# حنث — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%AB/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%86%D8%AB/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حنث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%AB.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حنث

حَنِثَ فِى يَمِينِهِ
1 حَنِثَ فِى يَمِينِهِ حنث في يمينه حنث في يمينة , (S, A, Msb, K, *) aor. حَنَثَ , (Msb, K,) inf. n. حِنْثٌ (S, * A, Msb, K *) and حَنَثٌ, (TA,) He violated, or broke, or failed of performing, his oath: (A, Msb, K, TA:) he was untrue in his oath: (S, TA:) he committed a sin, or crime, in his oath. (TA.) Also He retracted, or revoked, his oath. (TA.) ― -b2- And the verb alone, He said what was not true. (Khلlid Ibn-Jembeh, TA.) ― -b3- He inclined from what was false to what was true: or from what was true to what was false. (K.) ― -b4- [And app. (assumed tropical:) He committed a sin, or crime: a meaning which seems to be indicated in the K: see حِنْثٌ, below.]

حنْثهُ
2 حنْثهُ حنث حنثه حنثة He pronounced him (جَعَلَهُ) a violator, or non-performer, of his oath: (Msb:) [a verb similar to أَثَّمَهُ and فَسَّقَهُ &c.]

أَحْنَثْتُهُ
4 أَحْنَثْتُهُ ذ (S, K) فِى يَمِينِهِ (S) I made him to violate, or break, or fail of performing, his oath. (S, K. *) ― -b2- احنث فُلَانٌ قَسَمَ فُلَانٍ Such a one assented not, or consented not, to the conjurement of such a one; contr. of أَبَرَّ. (T and TA in art. بر.)

تحنّث
5 تحنّث حنث تحنث (assumed tropical:) He put away, or cast away, from himself الحِنْث, i. e. sin, or crime: (ISd, Towsheeh, TA:) it is said that there are only six verbs of the measure of this signifying the putting away, or casting away, from oneself a thing, [i. e. the thing denoted by the root,] which are تحنّث and تأثّم and تحوّب and تحرّج and تنجّس and تهجّد: (TA:) (assumed tropical:) he did a work whereby to escape from sin, or crime: (IAar, Msb:) (assumed tropical:) he applied himself to acts, or exercises, of devotion; (S, A, Msb, K;) accord. to Ez-Zuhree and the K, during numerous nights; but it has been shown by the Expositors of El-Bukhلree, and others, that this addition is taken from words following the verb in the explanation of a trad., and has nothing to do with the meaning of the verb itself: (MF, TA:) (assumed tropical:) he relinquished [the worship of] idols; (S, K;) like تحنّف; (S;) and it may be that the ث in this verb is interchangeable with ف, (A,) or a substitute for ف. (TA.) You say also, تحنّث مِنْ كَذَا (tropical:) He abstained from such a thing as a sin, or crime; syn. تأثّم, (S, A, K,) and تحرّج. (A.) And تحنّث بِأَفْعَالٍ (assumed tropical:) He sought to bring himself near unto God, or to advance himself in God's favour, by works [of devotion &c.]. (TA.)

حِنْثٌ
حِنْثٌ حنث The violation, or failure of performance, of an oath: (S, A, K, TA:) [an inf. n. used as a simple subst.:] pl. أَحْنَاثٌ; as in the saying, عَلَيْهِ أَحْنَاثٌ كَثِيرَةٌ [He is accountable for, or chargeable with, many violations, or failures of performance, of oaths]. (TA.) ― -b2- (tropical:) A sin, a crime, an offence, or an act of disobedience. (S, A, Msb, K.) So in the saying [in the Kur lvi. 45], وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الحِنْثِ العَظِيمِ (tropical:) [And they persisted in great sin]; (A;) meaning belief in a plurality of gods. (Bd, Jel.) And hence, (Bd in lvi. 45,) بَلَغَ الحِنْثَ (tropical:) He (a boy) attained to the age when he was punishable for sin: (A, * Bd:) or attained to [the age when he became punishable for] disobedience and [rewardable for] obedience: (S:) or attained to the age when the pen [of the recording angels] began to register his acts of obedience and of disobedience: attained to the age of puberty: attained to manhood. (TA.) [Hence also,] أَوْلَادُ الحِنْثِ (assumed tropical:) The children of adultery or fornication: occurring in a trad., accord. to one reading: accord. to another reading, اولاد الخُبْثِ. (L.)

حَانِثٌ
حَانِثٌ حانث Violating, or failing to perform, his oath; or a violator, or non-performer, of his oath. (Msb.)

مَحْنَثٌ
مَحْنَثٌ محنث : see مَحَانِثُ.

مُحْنِثٌ
مُحْنِثٌ محنث A thing respecting which people differ, and which admits of its being regarded in two different ways; as also مُحْلِفٌ. (L.) [So called because it may make one to be untrue in an oath.]

مَحَانِثُ
مَحَانِثُ محانث , accord. to some, having no sing.; but accord. to others, its sing. is ↓ مَحْنَثٌ, and this is app. the truth, and is agreeable with analogy; (MF;) Places [i. e. occasions] of falling into the violation of an oath or oaths, or (assumed tropical:) into sin or crime; expl. by مَوَاقِعُ حِنْثٍ (TA) and مَوَاقِعُ اـِثْمٍ. (K.)

### Türkçe

**حَنِثَ فِى يَمِينِهِ**
1 **حَنِثَ فِى يَمِينِهِ** **حنث في يمينه** **حنث في يمينة**, (S, A, Msb, K, *) muzâri‘i **حَنَثَ**, (Msb, K,) mastar ismi **حِنْثٌ** (S, * A, Msb, K *) ve **حَنَثٌ**, (TA,) O, yeminini ihlâl etti, yahut bozdu, yahut yerine getirmede kusur etti: (A, Msb, K, TA:) yemininde doğru olmadı: (S, TA:) yemininde bir günah, yahut suç işledi. (TA.) Kezâ O, yeminini geri aldı, yahut iptal etti. (TA.) ― -b2- Ve fiil tek başına: O, doğru olmayanı söyledi. (Khلlid Ibn-Jembeh, TA.) ― -b3- O, bâtıl olandan hak olana meyletti: yahut hak olandan bâtıl olana. (K.) ― -b4- [Ve görünüşe göre (mecazî farz edilen:) O, bir günah, yahut suç işledi: K’da işaret edilmiş görünen bir mânâ: aşağıda **حِنْثٌ**’e bak.]

**حنْثهُ**
2 **حنْثهُ** **حنث** **حنثه** **حنثة** O, onu (**جَعَلَهُ**) yeminini ihlâl eden, yahut yerine getirmeyen (kimse) diye niteledi: (Msb:) [**أَثَّمَهُ** ve **فَسَّقَهُ** vb. gibi bir fiil.]

**أَحْنَثْتُهُ**
4 **أَحْنَثْتُهُ** ذ (S, K) **فِى يَمِينِهِ** (S) Ben onu yeminini ihlâl etmeye, yahut bozmaya, yahut yerine getirmemeye sevk ettim. (S, K. *) ― -b2- **احنث فُلَانٌ قَسَمَ فُلَانٍ** Filân kimse, filân kimsenin yemin ettirmesine razı olmadı, yahut kabul etmedi; **أَبَرَّ**’ın zıddı. (T ve TA, **بر** maddesinde.)

**تحنّث**
5 **تحنّث** **حنث** **تحنث** (mecazî farz edilen:) O, kendisinden **الحِنْث**’i, yani günahı yahut suçu, uzaklaştırdı, yahut attı: (ISd, Towsheeh, TA:) denilmiştir ki bu bâbdan, kişinin kendisinden bir şeyi uzaklaştırması yahut atması mânâsını ifade eden yalnız altı fiil vardır; bunlar **تحنّث** ve **تأثّم** ve **تحوّب** ve **تحرّج** ve **تنجّس** ve **تهجّد**’dür: (TA:) (mecazî farz edilen:) o, günah yahut suçtan kaçınmak için bir iş yaptı: (IAar, Msb:) (mecazî farz edilen:) o, ibadet fiillerine yahut riyazetlerine yöneldi; (S, A, Msb, K;) Ez-Zuhree’ye ve K’ya göre, birçok geceler boyunca; fakat El-Bukhلree şârihleri ve başkaları tarafından gösterilmiştir ki bu ziyade, bir rivayetin açıklamasında fiilden sonra gelen sözlerden alınmıştır ve fiilin bizzat mânâsıyla hiçbir ilgisi yoktur: (MF, TA:) (mecazî farz edilen:) o, putları [ibadet etmeyi] terk etti; (S, K;) **تحنّف** gibi; (S;) ve bu fiildeki **ث**’nin **ف** ile yer değiştirebilir olması mümkündür, (A,) yahut **ف**’nin yerine konmuş bir bedel olması. (TA.) Kezâ sen dersin: **تحنّث مِنْ كَذَا** (mecaz:) O, bunu bir günah yahut suç sayarak ondan sakındı; eş anlamlısı **تأثّم**, (S, A, K,) ve **تحرّج**. (A.) Ve **تحنّث بِأَفْعَالٍ** (mecazî farz edilen:) O, [ibadet vb.] amellerle kendisini Allah’a yaklaştırmayı, yahut Allah’ın rızasında ilerlemeyi istedi. (TA.)

**حِنْثٌ**
**حِنْثٌ** **حنث** Bir yeminin ihlâli, yahut yerine getirilmemesi: (S, A, K, TA:) [basit isim olarak kullanılan bir mastar ismi:] çoğulu **أَحْنَاثٌ**; şu sözde olduğu gibi: **عَلَيْهِ أَحْنَاثٌ كَثِيرَةٌ** [Onun üzerinde, birçok yemin ihlâli yahut yerine getirmeme (yükümlülüğü) vardır]. (TA.) ― -b2- (mecaz:) Bir günah, bir suç, bir kabahat, yahut bir itaatsizlik fiili. (S, A, Msb, K.) Şu sözde de böyledir [Kur’ân lvi. 45]: **وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الحِنْثِ العَظِيمِ** (mecaz:) [Ve büyük günah üzerinde ısrar ederlerdi]; (A;) mânâsı, ilâhların çokluğuna inanmak. (Bd, Jel.) Ve buradan, (Bd, lvi. 45’te,) **بَلَغَ الحِنْثَ** (mecaz:) O (bir çocuk), günah sebebiyle cezalandırılır olduğu yaşa ulaştı: (A, * Bd:) yahut [itaatsizlik sebebiyle cezalandırılır ve itaat sebebiyle mükâfatlandırılır olduğu] yaşa ulaştı: (S:) yahut kalemin [amel yazan meleklerin kaleminin] onun itaat ve itaatsizlik fiillerini kaydetmeye başladığı yaşa ulaştı: bulûğ çağına ulaştı: erkekliğe ulaştı. (TA.) [Kezâ buradan,] **أَوْلَادُ الحِنْثِ** (mecazî farz edilen:) Zina yahut fuhuş çocukları: bir rivayette, bir kıraate göre vârid olmuştur: başka bir kıraate göre, **اولاد الخُبْثِ**. (L.)

**حَانِثٌ**
**حَانِثٌ** **حانث** Yeminini ihlâl eden, yahut yerine getirmeyen; yahut yeminini ihlâl eden kimse, yahut yerine getirmeyen kimse. (Msb.)

**مَحْنَثٌ**
**مَحْنَثٌ** **محنث**: **مَحَانِثُ**’e bak.

**مُحْنِثٌ**
**مُحْنِثٌ** **محنث** İnsanların hakkında ihtilâf ettiği ve iki farklı şekilde görülmesini kabul eden bir şey; **مُحْلِفٌ** da böyledir. (L.) [Böyle adlandırılmıştır; çünkü o, kişiyi yeminde doğru olmamaya sevk edebilir.]

**مَحَانِثُ**
**مَحَانِثُ** **محانث**, bazılarına göre tekili yoktur; fakat başkalarına göre onun tekili ↓ **مَحْنَثٌ**’dir; ve bu görünüşe göre doğrudur ve kıyasla uyumludur; (MF;) yemin yahut yeminlerin ihlâline düşme yerleri [yani vesileleri], yahut (mecazî farz edilen:) günaha yahut suça (düşme yerleri); **مَوَاقِعُ حِنْثٍ** (TA) ve **مَوَاقِعُ اـِثْمٍ** ile açıklanmıştır. (K.)
