# حنظل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%B8%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%86%D8%B8%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حنظل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D8%B8%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: حنظل

الحَنْظَل: الشجر المُرُّ، وقال أَبو حنيفة: هو من الأَغْلاث، واحدته حَنْظَلة. الجوهري: الحَنْظَل الشَّرْيُ. وقد حَظِل البعيرُ، بالكسر، إِذا أَكثر من الحَنْظَل، فهو حَظِلٌ، وإبل حَظَالى. قال ابن سيده: الحنظل شجر اختلف في بنائه فقيل ثلاثي، وقيل رباعي. وبعيرٌ حَظِل: يَرْعَى الحَنْظَل، قال: وليس هذا مما يشهد أَنه ثلاثي، أَلا ترى إِلى قول الأَعرابية لصاحبتها: وإِن ذكرت الضَّغَابيس فإِنِّي ضَغِبة؛ ولا محالة أَن الضَّغَابِيس رُبَاعيٌّ، لكنها وقفت حيث ارْتَدَع البناءُ، وحَظِلٌ مثله وإِن اختلفت جهتا الحذف؟ وقال أَبو حنيفة: حَظِلَ البعيرُ فهو حَظِلٌ رَعَى الحَنْظَل فَمَرِض عنه. قال الأَزهري: بعير حَظِل إِذا أَكل الحَنْظَل، وقَلَّما يأْكله، وهم يحذفون النون فمنهم من يقول: هي زائدة في البناء، ومنهم من يقول: هي أَصلية والبناء رباعي، ولكنها أَحَقُّ بالطرح لأَنها أَخف الحروف، قال: وهم الذين يقولون قد أَسْبَلَ الزَّرْعُ، بطرح النون، ولغة أُخرى قد سَنْبَلَ الزَّرْعُ. والحَمْظَل: الحَنْظَل، ميمه مُبْدَلة من نون حَنْظَل. وذات الحَنَاظِل: موضع.
وحَنْظَلة: اسم رجل. وحَنْظَلة: قبيلة. قال الجوهري: حَنْظَلة أَكْرَمُ قبيلة في تميم، يقال لهم حَنْظَلة الأَكرمون وأَبوهم حَنْظَلة بن مالك بن عمرو ابن تميم.

### Türkçe

**الحَنْظَل**: acı ağaç; Ebû Hanîfe dedi ki: o, **الأَغْلاث**’tandır; onun teki **حَنْظَلة**’dir. el-Cevherî: **الحَنْظَل** **الشَّرْيُ**’dir. Ve deve, kesre ile, **حَظِل** olmuştur; **الحَنْظَل**’dan çokça yediği zaman; o hâlde o **حَظِلٌ**’dir; ve develer **حَظَالى**’dır. İbn Sîde dedi ki: **الحنظل** bir ağaçtır; onun binâsında ihtilâf edildi; böylece üçlü denildi, ve dörtlü denildi. Ve **حَظِل** bir deve: **الحَنْظَل** otlar; dedi ki: ve bu, onun üçlü olduğuna şahitlik eden şeylerden değildir; görmüyor musun, bedevî kadının arkadaşına sözünü: “Ve eğer **الضَّغَابيس**’i anarsan, şüphesiz ben **ضَغِبة**’yim”; ve kaçınılmazdır ki **الضَّغَابِيس** dörtlüdür; lâkin o, binânın geri çekildiği yerde durdu; ve **حَظِلٌ** onun gibidir, her ne kadar iki hazif ciheti ihtilâf etse de? Ebû Hanîfe dedi ki: deve **حَظِلَ** oldu; o hâlde o **حَظِلٌ**’dir; **الحَنْظَل** otladı da ondan dolayı hastalandı. el-Ezherî dedi ki: **حَظِل** bir deve, **الحَنْظَل** yediği zaman; ve onu pek az yer; ve onlar **النون**’u hazfederler; böylece onlardan kimi der ki: o, binâda ziyadedir; ve onlardan kimi der ki: o asıldır ve binâ dörtlüdür; lâkin o, atılmaya daha lâyıktır; çünkü o, harflerin en hafifidir. Dedi ki: ve onlar, **الزَّرْعُ** **أَسْبَلَ** oldu derler, **النون**’u atmakla; ve başka bir lugat: **الزَّرْعُ** **سَنْبَلَ** oldu. **الحَمْظَل**: **الحَنْظَل**; onun **ميم**’i, **حَنْظَل**’ın **نون**’undan bedeldir. **ذات الحَنَاظِل**: bir yer.

**وحَنْظَلة**: bir adam adıdır. **وحَنْظَلة**: bir kabiledir. el-Cevherî dedi ki: **حَنْظَلة** Temîm’de en kerîm kabiledir; onlara **حَنْظَلة الأَكرمون** denir; ve babaları **حَنْظَلة بن مالك بن عمرو ابن تميم**’dir.
