# خثرم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%AB%D8%B1%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%AB%D8%B1%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خثرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%AB%D8%B1%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: خثرم

| ( الخُثارِمُ ، كَعُلاَبِطٍ : الرَّجلُ | المُتَطَيّر ) ، قال الجوهَرِيّ : قاله أبو | عُبَيدةَ ، وأنشد لخُثَيْم بنِ عَدِيّ : | % ( ولستُ بهَيَّابٍ إذا شدَّ رَحلَه % | يَقُول عَدَاني اليوم واقٍ وحاتِمُ ) % | % ( ولكنه يَمْضِي على ذَاكَ مُقدِماً % | إذا صَدَّ عن تِلْك الهَناةِ الخُثارِمُ ) % | | قال اْبنُ بَرِّيّ : قال اْبنُ السّيرافيّ : | هو للرّقَّاص الكَلْبِي قال : وهو | الصَّحِيح . وصوابه ، وليس بِهَيّاب ، | بدَلِيل قوله بعده : ولكِنّه يَمْضِي . | قال : والضَّمِير في   ولَيْس   يَعُود | على رجل خَاطَبه في بَيْت قَبْلَه وهو : | % ( وجدتُ أَباك الخَيْرَ بَحْراً بِنَجْدة % | بناها له مَجْداً أشَمُّ قُماقِمُ ) % | | قُلتُ : وقد تقدَّم ذلك في فصل | ( ح ت م ) . | | ( و ) الخُثارِمُ : ( الغَلِيظُ الشَّفَة ) ، | والحَاءُ لُغَة فيه . | | ( و ) الخُثارِمُ : ( والِدُ عَمْرو | البَجَلِيّ ) . نَقَله الجَوْهَرِيُّ ، وهو ( عَمُّ | الكُمَيْت ) ، إن كانَ هُوَ الكُمَيْتَ بنَ زَيْد | فلا يَصِحّ ، لأنه من بَنِي أَسَد لا من | بَجِيلة ، فإن الكُمَيْت هو اْبنُ زَيْد بنِ | وَهْب بنِ عَامِر بنِ عَمْرِو بنِ الحارث |

| اْبنُ سَعْدِ بن ثَعْلَبة بن دُودَان بن أَسَد . | فَتَأَمَّل ذلك . | | ( والخِثْرِمَةُ ، بالكَسْر ) : الدَّائِرَةُ | تَحْتَ الأَنْفِ مثل ( الحِثْرِمَة ) | بالحَاءِ ، رواه أبو حَاتِم البَحْرانِيّ | بالخَاءِ . وقيل : هي طَرَف الأَرْنبة | إذا غَلُظت ، رَواه أبو حَاتم بالخَاءِ ، | ورُوِي عن أبي عُبَيد بالحَاءِ ، وهما | لُغَتان . | | ( و ) الخَثْرَمة ( بالفَتْح : الخُرْقُ في | العَمَل ) ، كالخرثمة . |

### Türkçe

| ( **الخُثارِمُ** ، **كَعُلاَبِطٍ** : adam | **المُتَطَيّر** ) , el-Cevherî dedi: bunu Ebû | Ubeyde söylemiştir; ve Huseym b. Adî’ye ait olarak şu beyti şâhid getirdi: | % ( Ve ben, eğer o eyerini sıkıca bağlarsa, **هَيَّابٍ** değilim % | “Bugün beni bir koruyucu ve Hâtim aştı” der ) % | % ( Fakat o, buna doğru atılarak ilerler % | o **الهَناةِ**’den **الخُثارِمُ** yüz çevirince ) % | | İbn Berrî dedi: İbn es-Sîrâfî dedi: | bu, er-Rakkâs el-Kelbî’nindir; dedi: ve bu | doğrudur. Doğrusu ise: “ve ben **هَيَّابٍ** değilim”dir; | zira ondan sonraki sözü delildir: “Fakat o ilerler.” | Dedi: **ولَيْس**’teki zamir, | ondan önceki bir beyitte kendisine hitap ettiği bir adama döner; o da şudur: | % ( Senin babanı, hayrı, bir deniz olarak buldum, yiğitlikle % | ona, yüce zirveli heybetli doruklar bir şan bina etti ) % | | Dedim: Bu, | ( **ح ت م** ) faslında daha önce geçti. | | ( ve ) **الخُثارِمُ**: ( kalın dudaklı )dır; | **الحَاءُ** onda bir lugattır. | | ( ve ) **الخُثارِمُ**: ( Amr el-Becelî’nin | babası )dır. Bunu el-Cevherî nakletti; o ( **الكُمَيْت**’in | amcası )dır. Eğer o, Zeyd b. | … olan **الكُمَيْت** ise, sahih olmaz; çünkü o, | Becîle’den değil Benî Esed’dendir; zira **الكُمَيْت** Zeyd b. | Vehb b. Âmir b. Amr b. el-Hâris b. |

| Sa‘d b. Sa‘lebe b. Dûdân b. Esed’in oğludur. | Öyleyse bunu teemmül et. | | ( **والخِثْرِمَةُ** , kesre ile ) : burun altındaki dairedir; ( **الحِثْرِمَة** ) gibi, | **الحَاءِ** ile; bunu Ebû Hâtim el-Bahrânî | **الخَاءِ** ile rivayet etti. Ve denildi ki: o, burun ucunun | kalınlaştığı zaman ucu’dur; bunu Ebû Hâtim **الخَاءِ** ile rivayet etti; | Ebû Ubeyd’den **الحَاءِ** ile rivayet olundu; ikisi | iki lugattır. | | ( ve ) **الخَثْرَمة** ( fetha ile: işteki gedik )tir; | **كالخرثمة**. |
