# حوش — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%B4/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%88%D8%B4/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حوش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%B4.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حوش

حَاشَ الصَّيْدَ
1 حَاشَ الصَّيْدَ ذ , (S, A, K,) aor. يَحُوشُ, (S,) inf. n. حَوْشٌ and حِيَاشٌ, (TA,) He came around the chase, or game, to turn it towards the snare; (S, A, K;) as also ↓ أَحَاشَهُ, and ↓ أَحْوَشَهُ, (S, K,) inf. n. اـِحَاشَةٌ and اـِحْوَاشٌ. (TA.) ― -b2- حُشْتُ عَلَيْهِ الصَّيْدَ I aided him to hunt, or catch, the chase, or game; as also عليه ↓ أَحَشْتُهُ, and ↓ أَحْوَشْتُهُ عليه, and أَحْوَشْتُهُ اـِيَّاهُ, on the authority of Th: (TA:) and حَاشَ عَلَيْهِ الصَّيْدَ He scared the chase, or game, towards him, and drove and collected it to him; as also ↓ احاشهُ. (TA.) ― -b3- حَاشَ الذِّئْبُ الغَنَمَ The wolf drove along the sheep or goats. (TA.) ― -b4- حَاشَ الاـِبِلَ He collected together, and drove, the camels. (S, K.) ― -b5- حَاشَهُ, inf. n. حَوْشٌ, also signifies [simply] He collected it; drew it together. (TA.) [See also 2.] ― -b6- هُوَ يَحُوشُ الطَّعَامَ, (A,) inf. n. حَوْشٌ, (K,) He eats from the sides of the food so as to consume it: (A, K:) from IF. (TA.) -A2- [See also 7.]

حوّش
2 حوّش ذ , (TA,) inf. n. تَحْوِيشٌ, (K,) He collected several things: or collected much. (K, * TA.) [See also 1.]

حاوش البَرْقَ
3 حاوش البَرْقَ ذ He turned aside from the place of the rain of the lightning, whichever way it turned. (Ibn-'Abbلd, K.) ― -b2- Hence, (TA,) حَاوَشَهُ, (A,) inf. n. مُحَاوَشَةٌ, (TA,) He circumvented him: or he endeavoured to induce him to turn, or incline, or decline; or endeavoured to turn him by deceit, or guile: syn. دَاوَرَهُ: (A, TA: *) in war, and in litigation or contention [&c.]. (TA.) You say, ظَلِتُ أُحَاوِشُهُ وَأُحَاوِتُهُ حَتَّى فَعَلَ [I continued during the day to circumvent him, or to endeavour to induce him to turn, &c., and to delude him, or act towards him with artifice, like a fish in the water, until he did what I desired: see also what next follows]. (A.) ― -b3- [And hence,] حَاوَشْتُهُ عَلَيْهِ I excited, incited, urged, or instigated, him to do it. (Ibn-'Abbلd, A, * Sgh, K.) [It is indicated in the A that in the ex. immediately preceding this, أُحَاوِشُهُ may also be rendered agreeably with this explanation.]

احاش الصَّيْدَ
4 احاش الصَّيْدَ ذ , and أَحْوَشَهُ: see 1, in five places.

تحوّش القَوْمُ عَنّى
5 تحوّش القَوْمُ عَنّى ذ The people, or company of men, removed, withdrew, or retired to a distance, from me. (S, K. *) And تحوّش عَنِ القَوْمِ He removed, &c., from the people, or company of men. (TA.) ― -b2- تحوّشت مِنْ زَوْجِهَا She became forlorn of her husband; syn. تَأَيَّمَتْ. (Sgh, K.) ― -b3- تحوّش He felt, or had a sense of, or was moved with, shame, or shyness, or bashfulness. (AA, K.)

6 تَحَاْوَشَ see 8.

انحاش عَنْهُ
7 انحاش عَنْهُ ذ He took fright, and fled from him; or was averse from him; and shrank from him; (S, * K;) and was frightened at him; and was moved by him. (TA.) [In the TA it is here added, that this verb is quasi-pass. of الحَوْشُ in the sense of النِّفَارُ; but this seems to indicate that a copyist has written النفار by mistake for الاـِنْفَارُ, which is a syn. of the inf. n. of 1 in a sense explained above: so that انحاش signifies He became scared, or the like.] Hr mentions this verb in art. حيش; but it belongs to the present art. (IAth.) You say, زَجَرَهُ فَمَا انْحَاشَ لِزَجْرِهِ He chid him (meaning a wolf or other animal) but he did not take fright and flee, &c., at his chiding. (TA.) And مَا يَنْحَاشُ فُلَانٌ مِنْ شَىْءٍ, (S, A, *) and لِشَىْءٍ, and مِنْ فُلَانٍ, (TA,) Such a one is not moved by, and does not care for, or regard, anything, (S, A, TA,) and such a one. (TA.) ― -b2- انحاشت الاـِبِلُ The camels became collected together. (Har p. 130.)

احتوش القَوْمُ الصَّيْدَ
8 احتوش القَوْمُ الصَّيْدَ ذ , (S, Msb, K,) and, more commonly, بِالصَّيْدِ, (Msb,) The people, or company of men, encompassed, or surrounded, the chase, or game: (Msb:) or scared it, one, or one party, to another: (S, K:) the و remaining here unchanged as it does in اِجْتَوَرُوا. (S.) And احتوشو فُلَانًا (A, TA) They encompassed, or surrounded, such a one: (A:) or they made such a one to be in the midst of them; (TA;) as also احتوشوا عَلَيْهِ, (S, K,) [and احتوشوا حَوَالَيْهِ, (M and O in art. حول,)] and ↓ تحاوشوهُ, (K,) or تحاوشوهُ بَيْنَهُمْ. (TA.) ― -b2- Hence the phrase احتوش الدَّمُ الطُّهْرَ (assumed tropical:) [The blood invaded from every quarter the state of pureness]; as though the blood encompassed the pureness, and enclosed it on either side. (Msb.) [Alluding to the collecting of the blood about the uterus previously to menstruation.]

حَاشَ لِلّٰهِ
حَاشَ لِلّٰهِ ذ i. q. تَنْزِيهًا لِلّٰهِ. One should not say حَاشَ لَكَ, but حَاشَاكَ, and حَاشَى لَكَ. (S, K.) [See these phrases explained in art. حشى.]

حَوْشٌ
حَوْشٌ ذ A thing resembling [the kind of enclosure, made of trees or of wood, &c, for camels or sheep or goats, called] a حَظِيرَة: a word of the dial. of El-'Irلk. (Sgh, K.) ― -b2- Applied by the people of Egypt to The court (فِنَآء) of a house: (TA:) [and to any court, or enclosure, surrounded by dwellings or the like, or by these and walls, or by walls alone: pl. of pauc. أَحْوَاشٌ, and of mult. حِيشَانٌ.]

حُوشٌ
حُوشٌ ذ : and الحُوشُ: see the next paragraph, in four places.

حُوشِىٌّ
حُوشِىٌّ ذ Wild; untamed; undomesticated; uncivilized; unfamiliar; syn. وَحْشِىٌّ. (S, Msb.) ― -b2- Applied to a man, (tropical:) Wild; uncivilized; unfamiliar; (A;) unsociable; that does not mix with others. (S, A.) ― -b3- Applied to a camel, or other [animal], Wild: (K:) [or] the epithet thus applied is tropical; (A, TA;) and what are thus called, (K,) or الاـِبِلُ الحُوشِيَّةُ [the camels termed حوشيّة], (S, A, Msb,) are so named from ↓ الحُوشُ, the appellation of certain stallions of the camels of the jinn, or genii, which covered some of the she-camels of Arabs, (IKt, S, A, Msb, K,) as they assert, (S, K,) namely, of the she-camels of Mahrah, (K,) meaning the Benoo-Mahrah-Ibn-Heydلn, (TA,) and the offspring were the camels called النَّجَائِبُ المَهْرِيَّةُ, (Msb, TA,) which scarcely ever become tired; and the like of this is said by AHeyth: (TA:) it is also said that ↓ الحُوشُ, (S, K,) from which the epithet above mentioned, thus applied, is a rel. n., (TA,) is the country of the jinn, (S, K,) beyond the sands of Yebreen, which no man inhabits: (S:) or an appellation of certain sons of the jinn, whose country is called بِلَادُ الحُوشِ by Ru-beh: (TA:) or it is like الوَحْش: (Msb:) or اـِبِلٌ حُوشِيَّةٌ means camels of the jinn: or wild camels; (TA;) as also ↓ حُوشٌ: (S:) or camels not completely broken or trained, because of their unyielding spirit. (TA.) ― -b4- Hence, (A,) رَجُلٌ حُوشِىٌّ الفُؤَادِ, (A,) or الفُؤَادِ ↓ حُوشُ, (S, K,) (tropical:) A man acute, or sharp, in intellect. (S, * A, K, * TA. *) ― -b5- You say also, كَلَامٌ حُوشِىٌّ (tropical:) Strange, uncouth, unusual, extraordinary, or unfamiliar, speech; such as is difficult to be understood; (Msb, K, TA;) i. q. وَحْشِىٌّ; (S, A;) [opposed to فَصِيحٌ:] and in like manner, لَفْظَةٌ حُوشِيَّةٌ a word, or phrase, that is strange, uncouth, unusual, &c.; as also لَفْظَةٌ وَحْشِيَّةٌ, and غَرِيبَةٌ, and شَارِدَةٌ; all opposed to لَفْظَةٌ فَصِيحَةٌ. (Mz, 13th نوع.) ― -b6- And لَيْلٌ حُوشِىٌّ (tropical:) A night that is dark (A, K) and terrible. (A, TA.)

حُوشِيَّةٌ
حُوشِيَّةٌ ذ [Wildness; and the like; the quality of that which is termed حُوشِىّ:] (tropical:) unsociableness of disposition; or the quality of not mixing with others; in a man. (S.)

مُحْتَوَشٌ
مُحْتَوَشٌ ذ Encompassed, or surrounded. (Msb.)

### Türkçe

**حَاشَ الصَّيْدَ**
1 **حَاشَ الصَّيْدَ** ذ , (S, A, K,) muzâri‘i **يَحُوشُ**, (S,) mastarı **حَوْشٌ** ve **حِيَاشٌ**, (TA,) O, avın etrafına geldi; onu tuzağa doğru çevirmek için; (S, A, K;) bunun gibi ↓ **أَحَاشَهُ**, ve ↓ **أَحْوَشَهُ**, (S, K,) mastarı **اـِحَاشَةٌ** ve **اـِحْوَاشٌ**. (TA.) ― -b2- **حُشْتُ عَلَيْهِ الصَّيْدَ** Ben ona avı avlamada yahut yakalamada yardım ettim; bunun gibi عليه ↓ **أَحَشْتُهُ**, ve ↓ **أَحْوَشْتُهُ** عليه, ve **أَحْوَشْتُهُ** اـِيَّاهُ, ث’nin rivayetine göre: (TA:) ve **حَاشَ عَلَيْهِ الصَّيْدَ** O, avı ona doğru ürküttü ve onu ona doğru sürdü ve topladı; bunun gibi ↓ **احاشهُ**. (TA.) ― -b3- **حَاشَ الذِّئْبُ الغَنَمَ** Kurt, koyunları yahut keçileri sürüp götürdü. (TA.) ― -b4- **حَاشَ الاـِبِلَ** O, develeri bir araya topladı ve sürdü. (S, K.) ― -b5- **حَاشَهُ**, mastarı **حَوْشٌ**, ayrıca şu mânaya gelir: O, onu [sadece] topladı; bir araya çekti. (TA.) [Bkz. ayrıca 2.] ― -b6- **هُوَ يَحُوشُ الطَّعَامَ**, (A,) mastarı **حَوْشٌ**, (K,) O, onu tüketmek için yemeğin kenarlarından yer: (A, K:) IF’den. (TA.) -A2- [Bkz. ayrıca 7.]

**حوّش**
2 **حوّش** ذ , (TA,) mastarı **تَحْوِيشٌ**, (K,) O, birkaç şeyi topladı: yahut çokça topladı. (K, * TA.) [Bkz. ayrıca 1.]

**حاوش البَرْقَ**
3 **حاوش البَرْقَ** ذ O, şimşeğin yağmur yerinden, hangi tarafa dönerse o tarafa, sapıp döndü. (Ibn-'Abbلd, K.) ― -b2- Buradan, (TA,) **حَاوَشَهُ**, (A,) mastarı **مُحَاوَشَةٌ**, (TA,) O, onu çepeçevre dolaştı: yahut onu dönmeye, meyletmeye yahut yüz çevirmeye sevk etmeye çalıştı; yahut onu hileyle, desiseyle döndürmeye çalıştı: eş anlamlısı **دَاوَرَهُ**: (A, TA: *) savaşta ve davada yahut çekişmede [vb.]. (TA.) Şöyle dersin: **ظَلِتُ أُحَاوِشُهُ وَأُحَاوِتُهُ حَتَّى فَعَلَ** [Gün boyu onu çepeçevre dolaştırmaya, yahut onu dönmeye sevk etmeye vb. ve onu aldatmaya, yahut su içindeki balık gibi ona karşı sanatkârca davranmaya devam ettim; nihayet istediğimi yaptı: ayrıca hemen sonra gelen şeye de bak]. (A.) ― -b3- [Ve buradan,] **حَاوَشْتُهُ عَلَيْهِ** Ben onu buna kışkırttım, tahrik ettim, teşvik ettim yahut azmettirdim. (Ibn-'Abbلd, A, * Sgh, K.) [A’da, bunun hemen önceki örneğinde **أُحَاوِشُهُ**’nun bu açıklamaya uygun biçimde de tercüme edilebileceğine işaret edilmiştir.]

**احاش الصَّيْدَ**
4 **احاش الصَّيْدَ** ذ , ve **أَحْوَشَهُ**: 1’e bak, beş yerde.

**تحوّش القَوْمُ عَنّى**
5 **تحوّش القَوْمُ عَنّى** ذ Kavim yahut erkekler topluluğu benden uzaklaştı, çekildi yahut geri durdu. (S, K. *) Ve **تحوّش عَنِ القَوْمِ** O, kavimden yahut erkekler topluluğundan uzaklaştı vb. (TA.) ― -b2- **تحوّشت مِنْ زَوْجِهَا** O, kocasından yoksun kaldı; eş anlamlısı **تَأَيَّمَتْ**. (Sgh, K.) ― -b3- **تحوّش** O, utanç yahut çekingenlik yahut mahcubiyet duydu; yahut bununla harekete geçti. (AA, K.)

6 **تَحَاْوَشَ**: 8’e bak.

**انحاش عَنْهُ**
7 **انحاش عَنْهُ** ذ O, korktu ve ondan kaçtı; yahut ondan hoşlanmadı; ve ondan çekindi; (S, * K;) ve ondan ürktü; ve onunla harekete geçti. (TA.) [TA’da burada, bu fiilin **الحَوْشُ**’un **النِّفَارُ** mânasındaki kullanımının sanki edilgeni olduğu eklenmiştir; fakat bu, bir müstensihin **النفار**’ı, yukarıda açıklanan bir mânada 1’in mastarıyla eş anlamlı olan **الاـِنْفَارُ** yerine yanlışlıkla yazdığını gösteriyor gibidir: böylece **انحاش** “ürktü” yahut benzeri mânaya gelir.] Hr bu fiili حيش maddesinde zikreder; fakat o, bu maddeye aittir. (IAth.) Şöyle dersin: **زَجَرَهُ فَمَا انْحَاشَ لِزَجْرِهِ** O, onu azarladı (kurt yahut başka bir hayvan kastedilerek) fakat o, onun azarlamasından ürküp kaçmadı vb. (TA.) Ve **مَا يَنْحَاشُ فُلَانٌ مِنْ شَىْءٍ**, (S, A, *) ve **لِشَىْءٍ**, ve **مِنْ فُلَانٍ**, (TA,) Falanca, hiçbir şeyden etkilenmez ve hiçbir şeyi umursamaz yahut dikkate almaz, (S, A, TA,) ve falancadan da. (TA.) ― -b2- **انحاشت الاـِبِلُ** Develer bir araya toplanır hâle geldi. (Har p. 130.)

**احتوش القَوْمُ الصَّيْدَ**
8 **احتوش القَوْمُ الصَّيْدَ** ذ , (S, Msb, K,) ve daha yaygın olarak, **بِالصَّيْدِ**, (Msb,) Kavim yahut erkekler topluluğu avı kuşattı yahut çevreledi: (Msb:) yahut onu, birinin yahut bir grubun, diğerine doğru ürkütmesi: (S, K:) buradaki **و**, **اِجْتَوَرُوا**’da olduğu gibi değişmeden kalmıştır. (S.) Ve **احتوشو فُلَانًا** (A, TA) Onlar falancayı kuşattılar yahut çevrelediler: (A:) yahut falancayı aralarında ortada kıldılar; (TA;) bunun gibi **احتوشوا عَلَيْهِ**, (S, K,) [ve **احتوشوا حَوَالَيْهِ**, (M ve O, حول maddesinde,)] ve ↓ **تحاوشوهُ**, (K,) yahut **تحاوشوهُ بَيْنَهُمْ**. (TA.) ― -b2- Buradan, **احتوش الدَّمُ الطُّهْرَ** (mecaz kabul edilerek:) [Kan, temizlik hâlini her taraftan istila etti]; sanki kan, temizliği kuşattı ve onu iki yandan kapattı. (Msb.) [Hayızdan önce rahim çevresinde kanın toplanmasına işaret eder.]

**حَاشَ لِلّٰهِ**
**حَاشَ لِلّٰهِ** ذ yani **تَنْزِيهًا لِلّٰهِ**. **حَاشَ لَكَ** denmemelidir; fakat **حَاشَاكَ**, ve **حَاشَى لَكَ** [denir]. (S, K.) [Bu ibarelerin açıklaması için حشى maddesine bak.]

**حَوْشٌ**
**حَوْشٌ** ذ [develer yahut koyunlar yahut keçiler için ağaçlardan yahut tahtadan vb. yapılan,] **حَظِيرَة** denilen [çitli ağıla] benzeyen bir şey: Irak lehçesinden bir kelime. (Sgh, K.) ― -b2- Mısır halkı tarafından, bir evin avlusuna (**فِنَآء**) uygulanır: (TA:) [ve konutlarla yahut benzerleriyle, yahut bunlarla ve duvarlarla, yahut yalnız duvarlarla çevrili her avluya yahut muhafazaya: azlık çoğulu **أَحْوَاشٌ**, çokluk çoğulu **حِيشَانٌ**.]

**حُوشٌ**
**حُوشٌ** ذ : ve **الحُوشُ**: bir sonraki paragrafa bak, dört yerde.

**حُوشِىٌّ**
**حُوشِىٌّ** ذ Vahşi; ehlileşmemiş; evcilleşmemiş; medenileşmemiş; alışılmamış; eş anlamlısı **وَحْشِىٌّ**. (S, Msb.) ― -b2- Bir adama uygulanınca, (mecaz:) Vahşi; medenileşmemiş; alışılmamış; (A;) ünsiyetsiz; başkalarıyla karışmayan. (S, A.) ― -b3- Bir deveye yahut başka [hayvana] uygulanınca, Vahşi: (K:) [yahut] bu sıfatın böyle uygulanması mecazdır; (A, TA;) ve böyle adlandırılanlar, (K,) yahut **الاـِبِلُ الحُوشِيَّةُ** [**حوشيّة** diye adlandırılan develer], (S, A, Msb,) ↓ **الحُوشُ**’tan dolayı böyle adlandırılmıştır; o, cinlerin develerinden birtakım aygırların adıdır; bunlar, Arapların bazı dişi develerini aşmışlardır, (IKt, S, A, Msb, K,) onların iddiasına göre, (S, K,) yani Mahrah’ın dişi develerini, (K,) Benû-Mahrah-İbn-Heydلn kastedilerek, (TA,) ve yavrular, **النَّجَائِبُ المَهْرِيَّةُ** denilen develer olmuştur, (Msb, TA,) ki neredeyse hiç yorulmazlar; ve bunun benzeri AHeyth tarafından da söylenmiştir: (TA:) ayrıca denilmiştir ki ↓ **الحُوشُ**, (S, K,) yukarıda zikredilen sıfatın kendisine nisbet ismi olduğu, (TA,) cinlerin ülkesidir, (S, K,) Yebreen kumlarının ötesinde, hiçbir insanın oturmadığı: (S:) yahut cinlerin bazı oğullarının adıdır; onların ülkesi Ru-beh tarafından **بِلَادُ الحُوشِ** diye adlandırılır: (TA:) yahut o, **الوَحْش** gibidir: (Msb:) yahut **اـِبِلٌ حُوشِيَّةٌ** “cinlerin develeri” demektir: yahut vahşi develer; (TA;) bunun gibi ↓ **حُوشٌ**: (S:) yahut boyun eğmez ruhları sebebiyle tamamen kırılmamış yahut eğitilmemiş develer. (TA.) ― -b4- Buradan, (A,) **رَجُلٌ حُوشِىٌّ الفُؤَادِ**, (A,) yahut **الفُؤَادِ** ↓ **حُوشُ**, (S, K,) (mecaz:) Zekâda keskin yahut sivri bir adam. (S, * A, K, * TA. *) ― -b5- Şöyle de dersin: **كَلَامٌ حُوشِىٌّ** (mecaz:) Garip, kaba, alışılmadık, olağanüstü yahut yabancı söz; anlaşılması güç olan; (Msb, K, TA;) yani **وَحْشِىٌّ**; (S, A;) [**فَصِيحٌ**’in karşıtı:] ve bunun gibi, **لَفْظَةٌ حُوشِيَّةٌ** garip, kaba, alışılmadık vb. bir kelime yahut ibare; bunun gibi **لَفْظَةٌ وَحْشِيَّةٌ**, ve **غَرِيبَةٌ**, ve **شَارِدَةٌ**; hepsi **لَفْظَةٌ فَصِيحَةٌ**’nin karşıtıdır. (Mz, 13. نوع.) ― -b6- Ve **لَيْلٌ حُوشِىٌّ** (mecaz:) Karanlık (A, K) ve korkunç bir gece. (A, TA.)

**حُوشِيَّةٌ**
**حُوشِيَّةٌ** ذ [Vahşilik; ve benzeri; **حُوشِىّ** diye adlandırılanın niteliği:] (mecaz:) bir adamda ünsiyet­sizlik tabiatı; yahut başkalarıyla karışmama niteliği. (S.)

**مُحْتَوَشٌ**
**مُحْتَوَشٌ** ذ Kuşatılmış yahut çevrelenmiş. (Msb.)
