# حوب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%88%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حوب

الحوبُ: بالضم: الإثم؛ والحابُ مثلهز ويقال: حُبْتَ بكذا أي أثِمْتَ، تحوب حَوْباً وحَوْبَةً وحِيَابَةً. وفلان أَعَقُّ وأحوبُ. وإن لي حَوْبَةً أعولُها، أي ضَعَفَةً وعيالاً.
ابن السكيت: لي في بني فلان حُوبَةٌ، وبعضهم يقوله حِيبَةً فتذهب الواو إذا انكسر ما قبلها. وهي كل حُرْمَةٍ تضيع من أمٍّ أو أختٍ أو بنتٍ أو غير ذلك من كل ذات رَحِمٍ. قال: وهي في موضعٍ آخَرَ الهَمُّ والحاجَةُ. وأنشد للفرزدق:
فهَبْ لي خُنَيْساً واتَّخِذْ فيه مِنَّةًلِحَوْبَةِ أمٍّ ما يَسوغُ شَرابُهـا
وقال أبو كَبير في الحِيبَةِ:
ثم انْصَرَفْتُ ولا أَبُثُّـكَ حِـيبَـتـيرَعِشَ العِظامِ أَطيشُ مَشْيَ الأَصْوَرِ
ويقال: ألحق الله به الحَوْبَةَ، أي المَسْكَنَةَ والحاجة. وقولهم: إنما فلانٌ حَوْبَةٌ، أي ليس عنده خيرٌ ولا شرٌّ. وفي نوادر أبي زيد: الحُوبة: الرجل الضعيف، والجمع الحُوَبُ. والحَوباء: النفْس، والجمع الحَوْباواتُ. وحَوْبُ: زَجْرٌ للإبل، فيه ثلاث لغات حَوْبُ وحَوْبَ وحَوْبِ. تقول منه حوَّبْتُ بالإِبل. وفلان يتحوَّبُ من كذا، أي يتأثَّم. والتحوُّبُ أيضاً: التوجُّعُ والتحزُّنُ. قال طُفَيلٌ:
فذوقوا كما ذُقْنا غَداةَ مُحَجَّـرٍمن الغَيظِ في أكبادِنا والتَحَوُّبِ
ويقال لابن آوى: هو يَتَحَوَّبُ، لأنَّ صوته كذلك، كأنه يتضوّر.

### Türkçe

**الحوبُ**: zamme ile: günah; **الحابُ** da onun gibidir. Ve denilir: **حُبْتَ** bununla, yani günah işledin; **تحوب** **حَوْباً** ve **حَوْبَةً** ve **حِيَابَةً** (olarak). Ve falan kimse daha çok ana-babaya asi ve daha çok günahkârdır. Ve muhakkak benim **حَوْبَةً** (vardır) onu geçindiririm, yani zayıflar ve bakmakla yükümlü olunanlar.

İbnü’s-Sikkît: Benim falan oğullarında **حُوبَةٌ** vardır; ve onların bazısı onu **حِيبَةً** der; böylece kendisinden önceki kırıldığında (kesreli olduğunda) vav gider. Ve o, anneden yahut kız kardeşten yahut kızdan yahut rahim sahibi her birinden başka bunun dışındaki her birinden, zayi olan her bir hürmettir. Dedi: Ve o, başka bir yerde **الهَمُّ** ve **الحاجَةُ** (dır). Ve el-Ferazdak’a ait olarak inşad etti:
فهَبْ لي خُنَيْساً واتَّخِذْ فيه مِنَّةًلِحَوْبَةِ أمٍّ ما يَسوغُ شَرابُهـا

Ve Ebû Kebîr **الحِيبَةِ** hakkında dedi:
ثم انْصَرَفْتُ ولا أَبُثُّـكَ حِـيبَـتـيرَعِشَ العِظامِ أَطيشُ مَشْيَ الأَصْوَرِ

Ve denilir: Allah ona **الحَوْبَةَ**yı ilhak etti, yani yoksulluk ve ihtiyaç. Ve onların sözü: ancak falan kimse **حَوْبَةٌ**dur, yani onun yanında ne hayır vardır ne şer. Ebû Zeyd’in nevâdirinde: **الحُوبة**: zayıf adam; cem‘i **الحُوَبُ**. Ve **الحَوباء**: nefis; cem‘i **الحَوْباواتُ**. Ve **حَوْبُ**: develer için bir azarlamadır; onda üç lugat vardır: **حَوْبُ** ve **حَوْبَ** ve **حَوْبِ**. Ondan (şöyle) dersin: develerle **حوَّبْتُ**. Ve falan kimse şundan **يتحوَّبُ**, yani günah işler. Ve **التحوُّبُ** da: acı duyma ve hüzünlenmedir. Tufeyl dedi:
فذوقوا كما ذُقْنا غَداةَ مُحَجَّـرٍمن الغَيظِ في أكبادِنا والتَحَوُّبِ

Ve çakala denilir: o **يَتَحَوَّبُ**; çünkü onun sesi böyledir; sanki kıvranır.
