# خبب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%A8%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%A8%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%A8%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: خبب

الخَبُّ والخِبُّ: الرجل الخدَّاع الجُرْبُزُ. تقول منه: خَبِبْتَ يا رجل تَخَبُّ خِبَّاً، مثال عَلِمْت ُتعلم علماً. وقد خَبَّبَ غلامي فلانٌ، أي خدعه. والخُبَّةُ والخَبَّةُ والخِبَّةُ: طريقةٌ من رملٍ أو سَحابٍ، أو خِرْقَةٌ كالعِصابة، والخَبيبَةُ مثله، يقال ثوب خَبائِبُ، أي مُتَقَطِّعٌ، مثل هَبائِبَ. واخْتَبَّ من ثوبه خُبَّةً، أي أَخْرَجَ. والخَبيبَةُ أيضاً: صوفُ الثَنيِّ. قال ابن السكيت: هو أفضل من العَقيقَةِ وهي صوفُ الجَذَعِ وأبقى وأَكْثَرُ. والخبيبة من اللحم: الشَريحة. والخَبَبُ: ضرب من العَدْوِ. تقول: خَبَّ الفرسُ يَخُبُّ بالضم خبَّاً وخَبَبَاً وخَبيباً، إذا راوح بين يديه ورجليه. وأخَبَّهُ صاحِبُهُ، يقال جاءوا مُخِبِّينَ. ويقال أيضاً: خَبَّ النباتُ، إذا طال وارتفع وخَبَّ البحر، إذا اضطرب. يقال أصابهم خَبٌّ إذا خَبَّ بهم البحرُ. قال الفراء: الخابُّ: واحد الخَوابِّ، وهي القرابات والصِهْرُ؛ يقال: لي من فرن خَوابٌّ.

### Türkçe

**الخَبُّ** ve **الخِبُّ**: aldatıcı, kurnaz adam. Ondan şöyle dersin: **خَبِبْتَ** ey adam, **تَخَبُّ** **خِبَّاً**; **عَلِمْتُ** **تَعْلَمُ** **عِلْماً** misali. Ve “Falan, benim kölemi **خَبَّبَ** etti” (denir); yani onu aldattı.

**الخُبَّةُ** ve **الخَبَّةُ** ve **الخِبَّةُ**: kumdan yahut buluttan bir yol; yahut sarık gibi bir bez parçası; **الخَبيبَةُ** de onun gibidir. “**خَبائِبُ** elbise” denir; yani parçalanmış, **هَبائِبَ** gibi. Ve elbisesinden bir **خُبَّةً** **اخْتَبَّ** etti; yani çıkardı.

**الخَبيبَةُ** ayrıca: iki yaşını doldurmuş koyunun yünü. İbnü’s-Sikkît dedi: O, **العَقيقَةِ**’den daha üstündür; o ise bir yaşını doldurmuşun yünüdür; daha kalıcı ve daha çoktur.

Etin **الخبيبة**’si: dilim.

**الخَبَبُ**: koşmanın bir türü. Dersin ki: at **خَبَّ** eder, **يَخُبُّ** (ضم ile) **خبَّاً** ve **خَبَبَاً** ve **خَبيباً**; ön ayakları ile arka ayakları arasında nöbetleşe (adım) attığı zaman. Sahibi onu **أخَبَّهُ** eder. “**مُخِبِّينَ** olarak geldiler” denir.

Yine denir ki: bitki **خَبَّ** etti; uzayıp yükseldiği zaman. Deniz **خَبَّ** etti; çalkalandığı zaman. “Onlara bir **خَبٌّ** isabet etti” denir; deniz onlarla **خَبَّ** ettiği zaman.

el-Ferrâ dedi: **الخَابُّ**: **الخَوابِّ**’in biridir; o da akrabalıklar ve sıhriyet(ler)dir; “Benim falancadan **خَوابٌّ**’um vardır” denir.
