِصَدْرِى** (S, Msb) ve **فِى صَدْرِى** (S) ve **بِقَلْبِى**, (K,) muzâri‘ı **حَلَوَ**; (S, Msb, K;) ve **حَلَا**, muzâri‘ı **حَلُوَ**; (S, K;) mastarı **حَلَاوَةٌ** (S, Msb, K) ve **حُلْوَانٌ**; (K;) O, (S,) yahut o (şey), (Msb,) beni hoşnut etti, yahut hayranlığımı uyandırdı; (S, Msb;) benim nazarımda iyi görünümlü, yahut güzel idi: (Msb:) yahut denir ki, **حَلِىَ فِى عَيْنِى** (Lth, As, S, K *) yahut **فِى صَدْرِى**, (As, TA,) muzâri‘ı **حَلَوَ**, mastarı **حُلْوَانٌ**; (Lth, TA;) ve **حَلَا فى فَمِى**, (Lth, As, S, K, *) muzâri‘ı **حَلُوَ**, mastarı **حَلْوٌ** (Lth, TA) ve **حَلَاوَةٌ**. (TA.) **تَحْلَى بِهِ العَيْنُ** ters çevrilmiş bir ibaredir; bir şair tarafından **يَحْلَى بِالْعَيْنِ** yerine kullanılmıştır. (S.) Denilmiştir ki **حَلِىَ فِى عَيْنِى** (ISd, ve K’da md. **حلى**) ve **فِى صَدْرى** (ISd) **الحَلْىُ**’dendir, (ISd, K,) giyilen şey mânâsında; çünkü “gözümde **حَلْى** gibi güzel idi” demektir; **حَلَاوَةٌ**’dan değildir; (ISd, ve TA’da md. **حلى**;) fakat bu söz geçerli değildir ve kabul edilmiş değildir. (TA, bu maddede.) Lh’ye göre denir ki, **حَلِيَتِ المَرْأَةُ بِعَيْنِى** ve **فِى عَيْنِى**, ve **بِقَلْبِى** ve **فِى قَلْبِى**, muzâri‘ı **حَلَوَ**, mastarı **حَلَاوَةٌ**; ve **حَلَتْ**, muzâri‘ı **حَلُوَ**, mastarı **حَلَاوَةٌ**; [Kadın gözümde ve zihnimde yahut kalbimde hoş idi]. (TA.) ― -b3- **مَايَمُرُّ وَمَا يَحْلُو** (mecaz:) O, bir vakit acı değildir ve bir vakit tatlı değildir. (IAar, K, TA. [K’nın bazı nüshalarında **وَلَا يَحْلُو**.]) Ve **أَمَرُّ وَأَحْلُو** ve **أَمُرُّ وَأَحْلُو** (mecaz:) Ben bir vakit acıyım ve bir vakit tatlıyım. (IAar, M md. **مر**.) [Bkz. ayrıca 4.] -A2- **حَلِىَ الشَّىْءَ**, muzâri‘ı **حَلَوَ**, (K,) mastarı **حَلَاوَةٌ**; (TK;) ve ↓ **استحلاهُ**, (S, Msb, K,) **الحَلَاوَةُ**’dan; **استجادهُ**’nun **الجَوْدَةُ**’dan olması gibi, (S,) [en yaygın şekil,] ve ↓ **تحلّاهُ**, (K,) ve ↓ **احلولاهُ**, (S, K,) ki bu, ölçüsünün tek müteaddî fiilidir; yalnız bir başka (örnek) hariç, “**اِعْرَوْرَيْتُ الفَرَسَ**” ibaresinde; (S;) hepsi aynı mânâyı ifade eder; (K;) O, şeyi tatlı saydı [hem hakikî hem mecazî, TA’da işaret edildiği üzere]: (Msb, bu fiillerin ikincisinin açıklamasında; ve TK, hepsinin açıklamasında:) ve [aynı şekilde] ↓ **أَحْلَيْتُهُ** onu tatlı buldum: (S, K:) yahut bu, onu tatlı yaptım demektir: (K:) yahut her iki mânâyı da taşır: (S:) dersin ki, **أَحْلَيْتُ هٰذَا المَكَانَ**, yani ↓ **اِسْتَحْلَيْتُهُ** [bu yeri tatlı, yahut hoş saydım, yahut öyle buldum]. (TA.) Ve **حَلِيَتْهُ العَيْنُ** [Göz onu, yahut onu (şeyi), hoş, yahut iyi görünümlü, yahut güzel saydı, yahut öyle buldu]. (IAar, TA md. **حلى**.) ― -b2- **حَلِىَ مِنْهُ بِخَيْرٍ**, (K,) muzâri‘ı **حَلَوَ**; (TA;) ve **حَلَا**, (K,) muzâri‘ı **حَلُوَ**; (TA;) O, ondan yahut ondan (şeyden) hayır buldu, yahut tecrübe etti, yahut elde etti, yahut kazandı. (K.) [Bkz. ayrıca md. **حلى**’da 1.] -A3- **حَلَاهُ الشَّىْءَ**, (Msb, * K,) yahut **حَلَاهُ كَذَا مَالًا**, (S,) muzâri‘ı **حَلُوَ**, (S, Msb,) mastarı **حَلْوٌ** (S, K [CK’de **حُلْو**]) ve **حُلْوَانٌ**, (S,) O, ona (S, Msb, K) şeyi, (K,) yahut böyle bir mal parçasını, [bir bağış olarak,] yaptığı bir şey karşılığında verdi; ücret, yahut bedel, yahut yevmiye olarak değil. (S.) ― -b2- Ayrıca **حَلَوْتُ** dersin; yani ben başkasına rüşvet verdim; ona bir rüşvet verdim. (TA.) ― -b3- Ve ↓ **لَأَحْلُوَنَّكَ حُلْوَانَكَ** Sana mutlaka karşılığını vereceğim. (IAar, K.) ― -b4- **حُلْوَانٌ** ayrıca, bir adamın kızının mehrinden kendisi için bir pay alması mânâsına gelir: Arapların, bunu yapanı ayıpladıkları bir fiil. (S, Msb.) Dersin ki, **حَلَاهُ**, mastarı **حَلْوٌ** [CK’de **حُلْوٌ**, ve **حُلُوٌّ** da,] ve **حُلْوَانٌ**, O, kızını yahut kız kardeşini, (K, TA,) yahut herhangi bir kadını, (TA,) belirli bir mehir karşılığında, onun (damadın) o mehirden ona belirli bir pay ayırması şartıyla ona nikâhladı. (K, TA.) -A4- **حَلَوْتُ المَرْأَةَ** = **حَلَيْتُهَا**, yani ben kadına **حُلِىّ** [yahut süs eşyası] tahsis ettim, yahut verdim. (S.)

**حلّاهُ**
2 **حلّاهُ** … mastarı **تَحْلِيَةٌُ**, (K,) O, onu tatlı yaptı; (S, K;) yani yiyeceği; (S;) yahut bir şeyi; (K;) bunun gibi ↓ **احلاهُ**: (S:) ve yine **حَلَّأَهُ**, ki bu aykırıdır: (K:) bazen **حَلَّأْتُ السَّوِيقَ** [kavrulmuş arpa ununu yahut ondan yapılan karışımı tatlandırdım] dediler; hemzeli olmayanı hemze ile telaffuz ederek: (S:) Lth’ye göre bu, onların bir hatasıdır. (TA.) ― -b2- [Bundan,] **حَلَّيْتُ الشَّىْءَ فِى عَيْنِ صَاحِبِهِ** [Şeyi, sahibinin gözünde hoş, yahut iyi görünümlü, yahut güzel gösterdim]. (S.)

**حَالَيْتُهُ**
3 **حَالَيْتُهُ** … (mastarı **مُحَالَاةٌ**, TK,) (mecaz:) Onunla şakalaştım, yahut latife ettim. (S, K, TA.)

4 **أَحْلَوَ**: bkz. 2. ― -b2- Bundan, (TA,) **مَا أَمَرَّ وَمَاأَحُلَى** (varsayılan mecaz:) O, hiçbir şey söylemedi: (S, TA:) yahut mânâ, bir sonraki ibarenin mânâsına benzer. (TA.) **مَا يُمِرُّ وَمَا يُحْلِى** (varsayılan mecaz:) O, ne acı bir şey söyler ne tatlı bir şey söyler: ve ne acı bir şey yapar ne tatlı bir şey yapar. (K.) [İlk paragrafın ortalarına yakın benzer bir ibareye bkz.] ― -b3- İlk paragrafta başka bir mânâya da bkz. ― -b4- **مَا أَحْلَاهُ** [Ne kadar tatlıdır, vb.!] bazılarına göre küçültme şekli olan bir fiilin örneğidir; böylece ↓ **مَا أُحَيْلَاهُ** [Ne kadar pek tatlıdır, vb.!] dersin; **مَا أُمَيْلِحَهُ** gibi [bkz.]. (TA md. **ملح**.)

**تحلّاهُ**
5 **تحلّاهُ**: bkz. 1.

**تَحَالَتْ**
6 **تَحَالَتْ** O (bir kadın) tatlılık ve kendini beğenmişlik tasladı, yahut gösteriş yaptı. (S.)

**احتلى لِينَفَقَةِ امْرَأَتِهِ**
8 **احتلى لِينَفَقَةِ امْرَأَتِهِ** … ve **لِمَهْرِهَا**, O, karısının nafakası ve onun mehri için [temin maksadıyla] hüner, yahut zekâ kullandı: denir ki, **اِحْتَلِ فَتَزَوَّجْ** [Hüner kullan, vb., ve evlen]. (TA.)

10 **اـِسْتَحْلَوَ**: bkz. 1, iki yerde. ― -b2- **استحلاهُ** ayrıca, onun yahut onun (şeyin) tatlılığını aradı [ortaya çıkarmaya çalıştı]. (TA.)

**احلولى**
12 **احلولى**: bkz. 1, ilk cümle. ― -b2- [Bundan,] bir adam hakkında denir: O, huyca tatlı idi, yahut huyca tatlı oldu. (IAar.) -A2- **احلولاهُ**: bkz. 1.

**حَلًا**
**حَلًا** Su yahut benzeri ile karıştırılmış, yahut ıslatılmış bir ilaç. (K.)

**حُلْوٌ**
**حُلْوٌ** Tatlı; **مُرٌّ**’ün zıddı; (S, K;) yani ağızda: ve aynı şekilde, gözde [hoş, yahut iyi görünümlü, yahut güzel mânâsında: bkz. 1]: (TA:) bir söze ve bir fiile de uygulanır: (K:) müennesi ة iledir. (Msb.) Ve **الحُلْوُ الحَلَالُ** (varsayılan mecaz:) içinde şüphe yahut zan doğuran hiçbir şey bulunmayan söz: (K ve TA md. **حل**:) ve içinde şüphe yahut zan doğuran hiçbir şey bulunmayan adam. (TA, bu maddede.) Ve **حُلْوٌ**, ayrıca, bir adama uygulanarak, (varsayılan mecaz:) çevikliğe, canlılığa yahut ataklığa sevk olunan (**يُسْتَخَفٌّ**), ve gözde hoş, yahut iyi görünümlü, yahut güzel sayılan kimse; (K, * TA;) bunun gibi ↓ **حَلُوٌّ**: (IAar, K:) müennesi **حُلْوَةٌ**: müzekker cem‘i **حُلْوُونَ**, ve müennes cem‘i **حِلْوٌ**: (K:) müzekker yahut müennes için kırık cem‘ yoktur. (TA.)

**حُلْوٌ**
**حُلْوٌ** Dokumada kullanılan küçük bir **حَفّ** [bkz.; CK’de yanlışlıkla **خُفّ**], (K, TA:) yahut dokumacının çevirdiği tahta şey: [görünüşe göre ipliğin sarıldığı kısım; **حَفَّةٌ** diye adlandırılır:] Şemmلkh şairi, anıran [yaban] eşeğin dilini, bir tezgâhın arkasından kaymış bir **حِلْو**’a benzetir. (TA.)

**حَلْوَى**
**حَلْوَى**: bkz. **حَلْوَآءُ**.

**حُلْوَى**
**حُلْوَى**: bkz. **أَحْلَى**.

**حَلْوَآءُ**
**حَلْوَآءُ** ve ↓ **حَلْوَى**, (S, Msb, K, vb.,) ikincisi As tarafından müennes cinsiyette zikredilmiştir, (TA,) [tatlı yiyecek; bunun gibi ↓ **حَلَاوَةٌ**; (aşağıda **حَلَّآءٌ**’a bkz;) bu sonuncusu ve **حَلْوَى** günümüzde bu mânâda kullanılır;] yenilen bir şey, (T, S, M, Msb,) iyi bilinen, (K,) tatlılıkla hazırlanmış; (T, M, Msb;) sanatla hazırlanmış olana, [tabiatı gereği tatlı olandan ayırt edilerek] özellikle uygulandığı söylenir: (TA:) bir hadiste geçen **حلواء**’ın, **مَجِيع** denilen (hurmanın sütle yoğrulmasından yapılan) şey olduğu söylenir: (MF, TA:) **حَلْوَى**’nın çoğulu **حَلَاوَى**’dır; و üzerine fetha ile. (Msb.) ― -b2- Birincisi, bazılarınca meyveye de uygulanır: eş anlamlısı **فَاكِهَةٌ**: (T, TA:) yahut ikisi de, (K,) yahut birincisi, (TA,) tatlı meyveye. (K, TA.) -A2- **حُلَاوَة**’a da bkz.

**حُلْوَانٌ**
**حُلْوَانٌ** bir isimdir [mastardan başka], mânâsı: bir hediye: (Msb:) [bir bağış: günümüzde böyle:] bir simsârın ücreti; (Lh, K;) ve bir kâhinin, (As, S, * Msb, * K,) kehanet karşılığı ücreti, (As,) ki bir hadiste yasaklanmıştır: (S, Msb:) ve bir karşılık; bkz. 1. (IAar, K.) Ayrıca bir kadının mehri, yahut evlenme hediyesi: (Msb, K:) [yahut onun bir kısmı ki baba yahut velî bazı durumlarda kendisi için alırdı; bkz. 1:] yahut Mekke’de geçerli bir uygulamaya göre, belirli sabit bir süre boyunca onu eş edinme karşılığında kadına verilen bir hediye; (K;) (TA:) yahut gelin mahiyetinde bir hediye. (K.)

**حَلُوٌّ**
**حَلُوٌّ**: bkz. **حُلْوٌ**. ― -b2- **نَاقَةٌ حَلُوَّةٌ**: bkz. sonraki paragraf.

**قَوْلٌ حَلِىٌّ**
**قَوْلٌ حَلِىٌّ** Ağızda tatlı bir söz. (K.) ― -b2- **نَاقَةٌ حَلِيَّةٌ** (Lh, M, K) ve ↓ **حَلُوَّةٌ**, (K,) ikincisi asıl şekildir [fakat görünüşe göre terk edilmiştir], (Lh, M,) Hoşlukta, yahut iyi görünümlülükte, yahut güzellikte seçkin, (Lh, M,) yahut mükemmel, (K,) bir dişi deve: (Lh, M, K:) yahut görünüşte ve yürüyüşte hoş. (TA md. **علو**.)

**حُلَآءَةُ القَفَا**
**حُلَآءَةُ القَفَا**: bkz. **حُلَاوَة**.

**حَلَاوَةٌ**
**حَلَاوَةٌ** Tatlılık; **مَرَارَةٌ**’nin zıddı. (TA.) [Bkz. 1; bunun mastarıdır.] ― -b2- **حَلْوَآءُ**’a da bkz. -A2- **أَرْضٌ حَلَاوَةٌ** **ذُكُور** denilen türden otlar yahut baklagiller bitiren arazi. (K.) -A3- Bir sonraki olana da bkz.

**حُلَاوَةُ القَفَا**
**حُلَاوَةُ القَفَا** (T, S, Msb, K) ve **القفا** ↓ **حَلَاوَةُ**, (IAth, K,) fakat bunun Ks tarafından bilinmez olduğu söylenir, (TA,) ve **القفا** ↓ **حِلَاوَةُ** (IAth) ve **القفا** ↓ **حُلَآءَةُ**, (K, TA,) damme ile, Lh tarafından zikredilmiştir, (TA, [CK’de **حَلاءَة**]) ve **القفا** ↓ **حَلْوَآءُ** (Sgh, K) ve **القفا** ↓ **حُلَاوَى** ve **القفا** ↓ **حَلَاوَآءُ**, (S, K,) Boynun arkasının orta kısmı: (T, S, Msb, K:) yahut bazılarına göre, boynun arkasının [yahut daha doğrusu üstünün] **فَأْس** denilen [küçük çıkıntısı]. (T.) -A2- **حُلَاوَةٌ**’nın, **حُلَآءَةٌ** ile aynı mânâya geldiği de söylenir; yani sürme olarak kullanılmak üzere iki taş arasında ovulan şey. (TA. [Bu iki kelimenin ikincisine md. **حلأ**’da bkz.])

**حِلَاوَةُ القَفَا**
**حِلَاوَةُ القَفَا**: bkz. bir önceki paragraf.

**حُلَاوَى**
**حُلَاوَى** Belli bir bitki: (S:) yahut **جَنْبَة** denilen türden, her daim yeşil, belli bir küçük ağaç, (K,) (TA:) ve, (K,) yahut bazılarına göre, (TA,) sarı çiçekli, ve **سَذَاب**’ın yaprakları gibi küçük yuvarlak yapraklı, belli bir dikenli bitki, (K,) (TA:) çölde bulunan bir bitki türü: (T, TA:) çoğulu **حُلَاوَى**’dır, (K,) tekil gibi, (TA,) ve, (K,) yahut bazılarına göre, (TA,) **حُلَاوَيَاتٌ**. (K.) Tekilin **حَلَاوِيَةٌ** olduğu, **رَبَاعِيَةٌ** gibi, söylenmiştir: fakat Az bunun kendisince bilinmediğini söyler: As, فُعَالَى vezninde olarak **خُزَامَى** ve **رُخَامَى** ve **حُلَاوَى** kelimelerini zikreder: her biri bir bitkinin adıdır. (TA.) -A2- **حُلَاوَى القَفَا**: bkz. **حُلَاوَة**.

**حَلَاوَآءُ القَفَا**
**حَلَاوَآءُ القَفَا**: bkz. **حُلَاوَة**.

**حَلَّآءٌ**
**حَلَّآءٌ** **حَلَاوَة** [yahut tatlı yiyecek] yapan ve satan kimse. (TA.)

**أَحْلَى**
[ **أَحْلَى** Daha tatlı ve en tatlı; hem hakikî hem mecazî:] ↓ **حُلْوَى** [onun müennesi]dir; **مُرَّى**’nın zıddıdır: dersin ki, **خُذِ الحُلْوَى وَأَعْطِهِ المُرَّى** [Daha tatlıyı yahut en tatlıyı al ve ona daha acıyı yahut en acıyı ver]. (S.)

**مَا أُحَيْلَاهُ**
**مَا أُحَيْلَاهُ**: bkz. 4, son cümle.
