# خثعم (خ-ث-ع-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%AB%D8%B9%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%AB%D8%B9%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: خ - ث - ع - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%AB%D8%B9%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

خثعم:
خَثْعَمٌ: اسمُ جبَل، فمن نَزَلَ به فهو خَثْعَميٌّ، وهم خَثْعَميُّون. وخَثْعَم: اسم قبيلة وافق اسمُها اسم الجبَل.

##### Türkçe

خثعم:
**خَثْعَمٌ**: Bir dağın adıdır; oraya inen kimse **خَثْعَميٌّ**dur; onlar **خَثْعَميُّون**dur. Ve **خَثْعَم**: adı dağın adıyla uyuşan bir kabilenin adıdır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%AB%D8%B9%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

خَثْعَم: اسمُ جبل، فمن نزله فهم خَثْعَمِيُّونَ. وخَثْعَمٌ: اسم قبيلة أَيضاً، وهو خَثْعَمُ بن أَنمار من اليمن، ويقال: هم من مَعَدٍّ صاروا باليمن، وقيل: خَثْعَمٌ اسم جمل، سُمي به خَثْعَمٌ. والخَثْعَمة: تلطّخ الجسد بالدم، وقيل: به سميت هذه القبيلة لأَنهم نحروا بعيراً فتلطخوا بدمه وتَحالفوا.
والخَثْعَمَةُ: أَن يُدخِل الرجلان إِذا تعاقدا كلُّ واحد منهما إِصبعاً في مَنْخِر الجَزُور المَنحور، يَتعاقدان على هذه الحالة، قال قطرب: الخَثْعمة التلطّخ بالدم؛ يقال: خَثعموه فتركوه أَي رَمَّلوه بدمه. وتَخَثْعم القومُ بالدم: تلطّخوا به، وقيل: الخثْعمة أَن يجتمع الناس فيَذبَحوا ويأْكلوا ثم يَجمَعوا الدم ثم يَخلطوا فيه الزعفَران والطِّيبَ، ثم يَغمِسوا أَيديهم ويتعاقدوا أَن لا يَتخاذلوا.

##### Türkçe

**خَثْعَم**: Bir dağın adıdır; kim ona iner(yerleşir)se onlar **خَثْعَمِيُّون**’dur. Ve **خَثْعَمٌ**: bir kabilenin de adıdır; o, Yemen’den **خَثْعَمُ بن أَنمار**’dır; ve denilir ki: onlar **مَعَدّ**’dendir, Yemen’de olmuşlardır; ve denildi: **خَثْعَمٌ** bir devenin adıdır; **خَثْعَمٌ** onunla adlandırılmıştır. Ve **الخَثْعَمة**: bedenin kan ile bulaşmasıdır; ve denildi: bu kabile bununla adlandırılmıştır; çünkü onlar bir deveyi boğazladılar da onun kanıyla bulaştılar ve antlaştılar.

Ve **الخَثْعَمَةُ**: iki adam akitleştiğinde, her birinin bir parmağını boğazlanmış **الجَزُور**’un burun deliğine sokmasıdır; bu hâl üzere akitleşirler. **قطرب** dedi: **الخَثْعمة** kan ile bulaşmadır; denilir: **خَثعموه** da onu bıraktılar; yani onu kanıyla kumladılar. Ve kavmin kan ile **تَخَثْعم** etmesi: onunla bulaşmalarıdır. Ve denildi: **الخثْعمة** insanların toplanıp kesmeleri ve yemeleri, sonra kanı toplamaları, sonra onun içine safran ve güzel koku karıştırmaları, sonra ellerini batırmaları ve gevşeklik göstermeyeceklerine dair akitleşmeleridir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%AB%D8%B9%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| ( خَثْعَمٌ ، كَجَعْفَرٍ ) : اسم ( جَبَل ، | وَأَهْلُه ) النازِلُون به ( خَثْعَمِيُّون ) . | | ( و ) خَثْعَمُ ( بنُ أَنْمار ) بنِ أَراش بنِ | عمرِو بنِ الغوث من اليمن ، واسمه | أفتل : ( أَبُو قَبِيلة ) ، وخَثْعَمٌ لقبه . قال | الجوهري : ويقال : هم ( مِنْ مَعَدِّ ) | اْبنِ عدنانَ ، وصاروا من اليمن ، | | ( و ) قيل : خَثْعَمٌ ( جَملٌ نَحَرُوه ) ، | فَسُمِّي به أبو القبيلة . | | ( وابنُ أَبي خَثْعَمٍ ) اليمامي : هو | ( عُمرُ بنُ عَبْدِ الله ) بن أبي خَثْعَمٍ | ( مُحَدِّثٌ ) ، عن يحيى بن أبي كثير ، | وعنه زيدُ بنِ الحُباب وجماعة . قال | البخاريّ : ذاهب الحديث . | | ( و ) الخَثْعَمُ ( باللام : الأَسدُ ، | كالمُخَثْعَم بفَتْح العَيْن ) ، سمي به | لكلثمة في وجهه . | | ( ورجلٌ مُخَثْعَمُ الوَجْهِ ) أي | ( مُكَلْثَمُه ) . | | ( و ) قال قُطْرب : ( الخَثْعَمَةُ : تَلَطُّخُ | الجَسَد بالدَّم ) . يقال :   خَثْعَمُوه | فعتَرَكُوه أي : رَمَّلُو بِدَمِه   قيل : وبه | سُمِّيَت القَبِيلة ، ( أو ) هو ( أَن | يّجْتَمِعوا فَيَذْبَحُوا ، ثم يَأْكُلوا ، ثم | يَجْمَعُوا الدَّمَ ، فيَخْلِطوا فيه ) | الزَّعْفَرانَ و ( الطَّيب فيَغْمِسُوا أَيْدِيَهم | فيه ، ويَتَعاهَدُوا ) على ( أن لا | يَتَخَاذَلُوا ) . وقال غَيْرُه : الخَثْعَمَةُ : | أن يُدخِل الرَّجُلان إذا تَعاقَدا كُلُّ |

| واحد منهما إِصْبَعا في مَنْخِر الجَزُور | المَنُحور ، يَتَعاقدانِ على هذه الحَالةِ . | | قُلتُ : ومن بَنِي خَثْعَمٍ : مالِكُ بنُ | عَبْدِ الله بنِ سِنان بن سَرْح ، كان | أَمِيراً على الجُيُوش في زمن مُعاوِية ، | ويُعَدّ من التابعين ، ومنهم أبو عَبْدِ الله | مُصْعَبُ بنُ المِقْدام الخَثْعَمِيّ | الكُوفِيّ ، سَمِع مِسْعَرا والثَّوْرِي ، | ومنهم أسماءُ بِنتُ عُمَيْس الخَثْعَمِيّة | الصَّحابِيَّة ، تَقَدَّم ذِكرُها مِراراً ، وأبو | رُوَيْحَة عبدُ الله بن عبد الرَّحْمن | الفرعي الخَثْعَمِي صَحابِيُّ ، والإمامُ | أَبُو القَاسِم السُّهَيْلِيّ صاحِبُ الرَّوضِ | الأُنُف ، يَعْتَزِي إلى خَثْعَم . | | ( وعَنْزٌ خَثْعَمةٌ ) أي : حَمْراء ) | اللّون ، ( ولا يُقالُ للنَّعْجَة ) ذلك . |

##### Türkçe

| ( **خَثْعَمٌ** ، **كَجَعْفَرٍ** ) : isimdir: (bir dağ, | ve onun ehli) ona inenler ( **خَثْعَمِيُّون** )dur. | | ( ve ) **خَثْعَمُ** ( **بنُ أَنْمار** ) **بنِ أَراش** **بنِ** | **عمرِو** **بنِ الغوث** Yemen’dendir; ve onun adı | **أفتل**’dir: (kabilenin babasıdır); ve **خَثْعَمٌ** onun lakabıdır. Dedi | el-Cevherî: ve denilir: onlar ( **مِنْ مَعَدِّ** ) | **اْبنِ عدنانَ**’dandır; sonra Yemen’den oldular. | | ( ve ) denildi: **خَثْعَمٌ** (kestikleri bir devedir); | böylece onunla kabilenin babası adlandırıldı. | | ( **وابنُ أَبي خَثْعَمٍ** ) Yemâmî: o, | ( **عُمرُ بنُ عَبْدِ الله** ) **بن أبي خَثْعَمٍ**’dır; | (bir muhaddistir); Yahyâ b. Ebî Kesîr’den, | ondan da Zeyd b. el-Hubâb ve bir cemaat rivayet etti. Dedi | el-Buhârî: hadisi terk edilmiş. | | ( ve ) **الخَثْعَمُ** ( **باللام** : aslandır, | **كالمُخَثْعَم** **بفَتْح العَيْن** ) ; onunla adlandırıldı | yüzündeki bir örtünmeden dolayı. | | ( ve **رجلٌ مُخَثْعَمُ الوَجْهِ** ) yani | ( **مُكَلْثَمُه** ) . | | ( ve ) dedi Kutrub: ( **الخَثْعَمَةُ** : bedenin | kan ile bulaşmasıdır). Denilir: **خَثْعَمُوه** | böylece onu **فعتَرَكُوه**; yani: onu kanıyla | kumladılar. Denildi: ve onunla | kabile adlandırıldı; (yahut) o, (şudur ki: | toplanmaları, sonra kesmeleri, sonra yemeleri, sonra | kanı toplamaları, sonra onun içinde karıştırmaları) | safranı ve (güzel kokuyu; sonra ellerini | onun içine batırmaları ve ahitleşmeleri) | (şu üzere ki: gevşeklik göstermeyecekler). Başkası dedi: **الخَثْعَمَةُ**: | iki adam akitleştiklerinde her birinin | | birer parmağını, boğazlanmış deve/kurbanın burun deliğine | sokmasıdır; bu hâl üzere akitleşirler. | | Dedim: ve Benî **خَثْعَمٍ**’dan: Mâlik b. | Abdullâh b. Sinân b. Serh; | Muâviye zamanında ordular üzerine emir idi; | tâbiînden sayılır. Onlardan Ebû Abdullâh | Mus‘ab b. el-Mikdâm el-**خَثْعَمِيّ** | el-Kûfî; Mis‘ar’ı ve es-Sevrî’yi işitti. | Onlardan Esmâ bint Umeys el-**خَثْعَمِيّة** | es-sahâbiyye; onun zikri defalarca geçti. Ebû | Ruveyha Abdullah b. Abdirrahmân | el-Fer‘î el-**خَثْعَمِي** sahâbîdir. İmam | Ebû’l-Kâsım es-Süheylî, **الرَّوضِ** | **الأُنُف** sahibidir; **خَثْعَم**’a nisbet eder. | | ( **وعَنْزٌ خَثْعَمةٌ** ) yani: kırmızı) | renklidir; (ve koyuna) bu denilmez. |
