# حيط — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D8%B7/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%8A%D8%B7/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حيط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D8%B7.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: حيط

- الحائط: الجدار الذي يحوط بالمكان، والإحاطة تقال على وجهين:
أحدهما: في الأجسام نحو: أحطت بمكان كذا، أو تستعمل في الحفظ نحو: ﴿إنه بكل شيء محيط﴾ [فصلت/54]، أي: حافظ له من جميع جهاته، وتستعمل في المنع نحو: ﴿إلا أن يحاط بكم﴾ [يوسف/66]، أي: إلا أن تمنعوا، وقوله: ﴿أحاطت به خطيئته﴾ [البقرة/81]، فذلك أبلغ استعارة، وذاك أن الإنسان إذا ارتكب ذنبا واستمر عليه استجره إلى معاوده ما هو أعظم منه، فلا يزال يرتقي حتى يطبع على قلبه، فلا يمكنه أن يخرج عن تعاطيه.
والاحتياط: استعمال ما فيه الحياطة، أي: الحفظ.
والثاني: في العلم نحو قوله: ﴿أحاط بكل شيء علما﴾ [الطلاق/12]، وقوله عز وجل: ﴿إن الله بما يعملون محيط﴾ [آل عمران/120]، وقوله: ﴿إن ربي بما تعملون محيط﴾ [هود/92]. والإحاطة بالشيء علما هي أن تعلم وجوده وجنسه وقدره وكيفيته، وغرضه المقصود به وبإيجاده، وما يكون به ومنه، وذلك ليس إلا لله تعالى، وقال عز وجل: ﴿بل كذبوا بما لم يحيطوا بعلمه﴾ [يونس/39]، فنفى ذلك عنهم. وقال صاحب موسى: ﴿وكيف تصبر على ما لم تحط به خبرا﴾ [الكهف/68]، تنبيها أن الصبر التام إنما يقع بعد إحاطة العلم بالشيء، وذلك صعب إلا بفيض إلهي وقوله عز وجل: ﴿وظنوا أنهم أحيط بهم﴾ [يونس/22]، فذلك إحاطة بالقدرة، وكذلك قوله عز وجل: ﴿وأخرى لم تقدروا عليها قد أحاط الله بها﴾ [الفتح/21]، وعلى ذلك قوله: ﴿إني أخاف عليكم عذاب يوم محيط﴾ [هود/84].

### Türkçe

- **الحائط**: mekânı kuşatan duvar; ve **الإحاطة** iki vech üzere söylenir:

Bunlardan biri: cisimlerde, şu gibi: “Şöyle bir mekânı kuşattım”; yahut muhafazada kullanılır, şu gibi: ﴿إنه بكل شيء محيط﴾ [Fussılet/54], yani: onun bütün cihetlerinden onu koruyucudur; ve men‘de kullanılır, şu gibi: ﴿إلا أن يحاط بكم﴾ [Yûsuf/66], yani: ancak men‘ olunmanız (engellenmeniz) hâriç; ve O’nun sözü: ﴿أحاطت به خطيئته﴾ [Bakara/81]; işte bu, daha beliğ bir istiâredir; ve o şudur ki: insan bir günah işlediğinde ve onun üzerinde devam ettiğinde, onu ondan daha büyük olanını tekrar etmeye sürükler; artık durmadan yükselir, nihayet kalbi üzerine mühür vurulur; böylece onunla meşgul oluşundan çıkması mümkün olmaz.

Ve **الاحتياط**: içinde **الحياطة** bulunanı kullanmaktır; yani: muhafaza.

Ve ikincisi: ilimde, şu sözü gibi: ﴿أحاط بكل شيء علما﴾ [Talâk/12]; ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿إن الله بما يعملون محيط﴾ [Âl-i İmrân/120]; ve O’nun sözü: ﴿إن ربي بما تعملون محيط﴾ [Hûd/92]. Ve bir şeyi ilimce **الإحاطة**: onun varlığını, cinsini, miktarını, keyfiyetini, onunla ve onun yaratılmasıyla kastedilen maksadını, ve onunla olanı ve ondan olanı bilmendir; ve bu, ancak Allah Teâlâ içindir. Ve Aziz ve Celil olan dedi: ﴿بل كذبوا بما لم يحيطوا بعلمه﴾ [Yûnus/39]; böylece onu onlardan nefyetti. Ve Mûsâ’nın sahibi dedi: ﴿وكيف تصبر على ما لم تحط به خبرا﴾ [Kehf/68]; tam sabrın ancak bir şey hakkında ilmin kuşatmasından sonra vuku bulduğuna tenbih olarak; ve bu, ilâhî bir feyiz olmaksızın zordur. Ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿وظنوا أنهم أحيط بهم﴾ [Yûnus/22]; işte bu, kudret ile kuşatmadır. Ve yine Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿وأخرى لم تقدروا عليها قد أحاط الله بها﴾ [Fetih/21]. Ve bunun üzerine O’nun sözü: ﴿إني أخاف عليكم عذاب يوم محيط﴾ [Hûd/84].
