# حنب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%86%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حنب

التحنيب: احديداب في وظيفي يدي الفرس، وليس ذلك بالاعوجاج الشديد، وقيل هو اعوجاج في الضلوع، وقيل: التحنيب في يد الفرس: انحناء وتوتير في صلبها ويديها، والتجنيب بالجيم وفي بعض نسخ الصحاح بالباء وهو غلط في الرجلين، وقد أشرنا لذلك في موضعه، وقيل: التحنيب: توتير في الرجلين أو هو بعد ما بين الرجلين بلا فحج، وهو مدح، أو هو اعوجاج في الساقين وقيل: في الضلوع، قال الأزهري: والتحنيب في الخيل مما يوصف صاحبه بالشدة، كالحنب، محركة، وهو محنب، كمعظم قال امرؤ القيس:
  فلأيا بلأي ما حملـنـا ولـيدنـا                      على ظهر محبوك السراة محنب قال ابن شميل: المحنب من الخيل المنعطف العظام، وتقول في الأنثى: حنباء، قال الأصمعي: وهي المعوجة الساقين في اليدين، قال: وهي عند ابن الأعرابي: في الرجلين، وقال في موضع آخر: الحنباء: معوجة الساق، وهو مدح في الخيل، وحنب الكبر تحنيبا وحناه إذا نكس، ويقال حنب فلان أزجا محركة: بناه محكما فحناه، نقله الصاغاني والمحنب كمعظم هو الشيخ المنحني من الكبر، وأنشد الليث:
  يظل نصبا لريب الدهر يقذفه                      قذف المحنب بالآفات والسقم ومحنب كمحدث: بئر أو أرض بالمدينة على ساكنها أفضل الصلاة والسلام. وتحنب فلان، أي تقوس وانحنى، وتحنب عليه إذا تحنن، مجاز.
 وأسود حنبوب كحلبوب وزنا ومعنى، أي حلوك والنون لغة في اللام.
 ومما يستدرك عليه: حنبا بكسر فنون مشددة مفتوحة: ناحية من نواحي زاذان من شرقي دجلة من سواد العراق.

### Türkçe

**التحنيب**: atın iki ön ayağının bileklerinde kamburlaşma; bu, şiddetli eğrilik değildir. Ve denildi ki: o, kaburgalarda bir eğriliktir. Ve denildi ki: atın elinde **التحنيب**: belinde ve iki elinde bir bükülme ve germe(=tendirme)dir. Ve **التجنيب** **الجيم** ile; ve **الصحاح**’ın bazı nüshalarında **الباء** ile (gelmiştir) ve o, iki ayakta yanlıştır; buna yerinde işaret etmişizdir. Ve denildi ki: **التحنيب**: iki ayakta bir germe(=tendirme)dir; yahut o, iki ayak arasının açıklığıdır, **فحج** olmaksızın; ve o, övgüdür. Yahut o, iki incikte bir eğriliktir. Ve denildi ki: kaburgalarda. **الأزهري** dedi ki: Ve atlarda **التحنيب**, sahibinin şiddetle vasfedildiği şeylerdendir; **الحنب** gibi, harekeli; ve o, **محنب**’dır; **معظم** gibi. **امرؤ القيس** dedi ki:
  فلأيا بلأي ما حملـنـا ولـيدنـا                      على ظهر محبوك السراة محنب

**ابن شميل** dedi ki: Atlardan **المحنب**, kemikleri bükülmüş olandır. Ve dişide dersin: **حنباء**. **الأصمعي** dedi ki: O, iki elde iki incikleri eğri olandır. Dedi ki: Ve o, **ابن الأعرابي** katında: iki ayaktadır. Ve başka bir yerde dedi ki: **الحنباء**: incik(=bacak) eğrisi; ve o, atlarda övgüdür. Ve **حنب** ihtiyarlık, **تحنيبا** (olarak) ve **حناه**: başını aşağı çevirdiği zaman. Ve denilir: **حنب** falan **أزجا** (harekeli): onu sağlamca bina etti de onu eğdi; bunu **الصاغاني** nakletti. Ve **المحنب** **معظم** gibi: ihtiyarlıktan eğilmiş olan ihtiyardır. Ve **الليث** şu beyti okudu:
  يظل نصبا لريب الدهر يقذفه                      قذف المحنب بالآفات والسقم

Ve **محنب** **محدث** gibi: Medine’de bir kuyu yahut bir arazi; üzerinde oturana en faziletli salât ve selâm olsun. Ve **تحنب** falan, yani: kavis yaptı ve eğildi. Ve **تحنب عليه**: şefkat gösterdiği zaman; mecazdır.

Ve **أسود حنبوب** **حلبوب** gibi, vezin ve mana bakımından; yani: çok siyah. Ve **النون** **اللام**’da bir lehçedir.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **حنبا** (kesre ile), **فنون** (şeddeli, fethalı): Irak’ın sevadından, Dicle’nin doğusundan, **زاذان**’ın nahiyelerinden bir nahiye.
