# حنت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%86%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حنت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: حنت

ابن سيده: الحانُوتُ، معروف، وقد غَلَبَ على حانوتِ الخَمَّار، وهو يُذَكَّرُ ويُؤَنَّث؛ قال الأَعشى:
وقد غَدَوْتُ إِلى الحانوتِ، يَتْبَعُني
شارٍ مُشِلٌّ، شَلُولٌ، شُلْشُلٌ، شَوِلُ
وقال الأَخطل:
ولقد شَرِبتُ الخَمْرَ في حانوتِها،
وشَرِبْتُها بأَرِيضَةٍ مِحْلالِ
قال أَبو حنيفة: النَّسَبُ إِلى الحانُوت حانيٌّ وحانَويٌّ؛ قال الفرَّاءُ: ولم يقولوا حانوتيٌّ. قال ابن سيده: وهذا نَسَبٌ شاذ البتةَ، لا أَشَذَّ منه لأَنَّ حانُوتاً صحيح، وحانيّ وحانَوِيٌّ معتل، فينبغي أَن لا يُعْتَدَّ بهذا القول. والحانوت أَيضاً: الخَمَّارُ نَفْسُه؛ قال القُطامِيّ:
كُمَيْتٌ، إِذا ما شَجَّها الماءُ، صَرَّحَتْ
ذَخِيرةُ حانوتٍ، عليها تَناذُرُهْ
وقال المتنخل الهذلي:
تَمَشَّى بيننا حانوتُ خَمْرٍ،
مِن الخُرْسِ الصَّراصِرَةِ القِطاطِ
قيل: أَي صاحبُ حانوتٍ. وفي حديث عمر، رضي اللَّه عنه: أَنه أَحْرَقَ بيتَ رُوَيْشِدٍ الثَقَفِيِّ، وكان حانوتاً يُعاقَرُ فيه الخَمرُ ويباع، وكانت العرب تسمي بيوتَ الخَمَّارين الحوانيتَ، وأَهلُ العراق يسمونها المَواخِيرَ، واحدها: حانوتٌ وماخُورٌ. والحانَة أَيضاً: مثله؛ وقيل: إِنهما من أَصل واحد، وإِن اختلف بناؤُهما، وأَصلهاحانُوَةٌ، بوزن تَرْقُوَة، فلَما سكنت الواو، انقلبت هاء التأْنيث تاء. الأَزهري، أَبو زيد: رجل حِنْتَأْوٌ، وامرأَةٌ حِنْتَأْوة: وهو الذي يُعْجَبُ بنفسه وهو في أَعين الناس صغير، وهذه اللفظة ذكرها ابن سيده في ترجمة حتأَ. الحِنْتَأْوُ: القَصِير الصغير، وقد تقدم ذكرها. قال الأَزهري: أَصلها ثلاثية أُلحقت بالخماسي بهمزة وواو، زيدتا فيها.

### Türkçe

İbn Sîde: **الحانُوتُ**, bilinen (şey)dir; ve **حانوتِ الخَمَّار** üzerine galip gelmiştir; ve o, müzekker de yapılır müennes de; **الأَعشى** dedi ki:

Ve gerçekten sabahleyin **الحانوت**’a gittim, beni takip eder
satın alıcı, kötürüm, topal, gevşek, sallanan.

Ve **الأَخطل** dedi ki:

Ve gerçekten **الخَمْر**’i onun **حانوت**’unda içtim,
ve onu **أَرِيضَةٍ مِحْلالِ** ile içtim.

**أَبو حنيفة** dedi: **الحانُوت**’a nisbet **حانيٌّ** ve **حانَويٌّ**’dir; **الفرَّاءُ** dedi ki: ve **حانوتيٌّ** demediler. İbn Sîde dedi: ve bu, bütünüyle şâz bir nisbettir; ondan daha şâz yoktur; çünkü **حانُوتاً** sahîhtir, **حانيّ** ve **حانَوِيٌّ** mu‘tell’dir; öyleyse bu söze itibar edilmemesi gerekir. Ve **الحانوت** ayrıca: **الخَمَّارُ**’ın kendisidir; **القُطامِيّ** dedi ki:

Kumrî (renkli), su onu yarınca, açığa vurdu
**حانوتٍ**’un birikimi; onun üzerinde onun adaklaşması vardır.

Ve **المتنخل الهذلي** dedi ki:

Aramızda bir **حانوتُ خَمْرٍ** yürüdü,
dilsizlerden, cırcır böceklerinden, kedilerden.

Denildi ki: yani **صاحبُ حانوتٍ**. Ve Ömer’in hadîsinde, Allah ondan razı olsun: gerçekten o, **رُوَيْشِدٍ الثَقَفِيِّ**’nin evini yaktı; ve o, içinde şarap içilip satılan bir **حانوتاً** idi; ve Araplar **الخَمَّارين**’in evlerine **الحوانيتَ** adını verirlerdi; Irak ehli ise onlara **المَواخِيرَ** adını verir; bunların teki: **حانوتٌ** ve **ماخُورٌ**. Ve **الحانَة** ayrıca: onun gibidir; ve denildi ki: ikisi tek bir asıldandır; her ne kadar ikisinin binası farklı olsa da; ve onun aslı **حانُوَةٌ**’dir, **تَرْقُوَة** vezninde; vav sükûn bulunca, müenneslik hâ’sı tâ’ya döndü. **الأَزهري** (dedi ki), **أَبو زيد**: bir adam **حِنْتَأْوٌ**, bir kadın **حِنْتَأْوة**: ve o, kendisiyle övünen, hâlbuki insanların gözünde küçük olandır; ve bu lafzı İbn Sîde **حتأَ** tercümesinde zikretti. **الحِنْتَأْوُ**: kısa, küçük (olan); ve onun zikri daha önce geçti. **الأَزهري** dedi: aslı üç harflidir; ona hemze ve vav ile beş harfliye ilhak edildi; ikisi onun içinde artırıldı.
