# حن — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%86/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حن

حَنَّ
1 حَنَّ حان حن حنن , aor. حَنِ٣َ , inf. n. حَنِينٌ, He was, or became, affected with [a yearning, longing, or desire, or] an intense emotion of grief or of joy; as also ↓ استحنّ and ↓ تحانّ. (K.) [See an instance of its denoting an emotion of joy voce حَنَّانٌ.] You say, حَنَّ اـِلَيْهِ, aor. and inf. n. as above, He, or his soul, yearned towards, longed for, or desired, him, or it. (S.) And حَنَّ اـِلَى وَطَنِهِ He yearned towards, longed for, or desired, his home. (TA.) And تَحِنَّ اـِلَى زَوْجِهَا الأَوَّلِ [She yearns towards her first, or former, husband]. (TA.) And حَنَّتْ, inf. n. as above, She (a woman) yearned towards, longed for, or desired, her child, or children. (Msb.) So, too, one says of a she-camel, meaning She yearned towards, longed for, or desired, her home, or her young one; and in like manner, of a pigeon: but in most instances it means she (a camel) yearned with a cry, or uttered a cry when yearning [or a yearning cry or the cry produced by yearning], towards her young one or her companions: or she uttered a cry with emotion after her young one: in its primary sense, she reiterated her [yearning] cry after her young one: but when you say, حَنَّ قَلْبِى اـِلَيْهِ, you mean My heart yearned towards, longed for, or desired, him, or it, without the uttering of a cry or sound. (TA.) They said also, لَاأَفْعَلُهُ حَتَّى يَحِنَّ الضَّبُّ فِى أَثَرِ الاـِبِلِ الصَّادِرَةِ [I will not do it until the lizard called ضبّ yearn after the camels returning from the water; meaning I will never do it]: this is only a prov.; for the ضبّ has no حَنِين nor does it ever go to the water. (TA.) [And حنَّ العُودُ, aor. and inf. n. as above, (assumed tropical:) The lute produced plaintive sounds: or excited lively emotions of sadness, or of mirth: see حَنَّانٌ. And in like manner one says of a musical reed: see مُثَقَّب.] And حَنَّتِ القَوْسُ, (K,) aor. as above, (S,) and so the inf. n., (TA,) (assumed tropical:) The bow [twanged, or] made a sound (K, TA) when its string had been pulled and then let go. (S.) And حَنَّتِ الطَّسْتُ اـِذَا نُقِرَتْ (tropical:) [The brazen basin rang when it was knocked, or pecked]. (TA.) And حَنَّتِ السَّارِيَةُ [The mast creaked, or made a creaking sound]. (TA in art. صر.) And حَنَّ قِدْحُ لَيْسَ مِنْهَا (assumed tropical:) [An arrow of those used in the game called المَيْسِر produced a sound: it was not of them]: a prov., applied to a man who ascribes to himself a false origin, or who arrogates to himself that to which he has no relation: by the قدح is meant one of the arrows of the ميسر; for when this is not of the same substance as the others, and is made to vibrate, it produces a sound different from the sounds of the others, and is known thereby. (TA. [See also Freytag's Arab. Prov. i. 341.]) And حَنَّتِ الرِّيحُ and ↓ استحنّت (assumed tropical:) [The wind made a plaintive, or moaning, or perhaps a shrill, sound; made a sound like the حَنِين of camels: see حَنُونٌ]: both signify the same. (TA.) [See also حَنِينٌ, below.] ― -b2- حَنَّ عَلَيْهِ, (S, Msb, TA,) aor. as above, (S, Msb,) inf. n. حَنَانٌ (S, Msb, K *) and حَنَّةٌ (Msb, TA *) and حَنٌّ, (K, * TA,) He was merciful, compassionate, or pitiful, towards him, or it; (S, Msb, K, * TA:) as also ↓ تحنّن: (S, K:) he was, or became, favourably inclined towards him, or it; (Msb;) and so ↓ تحنّن: (TA:) he was, or became, affectionate, or pitiful, or compassionate, towards him; (K, * TA;) as also ↓ حَنْحَنَ. (IAar, Az, K.) And عَلَى وَلَدِهَا ↓ تَحَنَّنَتْ She (a camel, and a ewe or goat,) became favourably inclined, or compassionate, towards her young one. (Lh, TA.) ― -b3- See also 2. ― -b4- حَنَّ عَنِّى, aor. حَنُ٣َ , means صَدَّ; (S;) i. e. He turned away from me, avoided me, or shunned me: so that it is anomalous; for by rule the aor. should be حَنِ٣َ ; and it is not mentioned among the exceptions [to the rule applying to a case of this kind]. (MF, TA.) [But it appears from what here follows that صَدَّ may perhaps be here meant to be understood in its trans. sense.] -A2- حَنَّهُ, (K,) [aor. حَنُ٣َ , as is shown below,] inf. n. حَنٌّ, (TA,) signifies صَدَّهُ and صَرَفَهُ [He turned him, or it, away, or back]. (K, TA.) You say, حُنَّ عَنِّى شَرَّكَ, inf. n. حَنٌّ, Turn thou away, or back, from me thy evil, or mischief. (K.) And مَا تَحُنُّنِى شَيْئًا مِنْ شَرِّكَ Thou dost not turn away, or back, from me aught of thy evil, or mischief (S.) -A3- [حُنَّ, inf. n. حَنٌّ, app. He was, or became, possessed by a demon, or by one of the tribe or kind or class termed الحِنّ; and hence, he was, or became, mad, or insane: for] حَنٌّ is syn. with جُنُونٌ; (TA as from the K; [but not in the CK nor in my MS. copy of the K;]) whence مَحْنُونٌ applied to a man [as meaning مَجْنُونٌ]. (TA.)

2 حَنَّ٣َ [حنّنهُ عَلَى غَيْرِهِ, accord. to modern usage, and perhaps classical also, He, or it, caused him to be merciful, compassionate, pitiful, or favourably inclined, towards another.] -A2- حَمَلَ فَحَنَّنَ He charged, or made an assault or attack, and was cowardly, and retreated. (K, TA.) ― -b2- مَا حَنَّنَ عَنِّى He did not turn away from me; did not leave, or relinquish, me. (TA.) [And ↓ احنّ, or ↓ حَنَّ, seems to have a similar meaning: for] you say, أَثَرٌ لَا يُحِنُّ عَنِ الجِلْدِ A mark that does not go away from the skin: or, accord. to Th, who does not explain it, it is يَحِنُّ. (TA.) -A3- حَنَّنَتِ الشَّجَرَةُ The tree blossomed, or flowered: (K:) and in like manner one says of a herb. (TA.)

احنّ القَوْسَ
4 احنّ القَوْسَ احن القوس He made the bow to [twang, or] give a sound, [by pulling, and then letting go, the string.] (K.) -A2- And احنّ He (a man. TA) did wrong, committed a mistake, or missed [the object of his aim]. (K.) ― -b2- See also 2.

5 تَحَنَّ٣َ see 1, in three places.

6 تَحَاْنَ٣َ see 1, first sentence.

10 اـِسْتَحْنَ٣َ see 1, in two places. -A2- استحنّهُ الشَّوْقُ اـِلَى وَطَنِهِ [Longing for his home affected him with intense emotion]. (IB, TA.)

حَنْحَنَ
R. Q. 1 حَنْحَنَ حنحن : see 1.

الحِنُّ
الحِنُّ ألاح ألحن ألحنن الحن لحن A tribe of the جِنّ [or genii], (S, K,) that were before Adam; (TA;) of which are black dogs: (K:) or the lowest, or meanest, sort of the جِنّ: (K:) or the weak ones thereof: (IAar, K:) or the dogs thereof: (Fr, TA:) or certain creatures between the جِنّ and mankind. (S, K.)

حَنَّةٌ
حَنَّةٌ حان حنه حننه حنة : see حَنَانٌ. ― -b2- It is said in a prov., لَا تَعْدَمُ نَاقَةٌ مِنْ أُمِّهَا حَنَّةً, and ↓ حَنِينًا, meaning [The she-camel will not be without] likeness [to her mother]: and one says of a man who resembles another man, and of any one who resembles his father and his mother, لَا تَعْدَمُ أَدْمَآءُ مِنْ أُمِّهَا حَنَّةً [A female camel of the colour termed أُدْمَة (i. e. white, or very white, &c.,) will not be without likeness to her mother]. (TA. [See also Freytag's Arab. Prov. ii. 497.]) ― -b3- The [grumbling cry termed] رُغَآء of a camel. (S, K.) -A2- A man's wife. (S, K.) -A3- See also what next follows.

حِنَّةٌ
حِنَّةٌ حان حنه حننه حنة : see حَنَانٌ. -A2- Also i. q. جِنَّةٌ; (S, K;) as also ↓ حَنَّةٌ: (K:) so in the phrase, بِهِ حِنَّةٌ [In him is demoniacal possession, or madness, or insanity: see الحِنُّ]. (S.)

حَنَانٌ
حَنَانٌ حنان Mercy, compassion, or pity: (S, K:) tenderness of heart; (K;) which is the same; (TA;) as also ↓ حِنَّةٌ, with kesr; (Kr, TA;) for which the vulgar say ↓ حَنِّيِّةٌ: (TA:) and ↓ حَنَّةٌ [in like manner] signifies affection, and compassion. (Az, TA.) وَحَنَانًا مِنْ لَدُنَّا, in the Kur [xix. 14], respecting which I 'Ab is related by 'Ikrimeh to have said, I know not what is الحَنَانُ, means And mercy from us. (S, TA.) The Arabs say, حَنَانَكَ يَا رَبِّ and حَنَانَيْكَ [I beg thy mercy, O my Lord]: both signify the same; i. e. رَحْمَتَكَ: (S:) the latter is the expression commonly used: (A 'Obeyd, in a marginal note in a copy of the S:) or [rather] the latter means have mercy on me time after time, and with mercy after mercy: (K, * TA:) it is a dualized inf. n., of which the verb is not expressed; like لَبَّيْكَ and سَعْدَيْكَ: (TA:) or it means [let thy mercy be continuous to me;] whenever I receive mercy and good from Thee, let it not cease, but be conjoined with other mercy from Thee: (ISd, TA:) the dual form is not to be understood as restricting the signification to duality: (Suh, TA:) the word is not used in this form otherwise than as a prefixed noun: (Sb, TA:) but sometimes they said حَنًانًا, in the sing., without prefixing it. (ISd, TA.) They said also, سُبْحَانَ اللّٰهِ وَحَنَانَيْهِ meaning [I extol, or celebrate, or declare, the absolute purity, or perfection, or glory, of God,] and I beg his mercy; like as they said, سُبْحَانَ اللّٰهِ وَرَيْحَانَهُ. (TA.) And حَنَانَ اللّٰهِ as meaning مَعَاذَ اللّٰهِ [I seek the protection, or preservation, of God]. (K.) ― -b2- Also i. q. رِزْقٌ [Means of subsistence, &c.]: and بَرَكَةٌ [a blessing; any good that is bestowed by God; prosperity, or good fortune; increase; &c.]. (K.) ― -b3- A quality inspiring reverence or veneration or respect or honour: (El-Umawee, K:) gravity, staidness, or sedateness. (K.) One says, مَاتَرَى لَهُ حَنَانًا Thou seest him not to possess any quality inspiring reverence &c. (El-Umawee, TA.) -A2- Evil, or mischief, long continuing. (K.)

حَنُونٌ
حَنُونٌ حنون A wind (رِيح) [that makes a plaintive, or moaning, or perhaps a shrill, sound;] that makes a sound like the حَنِين of camels. (S, K, TA.) ― -b2- A woman who marries from a motive of tenderness, or compassion, for her children, (K, TA,) when they are young, (TA,) in order that the husband may maintain them. (K, TA.)

حَنِينٌ
حَنِينٌ حنين an inf. n. of 1: (S, Msb, K:) A yearning, longing, or desire; (S, K;) a yearning, or longing, of the soul: (S:) or the expression of pain arising from yearning or longing or desire: (Ham p. 538:) violence of weeping: and a lively emotion: or the sound produced by such emotion, proceeding from grief, or from joy: (K:) or a sound proceeding from the bosom on the occasion of weeping: خَنِينٌ is from the nose: (TA:) or the former is [a sound] without weeping and without tears: if with weeping, it is termed خَنِينٌ: (R, TA:) or the former is a yearning, or longing, or desire, with affection, or pity, or compassion; as when one speaks of the حنين of a woman and of a she-camel for her young one: and sometimes this is accompanied with a sound, or cry; wherefore it is explained as a sound, or cry, indicating yearning or longing or desire, and affection or pity or compassion: and sometimes it is confined to the form; as in the case of the حنين [or leaning, or inclining,] of the trunk of a palm-tree [which is mentioned in a trad.]: (Er-Rلghib:) the حنين of the she-camel is ber cry in her yearning towards her young one: (S:) or her yearning towards her young one with a cry, and without a cry; (Lth, TA;) mostly the former: originally, her reiterating her [yearning] cry after her young one. (TA.) You say also, رِيحٌ لَهَا حَنِينٌ كَحَنِينِ الاـِبِلِ (assumed tropical:) [A wind that has a plaintive, or moaning, or perhaps a shrill, sound, like the حنين of camels]. (S, K *) ― -b2- See also حَنَّةٌ -A2- حَنِينٌ and الحَنِينُ, and ↓ حِنِّينٌ and الحِنِّينُ, two names of [The months called] جُمَادَى الأُولَى and الآخِرَةُ: (K:) or حَنِينٌ is a name of جمادى الاولى, like a proper name; as also الحَنِينُ: (M, TA:) or the name by which the tribe of 'ءd called جمادى الآخرة: (Ibn-El-Kelbee, in TA voce مُؤْتَمِرٌ: see شَهْرٌ:) or, accord. to Fr and El-Mufaddal, the Arabs used to call this month ↓ حُنَيْنٌ: (T, TA:) pl. [of pauc.] أَحِنَّةٌ and [of mult.] حُنُونٌ and حَنَائِنُ. (K.)

حُنَيْنٌ
حُنَيْنٌ حنين : see what next precedes.

كَلْبٌ حِنِّىٌّ
كَلْبٌ حِنِّىٌّ كلب حنى كلب حني A dog of the tribe of the جِنّ called الحِنّ. (TA.)

حَنِّيَّةٌ
حَنِّيَّةٌ حني حنيه حنية : see حَنَانٌ.

حَنَّانٌ
حَنَّانٌ حنان One who yearns towards, longs for, or desires, a thing, (K,) and inclines to it. (TA.) [Hence,] حَنَّانَةٌ A woman who remembers a former husband with yearning (الحنين) and grieving, or moaning, (K, TA,) in tenderness for her children, when they are young, that the husband may maintain them; like أَنَّانَةٌ: or who yearns towards her former husband, and inclines to him: or who yearns towards her child, or children, by her husband who has separated from her: (TA:) or a woman who yearns towards her former husband, and grieves for him: or who marries, having been divorced, and yearns towards him who has divorced her. (Har p. 569.) And (assumed tropical:) A bow; (K;) [because of the sound made by the twanging of its string;] accord. to AHn, as a proper name; but ISd holds it to be, when thus applied, an epithet in which the quality of a subst. is predominant: (TA:) or a bow that [twangs, or] makes a sound (S, K) when its string has been pulled and then let go. (S.) And عُودٌ حَنَّانٌ (tropical:) [A lute that produces plaintive sounds: or] that excites lively emotions of sadness, or of mirth. (TA.) And سَحَابٌ حَنَّانٌ (assumed tropical:) Clouds that have [or produce] a حَنِين [or moaning sound, by their thunder heard from a distance,] like the حَنِين of camels. (TA.) And سَهْمٌ حَنَّانٌ (assumed tropical:) An arrow that produces a sound when thou triest its sonorific quality by turning it round between thy fingers: (AHeyth, K, TA: [in the CK, نَقَرْتُهُ is erroneously put for نَقَّرْتَهُ:]) or that produces a sound when it is turned round (أُدِيرَ [or أُدِرَّ]) with the ends of the fingers upon the thumbs, by reason of the excellence and compactness of its wood. (TA. [See دَرَّ السَّهْمُ, in art. در.]) And خِمْسٌ حَنَّانٌ (tropical:) i. q. بَائِصٌ [A hurrying, or hard, journey in which the camels are watered only on the first and fifth days: (in the CK and a MS. copy of the K, erroneously, نابضٌ:)] (K, TA) i. e. (As, TA) in which there is a حَنِين [or yearning of the camels] by reason of its quickness; (As, K, TA;) or in which the camels yearn [towards their accustomed places] (تَحِنُّ) by reason of fatigue. (A, TA.) And طَرِيقٌ حَنَّانٌ (tropical:) A conspicuous road, (S, K, TA,) in which the old camel becomes joyous (يَحِنُّ, i. e. يَنْبَسِطُ): or, accord. to the A, a road in which there is [heard] a حَنِين [or yearning cry] of the camels; like طَرِيقٌ نَهَّامٌ meaning a road in which is [heard] a نَهِيم [or chiding] of camels. (TA.) ― -b2- One who shows favour, or presents a favourable aspect, to him who turns from him, or shuns him. (K.) ― -b3- Merciful, or having mercy. (S.) [Hence,] الحَنَّانُ a name of God; (K;) meaning The Merciful (Aboo-Is-hلk, Az, IAth, K) to his servants. (IAth, TA.)

حِنَّانٌ
حِنَّانٌ حنان i. q. حِنَّآءٌ [Lawsonia inermis, or Egyptian privet, mentioned in art. حنأ]; (K;) a dial. var. of the latter: (Fr, Th, TA:) and حُنَّانٌ is said to be a pl.; (TA in the present art.;) i. e. of حِنَّآء, anomalously; or a dial. var. thereof. (TA in art. حنأ.) [See also what next follows.]

حَنُّونٌ
حَنُّونٌ حنون i. q. فَاغِيَةٌ [The flower of the حِنَّآء] : or the flower of any tree (K) and plant: n. un. with ة. (TA.) [See also what next precedes.]

حِنِّينٌ
حِنِّينٌ حنين and الحِنِّينُ: see حَنِينٌ

حَانٌّ
حَانٌّ حان Yearning, longing, or desiring: (S:) or being affected with an intense emotion of grief or of joy. (K.) ― -b2- [Hence, the fem.] حَانَّةٌ signifies A she-camel; [because of her yearning towards her young one;] (S, K;) as also ↓ مُسْتَحَنٌّ, (as in some copies of the S,) or ↓ مُسْتَحِنٌّ, (as in other copies of the S and in the K,) [both of which may be correct, as استحنّ is both trans. and intrans.:] or مُسْتَحَنٌّ signifies one who is affected with intense emotion by longing for his home (الَّذِى اسْتَحَنَّهُ الشَّوْقُ اـِلَى وَطَنِهِ). (IB, TA.) One says, مَالَهُ حَانَّةٌ وَلَا آنَّةٌ He has not a she-camel nor a sheep, or goat. (S, TA.) [See also آنٌّ.] AZ mentions the saying, مَالَهُ حَانَّةٌ وَلَا جَارَّةٌ, as meaning He has not camels that yearn [towards their young ones] (تَحِنُّ) nor such as carry goods, or furniture and utensils, and wheat, or food. (TA.)

مَحْنُونٌ
مَحْنُونٌ محنون , applied to a man, (S, i. q. مَجْنُونٌ [properly Possessed by a جِنِّىّ; and hence, mad, or insane]: (S, K: [see الحِنُّ:]) or i. q. مَصْرُوعٌ [as meaning affected with epilepsy]: (K:) or one who is affected with epilepsy (يُصْرَعُ) and then revives for a time. (AA, TA.)

مُسْتَحَنٌّ
مُسْتَحَنٌّ مستحن , or مُسْتَحِنٌّ: see حَانٌّ

### Türkçe

**حَنَّ**
1 **حَنَّ** حان حن حنن, muzâri‘ **حَنِ٣َ**, mastar ismi **حَنِينٌ**, O, [bir özlem, hasret yahut arzu ile, yahut] kederin veya sevincin şiddetli bir duygusuyla etkilenmiş oldu veya oldu; bunun gibi ↓ **استحنّ** ve ↓ **تحانّ** da. (K.) [Sevincin bir duygusunu ifade edişine bir örnek için **حَنَّانٌ** maddesinde bak.] Sen dersin: **حَنَّ اـِلَيْهِ**, muzâri‘ ve mastar ismi yukarıdaki gibi, O, yahut onun nefsi, ona veya ona (şeye) doğru özlem duydu, hasret çekti veya arzuladı. (S.) Ve **حَنَّ اـِلَى وَطَنِهِ** O, vatanına doğru özlem duydu, hasret çekti veya arzuladı. (TA.) Ve **تَحِنَّ اـِلَى زَوْجِهَا الأَوَّلِ** [O (kadın), ilk yahut önceki kocasına doğru özlem duyar]. (TA.) Ve **حَنَّتْ**, mastar ismi yukarıdaki gibi, O (bir kadın), çocuğuna yahut çocuklarına doğru özlem duydu, hasret çekti veya arzuladı. (Msb.) Keza, bir dişi deve hakkında da söylenir; mânâsı: O, evine yahut yavrusuna doğru özlem duydu, hasret çekti veya arzuladı; ve aynı şekilde, bir güvercin hakkında da: fakat çoğu yerde mânâsı şudur: o (dişi deve), yavrusuna yahut arkadaşlarına doğru, özlemle bir feryatla özlem duydu; yahut özlem duyarken bir feryat çıkardı [yahut özlemin doğurduğu özlem feryadı yahut feryat]; yahut yavrusundan sonra duygulanmayla bir feryat çıkardı: aslî mânâsında, yavrusundan sonra [özlem] feryadını tekrar tekrar etti: fakat sen **حَنَّ قَلْبِى اـِلَيْهِ** dediğinde, mânâsı: Kalbim, ona yahut ona (şeye) doğru, bir feryat veya ses çıkarmaksızın özlem duydu, hasret çekti veya arzuladı. (TA.) Şunu da söylediler: **لَاأَفْعَلُهُ حَتَّى يَحِنَّ الضَّبُّ فِى أَثَرِ الاـِبِلِ الصَّادِرَةِ** [Ben onu, su başından dönen develerin izinde **الضَّبُّ** denilen kertenkele özlem duyuncaya kadar yapmam; mânâsı: onu asla yapmam]: bu ancak bir darb-ı meseldir; zira **الضَّبُّ**’da **حَنِينٌ** yoktur ve o hiçbir vakit suya gitmez. (TA.) [Ve **حنَّ العُودُ**, muzâri‘ ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (mecaz kabul edilerek:) Ud, hüzünlü sesler çıkardı: yahut kederin veya neşenin canlı duygularını uyandırdı: **حَنَّانٌ**’a bak. Ve aynı şekilde bir mûsikî kamışı hakkında da söylenir: **مُثَقَّب**’e bak.] Ve **حَنَّتِ القَوْسُ**, (K,) muzâri‘ yukarıdaki gibi, (S,) ve mastar ismi de böyledir, (TA,) (mecaz kabul edilerek:) Yay, [tınladı yahut] bir ses çıkardı (K, TA) kirişi çekilip sonra salıverildiğinde. (S.) Ve **حَنَّتِ الطَّسْتُ اـِذَا نُقِرَتْ** (mecaz:) [Tunç leğen, vurulduğunda yahut gagalandığında çınladı]. (TA.) Ve **حَنَّتِ السَّارِيَةُ** [Direk gıcırdadı yahut gıcırtılı bir ses çıkardı]. (TA, صر maddesinde.) Ve **حَنَّ قِدْحُ لَيْسَ مِنْهَا** (mecaz kabul edilerek:) [**المَيْسِر** denilen oyunda kullanılan oklardan bir ok ses çıkardı: o, onlardan değildi]: bir darb-ı meseldir; aslını kendine nispet eden yahut kendisiyle ilgisi olmayan şeyi kendine mal eden adam hakkında uygulanır: **قِدْح** ile kastedilen, **المَيْسِر** oklarından biridir; zira bu, diğerleriyle aynı maddeden olmadığında ve titreştirildiğinde, diğerlerinin seslerinden farklı bir ses çıkarır ve bununla tanınır. (TA. [Freytag’ın Arab. Prov. i. 341’ine de bak.]) Ve **حَنَّتِ الرِّيحُ** ve ↓ **استحنّت** (mecaz kabul edilerek:) [Rüzgâr, hüzünlü yahut inleyici yahut belki tiz bir ses çıkardı; develerin **حَنِينٌ**’ine benzer bir ses çıkardı: **حَنُونٌ**’a bak]: ikisi de aynı mânâyı ifade eder. (TA.) [Aşağıda **حَنِينٌ**’e de bak.] ― -b2- **حَنَّ عَلَيْهِ**, (S, Msb, TA,) muzâri‘ yukarıdaki gibi, (S, Msb,) mastar ismi **حَنَانٌ** (S, Msb, K*) ve **حَنَّةٌ** (Msb, TA*) ve **حَنٌّ**, (K*, TA,) O, ona yahut ona (şeye) karşı merhametli, şefkatli veya acıyıcı oldu; (S, Msb, K*, TA:) bunun gibi ↓ **تحنّن** da: (S, K:) o, ona yahut ona (şeye) karşı iyi meyilli oldu; (Msb;) ve böyledir ↓ **تحنّن**: (TA:) o, ona karşı sevecen yahut acıyıcı yahut şefkatli oldu; (K*, TA;) bunun gibi ↓ **حَنْحَنَ** da. (IAar, Az, K.) Ve **عَلَى وَلَدِهَا ↓ تَحَنَّنَتْ** O (bir dişi deve ve bir koyun yahut keçi), yavrusuna karşı iyi meyilli yahut şefkatli oldu. (Lh, TA.) ― -b3- 2’ye de bak. ― -b4- **حَنَّ عَنِّى**, muzâri‘ **حَنُ٣َ**, **صَدَّ** mânâsınadır; (S;) yani: benden yüz çevirdi, benden kaçındı yahut benden sakındı: öyle ki bu şâzdır; zira kaideye göre muzâri‘ **حَنِ٣َ** olmalıydı; ve bu, [bu tür bir hâle dair kaidenin] istisnaları arasında zikredilmemiştir. (MF, TA.) [Fakat burada ardından gelen şeyden anlaşılıyor ki **صَدَّ** belki burada müteaddî mânâsıyla anlaşılmak istenmiştir.] -A2- **حَنَّهُ**, (K,) [muzâri‘ **حَنُ٣َ**, aşağıda gösterildiği üzere,] mastar ismi **حَنٌّ**, (TA,) **صَدَّهُ** ve **صَرَفَهُ** mânâsını ifade eder [Onu yahut onu (şeyi) çevirdi, geri çevirdi]. (K, TA.) Sen dersin: **حُنَّ عَنِّى شَرَّكَ**, mastar ismi **حَنٌّ**, Kötülüğünü yahut şerrini benden çevir, geri çevir. (K.) Ve **مَا تَحُنُّنِى شَيْئًا مِنْ شَرِّكَ** Sen, kötülüğünden yahut şerrinden hiçbir şeyi benden çevirmez, geri çevirmezsin. (S.) -A3- [**حُنَّ**, mastar ismi **حَنٌّ**, görünüşe göre: O, bir cin tarafından yahut **الحِنّ** diye adlandırılan kabile/cins/sınıftan biri tarafından tutulmuş oldu; ve bundan dolayı, o, deli yahut aklını yitirmiş oldu: zira] **حَنٌّ**, **جُنُونٌ** ile eş anlamlıdır; (TA, K’dan olarak; [fakat CK’da da K’nın yazma nüshamda da yoktur;]) buradan **مَحْنُونٌ** bir adama [**مَجْنُونٌ** mânâsıyla] uygulanır. (TA.)

2 **حَنَّ٣َ** [**حنّنهُ عَلَى غَيْرِهِ**, modern kullanıma göre ve belki klasik de, O, onu başkasına karşı merhametli, şefkatli, acıyıcı yahut iyi meyilli kıldı.] -A2- **حَمَلَ فَحَنَّنَ** O, hücum etti yahut saldırı yaptı, sonra korkaklık etti ve geri çekildi. (K, TA.) ― -b2- **مَا حَنَّنَ عَنِّى** O, benden çevirmedi; beni bırakmadı yahut terk etmedi. (TA.) [Ve ↓ **احنّ**, yahut ↓ **حَنَّ**, benzer bir mânâda görünür: zira] sen dersin: **أَثَرٌ لَا يُحِنُّ عَنِ الجِلْدِ** Deriden gitmeyen bir iz: yahut Th’ye göre, o bunu açıklamaz, bu **يَحِنُّ**’dür. (TA.) -A3- **حَنَّنَتِ الشَّجَرَةُ** Ağaç çiçek açtı: (K:) ve aynı şekilde bir ot hakkında da söylenir. (TA.)

**احنّ القَوْسَ**
4 **احنّ القَوْسَ** احن القوس O, yayı [tınlatacak yahut] ses verecek hâle getirdi, [kirişi çekip sonra salıvermek suretiyle]. (K.) -A2- Ve **احنّ** O (bir adam. TA) yanlış yaptı, hata işledi yahut [hedefi] ıskaladı. (K.) ― -b2- 2’ye de bak.

5 **تَحَنَّ٣َ** 1’e bak, üç yerde.

6 **تَحَاْنَ٣َ** 1’e bak, ilk cümle.

10 **اـِسْتَحْنَ٣َ** 1’e bak, iki yerde. -A2- **استحنّهُ الشَّوْقُ اـِلَى وَطَنِهِ** [Vatanına özlem, onu şiddetli duyguyla etkiledi]. (IB, TA.)

**حَنْحَنَ**
R. Q. 1 **حَنْحَنَ** حنحن : 1’e bak.

**الحِنُّ**
**الحِنُّ** ألاح ألحن ألحنن الحن لحن **جِنّ**’den [yahut cinlerden] bir kabiledir, (S, K,) Âdem’den önce olan; (TA;) bunlardan kara köpekler vardır: (K:) yahut **جِنّ**’in en aşağı yahut en bayağı türü: (K:) yahut onların zayıf olanları: (IAar, K:) yahut onların köpekleri: (Fr, TA:) yahut **جِنّ** ile insanlık arasında birtakım yaratıklar. (S, K.)

**حَنَّةٌ**
**حَنَّةٌ** حان حنه حننه حنة : **حَنَانٌ**’a bak. ― -b2- Bir darb-ı meselde şöyle denir: **لَا تَعْدَمُ نَاقَةٌ مِنْ أُمِّهَا حَنَّةً**, ve ↓ **حَنِينًا**, mânâsı: [Dişi deve, annesine] benzerlikten [yoksun olmaz]: ve bir adamın başka bir adama benzediği, ve herhangi bir kimsenin babasına ve annesine benzediği hakkında şöyle denir: **لَا تَعْدَمُ أَدْمَآءُ مِنْ أُمِّهَا حَنَّةً** [**أُدْمَة** denilen renkte (yani beyaz yahut çok beyaz, vb.) bir dişi deve, annesine benzerlikten yoksun olmaz]. (TA. [Freytag’ın Arab. Prov. ii. 497’sine de bak.]) ― -b3- Devenin **رُغَآء** denilen [homurtulu] sesi. (S, K.) -A2- Bir adamın karısı. (S, K.) -A3- Sonraki şeye de bak.

**حِنَّةٌ**
**حِنَّةٌ** حان حنه حننه حنة : **حَنَانٌ**’a bak. -A2- Ayrıca **جِنَّةٌ** ile aynı mânâdadır; (S, K;) bunun gibi ↓ **حَنَّةٌ** de: (K:) şu ibarede olduğu gibi: **بِهِ حِنَّةٌ** [Onda cin çarpması yahut delilik yahut akıl bozukluğu vardır: **الحِنُّ**’e bak]. (S.)

**حَنَانٌ**
**حَنَانٌ** حنان Merhamet, şefkat yahut acıma: (S, K:) kalbin yumuşaklığı; (K;) ki bu aynıdır; (TA;) bunun gibi ↓ **حِنَّةٌ**, kesre ile; (Kr, TA;) bunun için avam ↓ **حَنِّيِّةٌ** der: (TA:) ve ↓ **حَنَّةٌ** [aynı şekilde] sevgi ve şefkat mânâsını ifade eder. (Az, TA.) Kur’ân’da [xix. 14] geçen **وَحَنَانًا مِنْ لَدُنَّا**, hakkında ‘Ikrimeh’in rivayet ettiği üzere İ ‘Ab şöyle demiştir: Ben **الحَنَانُ**’un ne olduğunu bilmem; mânâsı: Bizden bir merhamet. (S, TA.) Araplar der ki: **حَنَانَكَ يَا رَبِّ** ve **حَنَانَيْكَ** [Ey Rabbim, merhametini dilerim]: ikisi de aynı mânâyı ifade eder; yani **رَحْمَتَكَ**: (S:) ikincisi, yaygın kullanılan ifadedir: (S’nin bir nüshasının kenar notunda A ‘Obeyd:) yahut [daha doğrusu] ikincisi, bana defalarca merhamet et ve merhamet üstüne merhamet ile (mânâsınadır): (K*, TA:) bu, fiili söylenmeyen tesniye yapılmış bir mastardır; **لَبَّيْكَ** ve **سَعْدَيْكَ** gibi: (TA:) yahut mânâsı: [merhametin bana sürekli olsun;] senden merhamet ve hayır aldığım vakit, kesilmesin, bilakis senden başka bir merhametle birleşsin: (ISd, TA:) tesniye şekli, mânâyı ikilikle sınırlamak için anlaşılmamalıdır: (Suh, TA:) kelime, bu şekilde ancak muzaf bir isim olarak kullanılır: (Sb, TA:) fakat bazen, onu tekil olarak, izafet yapmaksızın **حَنًانًا** dediler. (ISd, TA.) Şunu da dediler: **سُبْحَانَ اللّٰهِ وَحَنَانَيْهِ** mânâsı: [Allah’ı tenzih ederim] ve onun merhametini dilerim; tıpkı **سُبْحَانَ اللّٰهِ وَرَيْحَانَهُ** dedikleri gibi. (TA.) Ve **حَنَانَ اللّٰهِ**, **مَعَاذَ اللّٰهِ** mânâsıyla [Allah’a sığınırım]. (K.) ― -b2- Ayrıca **رِزْقٌ** ile aynı mânâdadır [rızık, vb.]: ve **بَرَكَةٌ** [bereket; Allah’ın verdiği her hayır; refah yahut iyi talih; artış; vb.]. (K.) ― -b3- Saygı, tazim yahut hürmet yahut ikram ilham eden bir vasıf: (El-Umawee, K:) vakar, ağırbaşlılık yahut sükûnet. (K.) Şöyle denir: **مَاتَرَى لَهُ حَنَانًا** Sen onu, saygı ilham eden vb. herhangi bir vasfa sahip görmezsin. (El-Umawee, TA.) -A2- Uzun süren kötülük yahut zarar. (K.)

**حَنُونٌ**
**حَنُونٌ** حنون Bir rüzgâr (**رِيح**) [hüzünlü yahut inleyici yahut belki tiz bir ses çıkaran;] develerin **حَنِينٌ**’ine benzer bir ses çıkaran. (S, K, TA.) ― -b2- Çocukları küçükken, kocanın onları geçindirmesi için, çocuklarına karşı yumuşaklık yahut şefkat sebebiyle evlenen bir kadın. (K, TA,) (TA.)

**حَنِينٌ**
**حَنِينٌ** حنين 1’in mastar ismidir: (S, Msb, K:) Bir özlem, hasret yahut arzu; (S, K;) nefsin özlemi yahut hasreti: (S:) yahut özlem yahut hasret yahut arzudan doğan acının ifadesi: (Ham s. 538:) ağlamanın şiddeti: ve canlı bir duygu: yahut böyle bir duygunun doğurduğu ses; kederden yahut sevinçten çıkan: (K:) yahut ağlama sırasında göğüsten çıkan bir ses: **خَنِينٌ** burundandır: (TA:) yahut birincisi, ağlama ve gözyaşı olmaksızın [bir ses]tir: ağlama ile olursa, ona **خَنِينٌ** denir: (R, TA:) yahut birincisi, sevgi yahut acıma yahut şefkat ile birlikte bir özlem yahut hasret yahut arzudur; kadının ve dişi devenin yavrusu için **حنين**’inden söz edildiği gibi: ve bazen buna bir ses yahut feryat eşlik eder; bu sebeple, özlem yahut hasret yahut arzuyu ve sevgi yahut acıma yahut şefkati gösteren bir ses yahut feryat diye açıklanır: ve bazen yalnız şekle has kılınır; hurma kütüğünün **حنين**’i [yahut meyli] hâlinde olduğu gibi [bir rivayette zikredilmiştir]: (Er-Rلghib:) dişi devenin **حنين**’i, yavrusuna doğru özleminde onun feryadıdır: (S:) yahut yavrusuna doğru, feryatla ve feryatsız özlemidir; (Lth, TA;) çoğunlukla birincisi: aslında, yavrusundan sonra [özlem] feryadını tekrar tekrar etmesidir. (TA.) Sen ayrıca dersin: **رِيحٌ لَهَا حَنِينٌ كَحَنِينِ الاـِبِلِ** (mecaz kabul edilerek:) [Develerin **حنين**’i gibi hüzünlü yahut inleyici yahut belki tiz bir sesi olan bir rüzgâr]. (S, K*) ― -b2- **حَنَّةٌ**’ye de bak. -A2- **حَنِينٌ** ve **الحَنِينُ**, ve ↓ **حِنِّينٌ** ve **الحِنِّينُ**, [**جُمَادَى الأُولَى** ve **الآخِرَةُ** denilen] iki ayın iki adıdır: (K:) yahut **حَنِينٌ**, **جمادى الاولى**’nın bir adıdır, özel ad gibi; bunun gibi **الحَنِينُ** de: (M, TA:) yahut ‘ءd kabilesinin **جمادى الآخرة**’ya verdiği addır: (Ibn-El-Kelbee, TA’da **مُؤْتَمِرٌ** maddesinde: **شَهْرٌ**’e bak:) yahut Fr ve El-Mufaddal’a göre, Araplar bu aya ↓ **حُنَيْنٌ** derlerdi: (T, TA:) cem‘ [kıllet] **أَحِنَّةٌ** ve [kesret] **حُنُونٌ** ve **حَنَائِنُ**. (K.)

**حُنَيْنٌ**
**حُنَيْنٌ** حنين : bir önce gelene bak.

**كَلْبٌ حِنِّىٌّ**
**كَلْبٌ حِنِّىٌّ** كلب حنى كلب حني **الحِنّ** denilen **جِنّ** kabilesinden bir köpek. (TA.)

**حَنِّيَّةٌ**
**حَنِّيَّةٌ** حني حنيه حنية : **حَنَانٌ**’a bak.

**حَنَّانٌ**
**حَنَّانٌ** حنان Bir şeye doğru özlem duyan, hasret çeken yahut arzulayan, (K,) ve ona meyleden. (TA.) [Bundan dolayı,] **حَنَّانَةٌ** Eski bir kocayı özlem (**الحنين**) ve kederlenme yahut inleme ile anan bir kadın, (K, TA,) çocukları küçükken, kocanın onları geçindirmesi için, onlara şefkatle; **أَنَّانَةٌ** gibi: yahut eski kocasına doğru özlem duyan ve ona meyleden: yahut kendisinden ayrılan kocasından olan çocuğuna yahut çocuklarına doğru özlem duyan: (TA:) yahut eski kocasına doğru özlem duyan ve onun için kederlenen: yahut boşanmış olduğu hâlde evlenen ve kendisini boşayana doğru özlem duyan. (Har s. 569.) Ve (mecaz kabul edilerek:) Bir yay; (K;) [kirişinin tınlamasıyla çıkan sesten dolayı;] AHn’a göre özel ad olarak; fakat ISd, böyle uygulandığında, isim niteliğinin baskın olduğu bir sıfat olduğunu kabul eder: (TA:) yahut kirişi çekilip sonra salıverildiğinde [tınlayan yahut] ses çıkaran bir yay. (S, K) (S.) Ve **عُودٌ حَنَّانٌ** (mecaz:) [hüzünlü sesler çıkaran bir ud: yahut] kederin veya neşenin canlı duygularını uyandıran. (TA.) Ve **سَحَابٌ حَنَّانٌ** (mecaz kabul edilerek:) Uzakta işitilen gök gürültüsüyle, develerin **حَنِينٌ**’i gibi, bir **حَنِينٌ**’i olan [yahut üreten] bulutlar. (TA.) Ve **سَهْمٌ حَنَّانٌ** (mecaz kabul edilerek:) Parmakların arasında çevirerek onun ses çıkarma niteliğini denediğinde ses çıkaran bir ok: (AHeyth, K, TA: [CK’da yanlışlıkla **نَقَرْتُهُ** yerine **نَقَّرْتَهُ** konmuştur:]) yahut parmak uçlarıyla başparmaklar üzerinde çevrildiğinde (**أُدِيرَ** [yahut **أُدِرَّ**]) ağacının mükemmelliği ve sıkılığı sebebiyle ses çıkaran. (TA. [در maddesinde **دَرَّ السَّهْمُ**’e bak.]) Ve **خِمْسٌ حَنَّانٌ** (mecaz:) **بَائِصٌ** ile aynı mânâdadır [develerin yalnız birinci ve beşinci gün sulandığı acele yahut çetin bir yolculuk: (CK’da ve K’nın bir yazma nüshasında yanlışlıkla **نابضٌ**:) ] (K, TA) yani (As, TA) süratinden dolayı bir **حَنِينٌ** [yahut develerin özlemi] bulunan; (As, K, TA;) yahut yorgunluktan dolayı develerin ( **تَحِنُّ** ) özlem duyduğu [alıştıkları yerlere doğru]. (A, TA.) Ve **طَرِيقٌ حَنَّانٌ** (mecaz:) Belirgin bir yol, (S, K, TA,) ki onda yaşlı deve sevinçli olur (**يَحِنُّ**, yani **يَنْبَسِطُ**): yahut A’ya göre, onda develerin bir **حَنِينٌ**’i [yahut özlem feryadı] işitilen bir yol; **طَرِيقٌ نَهَّامٌ** gibi; mânâsı: onda develerin bir **نَهِيمٌ**’i [yahut azarlaması] bulunan yol. (TA.) ― -b2- Kendisine sırt çevirene yahut kendisinden kaçınana iyilik gösteren yahut ona iyi yüz gösteren kimse. (K.) ― -b3- Merhametli yahut merhamet sahibi. (S.) [Bundan dolayı,] **الحَنَّانُ** Allah’ın adlarındandır; (K;) mânâsı: kullarına karşı merhametli olan. (Aboo-Is-hلk, Az, IAth, K) (IAth, TA.)

**حِنَّانٌ**
**حِنَّانٌ** حنان **حِنَّآءٌ** ile aynı mânâdadır [**Lawsonia inermis**, yahut Mısır kınası, حنأ maddesinde zikredilmiştir]; (K;) bunun bir lehçe varyantıdır: (Fr, Th, TA:) ve **حُنَّانٌ**’ın bir cem‘ olduğu söylenir; (TA, bu maddede;) yani **حِنَّآءٌ**’ın, şâz olarak; yahut onun bir lehçe varyantı. (TA, حنأ maddesinde.) [Sonraki şeye de bak.]

**حَنُّونٌ**
**حَنُّونٌ** حنون **فَاغِيَةٌ** ile aynı mânâdadır [**حِنَّآء**’ın çiçeği]: yahut her ağacın (K) ve bitkinin çiçeği: tekil isim (n. un.) ة ile. (TA.) [Bir önce gelene de bak.]

**حِنِّينٌ**
**حِنِّينٌ** حنين ve **الحِنِّينُ**: **حَنِينٌ**’e bak.

**حَانٌّ**
**حَانٌّ** حان Özlem duyan, hasret çeken yahut arzulayan: (S:) yahut kederin veya sevincin şiddetli bir duygusuyla etkilenmiş olan. (K.) ― -b2- [Bundan dolayı, müennesi] **حَانَّةٌ**, bir dişi deve demektir; [yavrusuna doğru özleminden dolayı;] (S, K;) bunun gibi ↓ **مُسْتَحَنٌّ**, (S’nin bazı nüshalarında olduğu gibi,) yahut ↓ **مُسْتَحِنٌّ**, (S’nin diğer nüshalarında ve K’da olduğu gibi,) [ikisi de doğru olabilir; zira **استحنّ** hem müteaddî hem lâzımdır:] yahut **مُسْتَحَنٌّ**, vatanına özlemle şiddetli duyguyla etkilenmiş kimse demektir (**الَّذِى اسْتَحَنَّهُ الشَّوْقُ اـِلَى وَطَنِهِ**). (IB, TA.) Şöyle denir: **مَالَهُ حَانَّةٌ وَلَا آنَّةٌ** Onun ne bir dişi devesi ne de bir koyunu yahut keçisi vardır. (S, TA.) [**آنٌّ**’a da bak.] AZ, **مَالَهُ حَانَّةٌ وَلَا جَارَّةٌ** sözünü zikreder; mânâsı: Onun, yavrularına doğru özlem duyan (**تَحِنُّ**) develeri de yoktur, yük taşıyan, eşya ve kap-kacak ve buğday yahut yiyecek taşıyanları da yoktur. (TA.)

**مَحْنُونٌ**
**مَحْنُونٌ** محنون, bir adama uygulanarak, (S,) **مَجْنُونٌ** ile aynı mânâdadır [aslında bir **جِنِّىّ** tarafından tutulmuş; buradan deli yahut aklını yitirmiş]: (S, K: [**الحِنُّ**’e bak:]) yahut **مَصْرُوعٌ** ile aynı mânâdadır [sara hastalığına tutulmuş]: (K:) yahut sara hastalığına tutulup (**يُصْرَعُ**) sonra bir müddet için ayılan kimse. (AA, TA.)

**مُسْتَحَنٌّ**
**مُسْتَحَنٌّ** مستحن, yahut **مُسْتَحِنٌّ**: **حَانٌّ**’a bak.
