# حو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حو

حَوِىَ
1 حَوِىَ حوى حوي [originally حَوِوَ]: see what next follows.

اِحْوَوَى
9 اِحْوَوَى احووى احووي , (As, S, K,) [like اِرْعَوَى, originally اِحْوَوَّ, of the measure اِفْعَلَّ, then اِحْوَوَوَ, and then اِحْوَوَى,] aor. يَحْوَوِى, inf. n. اِحْوِوَآءٌ, said of a horse, (As, S,) He was, or became, of the colour termed حُوَّةٌ [q. v. infrà]; as also ↓ اِحْوَاوَى, (As, S, K,) [originally اِحْوَاوَّ, of the measure اِفْعَالَّ, then اِحْوَاوَوَ, and then اِحْوَاوَى,] aor. يَحْوَاوِى, inf. n. اِحْوِيوَآءٌ, (As, S,) or, accord. to ISd, correctly, اِحْوِيَّآءٌ, because the ى changes the و [after it] into ى, as it does in أَيَّامٌ [which is originally أَيْوَامٌ]; (TA;) and ↓ اِحْوَوَّى, (ISd, K,) [accord. to the pronunciation of the Koofees, as will be seen below, originally اِحْوَوَّوَ,] said by IB to be found thus written in some of the copies of the book of As, [that entitled كِتَابُ الفَرَسِ,] but to be a mistake, because it is agreed that there is not in the language a verb ending with three letters of the same kind except اِبْيَضَضَّ [for اِبْيَضَّ]; (TA;) and ↓ حَوِىَ, (As, S, K,) like رَضِىَ, (K,) [originally حَوِوَ,] aor. يَحْوِى, inf. n. حُوَّةٌ, (As, S,) or حَوًى; (K;) this last verb mentioned by As as used by some of the Arabs. (S.) And الأَرْضُ ↓ اِحْوَاوَتِ The land was, or became, green; as also ↓ اِحْوَوَّت; (K;) [or the latter is correctly اِحْوَوَت:] IJ says that ↓ اِحْوَاوَت is of the measure اِفْعَالَّت, [originally اِحْوَاوَّت, then احْوَاوَوَت. and then اِحْوَاوَت,] and that the Koofees say اِحْوَاوَّت and ↓ اِحْوَوَّت; but ISd says that their usage is wrong, for the Arabs say اِحْوَوَى, like اِرْعَوَى, and do not say اِحْوَوَّ. (TA.)

اِحْوَاوَى
11 اِحْوَاوَى احواوى احواوي : see 9; for each in three places.

اِحْوَوَّى
13 اِحْوَوَّى احووى احووي : see 9; for each in three places.

حُوَّةٌ
حُوَّةٌ حوه حوة [A brown colour;] redness inclining to blackness: (As, S, K:) or a colour intermixed with [the blackish red termed] كُمْتَةٌ, like the rust of iron: (S:) or blackness inclining to greenness. (K.) In the lip, [The brownish colour termed] سُمْرَةٌ; (S;) [i. e.] a colour resembling [that termed] اللَّعَسُ and اللَّمَى: (T, TA:) or a blackness in the lips; which is approved. (Ham p. 386.)

أَحْوَى
أَحْوَى ذ Of the colour termed حُوَّةٌ [q. v. suprà]: and also black: (K:) or black by reason of [intense] خُضْرَة [by which may be here meant either greenness, or dark, or ashy, dust-colour]: (TA:) applied to a horse, i. q. كُمَيْتٌ [i. e. bay] overspread with blackness; (TA;) or red in the back; (En-Nadr, TA;) or more yellow than, but nearly the same as, such as is termed أَحَمُّ, so that one swears, of such a horse, that he is أَحَمّ: (AO, TA: [see مُحْلِفٌ:]) applied to a camel, whose خُضْرَة [here meaning dark, or ashy, dust-colour] is intermixed with blackness and yellowness: (S:) applied to a man, having [a brownish colour such as is termed] سُمْرَةٌ in the lip; (S;) or having a blackness in the lips, which is approved; (Ham p. 386;) fem. حَوَّآءُ, applied to a woman, (S,) and also to a lip (شَفَةٌ) as meaning red inclining to blackness: (K:) applied to a plant, inclining to blackness by reason of its intense greenness; (K;) and such is the softest of plants: (TA:) the pl. is حُوٌّ; occurring in a trad., in which the best of horses are said to be those thus termed: (TA:) the dim. of أَحْوَى is ↓ أُحَيْوٍ, in the dial. of him who says أُسَيْوِدُ [instead of أُسَيِّدُ, dim. of أَسْوَدُ]; but there is a difference of opinion as to the form with idghلm: 'Eesà Ibn-'Omar says ↓ أُحَىٌّ, making it perfectly decl., which Sb pronounces a mistake: 'Amr Ibn-El-'Alà, or Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà, (accord. to different copies of the S,) says ↓ أُحَىٍّ, after the manner of أُحَيْوٍ, which, also, Sb disallows: Yoo says ↓ أُحَىُّ, and this, says Sb, is the regular and right form. (S.) [Hence,] بَكْرَةٌ حَوَّآءٌ A sheave of a pulley formed of black wood. (TA.) And نَمْلٌ حُوٌّ Red ants; called نَمْلُ سُلَيْمَانَ. (TA.) فَجَعَلَهُ غُثَآءً أَحْوَى, in the Kur [lxxxvii. 5], means, accord. to Fr, And hath made it (the herbage mentioned before) dried up, black by reason of oldness: or it may mean and hath made it to become غثآء [or decayed, or dried-up, leaves and stalks,] after it has been green. (TA.)

أَحْوِىٌّ
أَحْوِىٌّ ذ rel. n. of أَحْوَى. (TA.)

أُحَىُّ
أُحَىُّ ذ and أُحَىٌّ and أُحَىٍّ: see أحْوَى.

أُحَيْوٍ
أُحَيْوٍ ذ : see أَحْوَى.

### Türkçe

حَوِىَ
1 **حَوِىَ** حوى حوي [aslında **حَوِوَ**]: aşağıda gelen şeye bak.

اِحْوَوَى
9 **اِحْوَوَى** احووى احووي, (As, S, K,) [**اِرْعَوَى** gibi, aslında **اِحْوَوَّ**, **اِفْعَلَّ** vezninde; sonra **اِحْوَوَوَ**, sonra **اِحْوَوَى**,] muzârîsi **يَحْوَوِى**, mastarı **اِحْوِوَآءٌ**, ata dair (As, S,) denir: **حُوَّةٌ** diye adlandırılan renkte idi veya o renge döndü [aşağıda gelecek;]; bunun gibi ↓ **اِحْوَاوَى**, (As, S, K,) [aslında **اِحْوَاوَّ**, **اِفْعَالَّ** vezninde; sonra **اِحْوَاوَوَ**, sonra **اِحْوَاوَى**,] muzârîsi **يَحْوَاوِى**, mastarı **اِحْوِيوَآءٌ**, (As, S,) yahut ISd’ye göre doğru olarak **اِحْوِيَّآءٌ**; çünkü **ى**, kendisinden sonra gelen **و**’yu **ى**’ya çevirir; **أَيَّامٌ**’da yaptığı gibi [ki aslında **أَيْوَامٌ**’dır]; (TA;) ve ↓ **اِحْوَوَّى**, (ISd, K,) [aşağıda görüleceği üzere Kûfelilerin telaffuzuna göre; aslında **اِحْوَوَّوَ**,] IB, As’ın kitabının [**كِتَابُ الفَرَسِ** adlı] bazı nüshalarında böyle yazılmış olarak bulunduğunu, fakat bunun bir hata olduğunu söyler; çünkü dilde, aynı cinsten üç harfle biten bir fiil bulunmadığı üzerinde ittifak edilmiştir; ancak **اِبْيَضَضَّ** [**اِبْيَضَّ** yerine] müstesna; (TA;) ve ↓ **حَوِىَ**, (As, S, K,) **رَضِىَ** gibi, (K,) [aslında **حَوِوَ**,] muzârîsi **يَحْوِى**, mastarı **حُوَّةٌ**, (As, S,) yahut **حَوًى**; (K;) bu son fiili As, Arapların bazısının kullandığını zikreder. (S.) Ve **الأَرْضُ** ↓ **اِحْوَاوَتِ**: yer yeşil idi veya yeşerdi; bunun gibi ↓ **اِحْوَوَّت**; (K;) [yahut ikincisi doğru olarak **اِحْوَوَت**’tir:] IJ der ki: ↓ **اِحْوَاوَت** **اِفْعَالَّت** veznindendir, [aslında **اِحْوَاوَّت**, sonra **احْوَاوَوَت**, sonra **اِحْوَاوَت**,] ve Kûfeliler **اِحْوَاوَّت** ve ↓ **اِحْوَوَّت** derler; fakat ISd der ki: onların kullanımı yanlıştır; zira Araplar **اِحْوَوَى**, **اِرْعَوَى** gibi, derler ve **اِحْوَوَّ** demezler. (TA.)

اِحْوَاوَى
11 **اِحْوَاوَى** احواوى احواوي: 9’a bak; her biri için üç yerde.

اِحْوَوَّى
13 **اِحْوَوَّى** احووى احووي: 9’a bak; her biri için üç yerde.

حُوَّةٌ
**حُوَّةٌ** حوه حوة [kahverengi bir renk;] siyahlığa meyleden kızıllık: (As, S, K:) yahut [**كُمْتَةٌ** diye adlandırılan siyaha çalan kızıllıkla] karışık bir renk; demirin pası gibi: (S:) yahut yeşilliğe meyleden siyahlık. (K.) Dudakta, [**سُمْرَةٌ** diye adlandırılan] kahverengimsi renk; (S;) [yani] **اللَّعَسُ** ve **اللَّمَى** diye adlandırılana benzeyen bir renk: (T, TA:) yahut dudaklarda bir siyahlık; ki bu makbuldür. (Ham p. 386.)

أَحْوَى
**أَحْوَى** ذ **حُوَّةٌ** diye adlandırılan renkte olan [yukarıda geçti]: ve ayrıca siyah: (K:) yahut [şiddetli] **خُضْرَة** sebebiyle siyah; [burada ya yeşillik, ya koyuluk, ya da külî/toz rengi kastedilmiş olabilir]: (TA:) ata uygulanır; **كُمَيْتٌ** [yani doru] olup siyahlıkla kaplanmış olan: (TA;) yahut sırtında kırmızı olan; (En-Nadr, TA;) yahut **أَحَمُّ** diye adlandırılandan daha sarı, fakat ona yakın; öyle ki böyle bir at hakkında, onun **أَحَمّ** olduğuna yemin edilir: (AO, TA: [**مُحْلِفٌ**’e bak:]) deveye uygulanır; onun **خُضْرَة**’si [burada koyu yahut külî/toz rengi] siyahlık ve sarılıkla karışık olan: (S:) insana uygulanır; dudağında [**سُمْرَةٌ** diye adlandırılan] kahverengimsi renk bulunan: (S;) yahut dudaklarında bir siyahlık bulunan; ki bu makbuldür; (Ham p. 386;) müennesi **حَوَّآءُ**; kadına uygulanır, (S,) ve ayrıca bir dudağa (**شَفَةٌ**) “siyahlığa meyleden kırmızı” manasında uygulanır: (K:) bitkiye uygulanır; şiddetli yeşilliği sebebiyle siyahlığa meyleden: (K;) ve bu, bitkilerin en yumuşağıdır: (TA:) çoğulu **حُوٌّ**’dur; bir rivayette vârid olmuştur; onda atların en hayırlılarının böyle adlandırılanlar olduğu söylenir: (TA:) **أَحْوَى**’nın tasğîri ↓ **أُحَيْوٍ**’dur; **أُسَيْوِدُ** diyenin lehçesinde [**أَسْوَدُ**’un tasğîri olan **أُسَيِّدُ** yerine]; fakat idğâm ile olan şekil hakkında ihtilaf vardır: ‘Eesà Ibn-’Omar ↓ **أُحَىٌّ** der; onu tamamen munsarif yapar; Sb bunu hata sayar: ‘Amr Ibn-El-’Alà, yahut Aboo-’Amr Ibn-El-’Alà, (S’nin farklı nüshalarına göre,) ↓ **أُحَىٍّ** der; **أُحَيْوٍ** tarzı üzere; bunu da Sb caiz görmez: Yoo ↓ **أُحَىُّ** der; Sb der ki: bu, düzenli ve doğru şekildir. (S.) [Bundan dolayı,] **بَكْرَةٌ حَوَّآءٌ**: siyah ağaçtan yapılmış bir makara kasnağı. (TA.) Ve **نَمْلٌ حُوٌّ**: kırmızı karıncalar; **نَمْلُ سُلَيْمَانَ** diye adlandırılır. (TA.) **فَجَعَلَهُ غُثَآءً أَحْوَى**, Kur’ân’da [lxxxvii. 5], Fr’ye göre şu manadadır: ve onu (önce zikredilen otu) kurumuş, eskilik sebebiyle siyah kılmıştır: yahut “yeşil olduktan sonra onu **غثآء** [yahut çürümüş, yahut kurumuş yapraklar ve saplar] hâline getirmiştir” manasına gelebilir. (TA.)

أَحْوِىٌّ
**أَحْوِىٌّ** ذ **أَحْوَى**’nın nisbesidir. (TA.)

أُحَىُّ
**أُحَىُّ** ذ ve **أُحَىٌّ** ve **أُحَىٍّ**: **أَحْوَى**’ya bak.

أُحَيْوٍ
**أُحَيْوٍ** ذ: **أَحْوَى**’ya bak.
