# حوق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%88%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: حوق

الحُوقُ والحَوْقُ: لغتان، وهو ما استدارَ بالكَمَرة مِن حُروفها؛ قال:
غَمْزَكَ بالكَبْساء ذاتِ الحُوق
وقيل: حُوقُها حرفها؛ قال ثعلب: الحوق اسْتِدارة في الذكر؛ وبه فسر قوله:قد وجَبَ المَهْزُ إِذا غابَ الحُوق
وليس هذا بشيء. وكَمَرةٌ حَوْقاء وفَيْشَلة حَوقاء: مُشْرِفة. وأَيْرٌ أحْوَقُ: عظيم الحُوق. وحَوْقُ الحِمار: لقب الفرزدق؛ قال جرير: ذَكَرْتَ بناتِ الشمْسِ، والشمسُ لم تَلِدْ،
وهَيْهاتَ من حَوْقِ الحِمارِ الكَواكِبُ
(* في ديوان جرير: وأيهات بدل وهيهات، والمعنى واحد).
وحاقَه حَوْقاً: دلَكَه. وحاق البيت يَحُوقه حَوقاً: كنَسَه. والمِحْوَقةُ: المِكْنَسةُ. والحَوْقُ: الكَنْسُ. وفي حديث أَبي بكر حين بَعث الجندَ إِلى الشام: كان في وصيته: ستجدون أَقواماً مُحَوّقةً رؤوسُهُم؛ أَراد أَنهم حَلَقوا وسط رؤوسهم فشبه إِزالة الشعر منه بالكَنْس، قال ويجوز أَن يكون من الحُوق وهو الإِطار المُحيد بالشيء المُسْتَدِير حَوله. والحُواقةُ: الكُناسةُ. الكسائي: الحُواقة القُماش. وأَرض مَحُوقةٌ: قليلة النبت جِداًّ لقلة المطر. وحَوَّقَ عليه كلامه: عَوَّجَه. وحُوَّاقة: موضع. الأَزهري: أَبو عمرو الحَوْقةُ الجماعة المُمَخْرِقةُ. والحَوْقُ: الحَوْقلةُ. ابن الأَعرابي: الحَوْقُ الجمع الكثير، والله أَعلم.

### Türkçe

**الحُوقُ** ve **الحَوْقُ**: iki lugattir; o, **الكَمَرة**’nin harflerinden onunla yuvarlaklaşan şeydir;
dedi ki:
غَمْزَكَ بالكَبْساء ذاتِ **الحُوق**
ve denildi: onun **حُوقُها**’sı onun harfidir; Sa‘leb dedi: **الحوق** erkeklik organında bir yuvarlaklıktır; bununla tefsir etti
şu sözünü:قد وجَبَ المَهْزُ إِذا غابَ **الحُوق**
ve bu bir şey değildir. Ve **كَمَرةٌ حَوْقاء** ve **فَيْشَلة حَوقاء**: yüksekçe. Ve **أَيْرٌ أَحْوَقُ**: **الحُوق**’u büyük.
Ve **حَوْقُ الحِمار**: el-Ferazdak’ın lakabıdır; Cerîr dedi ki:
ذَكَرْتَ بناتِ الشمْسِ، والشمسُ لم تَلِدْ،
وهَيْهاتَ من **حَوْقِ الحِمارِ** الكَواكِبُ
(* Cerîr’in divanında: وهيهات yerine وأيهات, mânâ birdir).
Ve **حاقَه** **حَوْقاً**: onu ovdu. Ve **حاق البيت** onu **يَحُوقه حَوقاً**: onu süpürdü.
Ve **المِحْوَقةُ**: süpürge. Ve **الحَوْقُ**: süpürme. Ebû Bekir’in, askerleri Şam’a gönderdiği vakit hadîsinde: vasiyetinde vardı: “Başları **مُحَوّقةً** olan kavimler bulacaksınız”; muradı,
başlarının ortasını tıraş etmiş olmalarıdır; ondan saçın giderilmesini süpürmeye benzetti; dedi ki: ve caizdir ki
**الحُوق**’tan olsun; o, etrafında yuvarlak olan şeyi kuşatan çerçevedir.
Ve **الحُواقةُ**: süprüntü. el-Kisâî: **الحُواقة** döküntü (toplanan kırpıntı). Ve **أَرض مَحُوقةٌ**: yağmurun azlığından dolayı bitkisi çok az.
Ve **حَوَّقَ عليه كلامه**: sözünü ona eğrileştirdi. Ve **حُوَّاقة**: bir yer.
el-Ezherî: Ebû ‘Amr: **الحَوْقةُ** aşırı yalan söyleyen topluluktur. Ve **الحَوْقُ**:
**الحَوْقلةُ**. İbnü’l-A‘râbî: **الحَوْقُ** çok kalabalık topluluktur; Allah daha iyi bilir.
