# خذرف (خ-ذ-ر-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: خ - ذ - ر - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الخاء والذال
خذرف: الخُذْرُوف: السريع في جريه.
والخُذْروفُ: عويد أو قصبة مشقوقةٌ، يفرض في وسطه، ثم يشد بخيط فإذا أمر دار وسمعت له حفيفان يلعب به الصبيان، ويوصف به الفرس لسرعته.
ويقال: يُخَذْرِفُ بقوائمه، قال:
درير كخُذْرُوفِ الوليد أمره		يتابع كفيه بخيط موصـل
والخِذرافُ: نبات ربعي، إذا أحسن بالصيف يبس، الواحدة بالهاءز

##### Türkçe

**الخاء** ve **الذال**

**خذرف**: **الخُذْرُوف**: koşusunda hızlı olan.

Ve **الخُذْروفُ**: ortasından delinmiş bir küçük çubuk yahut yarılmış bir kamış; ortasına bir şey yerleştirilir, sonra bir ip ile sıkıca bağlanır; döndürülünce döner ve onun için bir hışırtı işitirsin; çocuklar onunla oynar; ve sürati sebebiyle at onunla vasfedilir.

Ve denilir ki: ayaklarıyla **يُخَذْرِفُ**; dedi ki:
درير كخُذْرُوفِ الوليد أمره		يتابع كفيه بخيط موصـل

Ve **الخِذرافُ**: baharlık bir bitki; yaz ile iyi olursa kurur; bir tanesi, **الهاء** ile **ز**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الخُذْروفُ، بالذال المعجمة: شيء يُدَوِّرُهُ الصبيُّ بخيطٍ في يديه فيسمع له دويٌّ. قال امرؤ القيس يصف فرساً:
دَرِيرٍ كخُذْروفِ الوليدِ أَمَرَّهُتَتابُعُ كَفَّيْهِ بخيطٍ مُوَصَّـلِ
والجمع الخَذاريفُ. يقال: تركَت السيوفُ رأسَه خَذاريفَ، أي قِطَعاً؛ كلُّ قطعةٍ مثل الخُذروفِ. والخِذْراف: ضربٌ من الحمض، الواحدة خِذْرافَةٌ.

##### Türkçe

**الخُذْروفُ**; **الذال المعجمة** ile: Çocuğun iki elinde bir ip ile döndürdüğü bir şeydir; onun için bir uğultu işitilir. İmru’ul-Kays bir atı vasfederek dedi:
دَرِيرٍ ك**خُذْروفِ** الوليدِ أَمَرَّهُتَتابُعُ كَفَّيْهِ بخيطٍ مُوَصَّـلِ
Çoğulu **الخَذاريفُ**’tir. Denir ki: Kılıçlar onun başını **خَذاريفَ** bıraktı; yani parçalar; her parça **الخُذروفِ** gibidir. **الخِذْراف**: **الحمض**’dan bir türdür; bir tanesi **خِذْرافَةٌ**’dır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

خذْرَفَ: زَجَّ بقوائمِه، وقيل: الخَذْرَفةُ اسْتِدارةُ
القوائِمِ.والخُذْرُوفُ: السريعُ المشي، وقيل: السَّريعُ في جَرْيِه، والخُذْرُوفُ: عُوَيْدٌ مَشْقُوقٌ في وسطه يُشَدُّ بخيط ويُمَدّ فَيُسْمع له حَنِينٌ، وهو الذي يسمى الخَرَّارة، وقيل: الخُذْروف شيءٌ يُدوِّرُه الصبي بخيط في يده فيُسْمَع له دَويّ؛ قال امرؤ القيس يصف فرساً:
دَرِيرٍ، كخُذْرُوفِ الوَلِيدِ أَمَرَّه
تَتابُعُ كَفَّيْه بِخَيْطٍ مُوَصَّلِ
والجمع الخَذاريف. وفي ترجمة رمع: اليَرْمَعُ الخَرَّارةُ التي يَلْعَبُ بها الصّبيان وهي الخُذْروف. التهذيب: والخُذْرُوف عُودٌ أَو قصَبَة مَشْقوقة يُفْرَض في وسَطه ثم يُشَدُّ بخيط، فإذا أُمِرَّ دارَ وسمعت له حفيفاً، يلعب به الصبيان ويُوصَفُ به الفرس لسُرْعَتِه، تقول: هو يُخَذْرِفُ بقوائمه؛ وقول ذي الرمة:
وإنْ سَحَّ سَحّاً خَذْرَفَتْ بالأَكارِع
قال بعضهم: الخَذْرَفَةُ ما تَرْمِي الإبلُ بأَخْفافِها من الحصى إذا أَسرعت. وكلُّ شيء منتشر من شيء، فهو خُذْروفٌ؛ وأَنشد:
خَذارِيفُ مِن قَيْضِ النَّعامِ التَّرائكِ
وقال مُدْرِكٌ القَيْسِيُّ: تَخَذْرَفَتِ النَّوى فُلاناً وتَخَذْرَمَتْه إذا قَذَفَتْه ورحَلَتْ به. والخُذروف: العُود الذي يوضع في خَرْقِ الرَّحى العُليا، وقد خَذْرَف الرَّحى. والخُذْرُوفُ: طِين شَبِيهٌ بالسُّكَّرِ يُلْعَبُ به.
والخِذْرافُ: ضَرْبٌ من الحَمْضِ، الواحدةُ خِذْرافةٌ، وقيل: هو نَبْت رَبيعيّ إذا أَحَسَّ الصَّيْفَ يَبِسَ. وقال أَبو حنيفة: الخِذْرافُ من الحَمْض له وُرَيقة صَغيرةٌ تَرْتَفِعُ قدر الذِّراعِ، فإذا جَفَّ شاكَهَ البَياضَ؛ قال الشاعر:
تَوائِمُ أَشْباهٌ بأَرْضٍ مَريضةٍ،
يَلُذْنَ بِخِذْرافِ المِتانِ وبالغَرْبِ
قال أَبو منصور: الصحيح أَن الخِذْرافَ من الحَمْض وليس من بُقول الرّبيع؛ وأَنشد ابن الأَعرابي:
فَتَذَكَّرَتْ نَجْداً وبَرْدَ مِياهِها،
ومَنابتَ الحَمَصِيض والخِذْرافِ
ورجُل مُتَخَذْرِفٌ: طَيِّبُ الخُلُقِ. وخَذْرَفَ الإناءَ: مَلأَه. والخَذْرَفَةُ: القِطْعة من الثوب. وتَخَذْرَفَ الثوب: تَخَرَّقَ، واللّه أَعلم.

##### Türkçe

**خذْرَفَ**: ayaklarıyla itti; ve denildi ki: **الخَذْرَفةُ** ayakların dönmesi/yuvarlanmasıdır. Ve **الخُذْرُوفُ**: yürüyüşü hızlı olan; ve denildi ki: koşuşunda hızlı olan. Ve **الخُذْرُوفُ**: ortası yarılmış küçük bir çubuktur; bir iple bağlanır ve çekilip uzatılır da onun için bir iniltisi/ezgisi işitilir; ve o, **الخَرَّارة** diye adlandırılandır. Ve denildi ki: **الخُذْروف** çocuğun elindeki bir iple döndürdüğü bir şeydir; onun için bir uğultu işitilir; İmru’ul-Kays bir atı vasfederek dedi:
دَرِيرٍ، كخُذْرُوفِ الوَلِيدِ أَمَرَّه
تَتابُعُ كَفَّيْه بِخَيْطٍ مُوَصَّلِ
Çoğulu **الخَذاريف**’dir. Ve **رمع** tercümesinde: **اليَرْمَعُ** çocukların onunla oynadığı **الخَرَّارة**’dır; ve o **الخُذْروف**’tur. **التهذيب**: ve **الخُذْرُوف** bir çubuk yahut yarılmış bir kamıştır; ortasında bir yarık açılır, sonra bir iple bağlanır; eğer döndürülürse döner ve onun için bir hışırtı işitirsin; çocuklar onunla oynar ve sürati için at onunla vasfedilir; dersin ki: o, ayaklarıyla **يُخَذْرِفُ**; ve Zü’r-Rumme’nin sözü:
وإنْ سَحَّ سَحّاً خَذْرَفَتْ بالأَكارِع
Bazıları dedi ki: **الخَذْرَفَةُ** develerin, hızlandıkları zaman toynaklarıyla çakıldan fırlattıkları şeydir. Ve bir şeyden yayılmış/her yana saçılmış olan her şey, o **خُذْروفٌ**’tur; ve şu beyit okundu:
خَذارِيفُ مِن قَيْضِ النَّعامِ التَّرائكِ
Ve Müdrik el-Kaysî dedi ki: **تَخَذْرَفَتِ النَّوى** falanı ve **تَخَذْرَمَتْه**: onu fırlattığı ve onunla göçüp gittiği zaman. Ve **الخُذروف**: üst değirmenin deliğine konulan çubuktur; ve değirmeni **خَذْرَف** etti. Ve **الخُذْرُوفُ**: şeker benzeri bir çamurdur; onunla oynanır.
Ve **الخِذْرافُ**: **الحَمْض**’dan bir türdür; teki **خِذْرافةٌ**’dır. Ve denildi ki: o, yazı hissedince kuruyan baharlık bir bitkidir. Ebû Hanîfe dedi ki: **الخِذْرافُ** **الحَمْض**’dandır; onun küçük bir yaprakçığı vardır; bir arşın miktarı yükselir; kuruduğu zaman beyazlığa benzer; şair dedi ki:
تَوائِمُ أَشْباهٌ بأَرْضٍ مَريضةٍ،
يَلُذْنَ بِخِذْرافِ المِتانِ وبالغَرْبِ
Ebû Mansûr dedi ki: doğru olan, **الخِذْرافَ**’ın **الحَمْض**’dan olmasıdır; bahar otlarından değildir; ve İbnü’l-A‘râbî şu beyiti okudu:
فَتَذَكَّرَتْ نَجْداً وبَرْدَ مِياهِها،
ومَنابتَ الحَمَصِيض والخِذْرافِ
Ve **رَجُل مُتَخَذْرِفٌ**: huyu güzel olan. Ve **خَذْرَفَ الإناءَ**: onu doldurdu. Ve **الخَذْرَفَةُ**: kumaştan parça. Ve **تَخَذْرَفَ الثوب**: yırtılıp delindi; ve Allah daha iyi bilir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الخذروف، كعصفور: شيء يدوره الصبي بخيط في يديه، فيسمع له دوي، قال امرؤ القيس، يصف فرسا:
  درير كخذروف الوليد أمره                      تتابع كفيه بخيط موصـل وقال عمير بن الجعد بن القهد:
  وإذا أرى شخصا أمامي خلته                      رجلا فملت كميلة الخذروف وقال الليث: الخذروف: عويد، أو قصبة مشقوفة، يفرض في وسطه، ثم يشد بخيط، فإذا مد دار، وسمعت له حفيفا، يلعب به الصبيان، ويسمى الخرارة، وبه يوصف الفرس لخفة سرعته.
 قال: والخذروف: السريع في جريه، وقال غيره: هو السريع المشي.
 والخذروف: القطيع من الإبل المنقطع عنها، والبرق اللامع في السحاب المنقطع منه، وقال غيره: الخذروف: طين يعجن، ويعمل شبيها بالسكر، يلعب به الصبيان، وكل شيء منتشر من شيء فهو خذروف، كما في اللسان، والعباب، قال ذو الرمة:
  سعى وارتضخن المرو حتى كأنهخذاريف من قيض النعام الترائك ويقال: تركت السيوف رأسه خذاريف، أي: قطعا، كل قطعة كالخذروف، كما في العباب، وقال ابن عباد: خذاريف الهودج: سقائف يربع بها الهودج.
 وقال الليث: الخذراف، بالكسر: نبات ربعي، إذا أحس بالصيف يبس، الواحدة بهاء، أو ضرب من الحمض، له وريقة صغيرة يرتفع قدر الذراع، قاله أبو حنيفة، وأنشد:
  توائشم أشباه بأرض مـريضة                      يلذن بخذراف المتان وبالغرب وصوبه الأزهري، وأنكر ما قاله الليث، وأنشد ابن الأعرابي:
  فتذكرت نجدا وبرد مياهـهـا                      ومنابت الحمصيص والخذراف وخذرف خذرفة: أسرع، يقال: خذرفت الأتان: أي أسرعت، ورمت بقوائمها، قال ذو الرمة:
  إذا واضخ التقريب واضخن مثلهوإن سح سحا خذرفت بالأكارع وخذرف الإناء: ملأه، نقله ابن عباد. وخذرف السيف: حدده، قال ابن مقبل يصف بقرة:
  تذري الخزامى بأظلاف مخذرفة                      وقوعهن إذا وقعن تـحـلـيل

  وخذرف فلانا بالسيف: إذا قطع أطرافه. وقال بعضهم: خذرفت الإبل: رمت الحصى بأخفافها الإبل: رمت الحصى بأخفافها سرعة، وقال مدرك القيسي: تخذرفته النوى، وتخذرمته: إذا قذفته، ورمت به، وفي اللسان: ورحلت به.
 ومما يستدرك عليه: الخذرفة: استدارة القوائم. والخذروف، بالضم: العود الذي يوضع في خرق الرحى العليا. ورجل متخذرف: طيب الخلق. والخذرفة: القطعة من الثوب. وتخذرف الثوب: تخرق.

##### Türkçe

**الخذروف**، **كعصفور**: Çocuğun ellerinde bir ip ile döndürdüğü bir şeydir; onun için bir uğultu işitilir. İmru’ul-Kays dedi, bir atı vasfederken:
  “Bir oğlanın **خذروف**’u gibi gürültülü;                      iki avucunun, bağlanmış bir ip ile ardı ardına gelişi.”
Umeyr b. el-Ca‘d b. el-Kahd dedi:
  “Ve önümde bir şahıs gördüğümde onu                      bir adam sandım; derken **الخذروف**’un meyli gibi meylettim.”
Leys dedi: **الخذروف**: bir küçük çubuktur; yahut yarık bir kamıştır; ortasında bir delik açılır; sonra bir ip ile bağlanır; çekildiğinde döner ve onun için bir hışırtı işitilir; çocuklar onunla oynar; **الخرارة** diye adlandırılır; ve onunla, süratinin hafifliği sebebiyle at vasfedilir.
Dedi: ve **الخذروف**: koşusunda hızlı olandır. Başkası dedi: o, yürüyüşte hızlı olandır.
Ve **الخذروف**: develerden, ondan kopmuş olan sürüdür; ve buluttan kopmuş olan parıltılı şimşektir. Başkası dedi: **الخذروف**: yoğrulan bir çamurdur; şekere benzer bir şey yapılır; çocuklar onunla oynar. Ve bir şeyden yayılmış olan her şey **خذروف**’tur; **اللسان**’da ve **العباب**’da olduğu gibi. Zü’r-Rumme dedi:
  “Koştu; ve çakıl taşını çiğnediler; ta ki sanki o,                      devekuşunun yumurtasının kabuğundan **خذاريف** (parçalar) olan, üst üste yığılmışlardır.”
Ve denilir: Kılıçlar onun başını **خذاريف** bıraktı; yani: parçalar; her parça **الخذروف** gibidir; **العباب**’da olduğu gibi. İbn ‘Abbâd dedi: **خذاريف الهودج**: hevdicin onunla dört köşe yapıldığı saçaklardır.
Leys dedi: **الخذراف** (kesre ile): dört mevsimlik bir bitkidir; yazı hissettiğinde kurur; tekili, **هاء** iledir; yahut **الحمض**’dan bir türdür; küçük bir yaprağı vardır; bir arşın miktarı yükselir. Bunu Ebû Hanîfe söyledi; ve şu beyti okudu:
  “Hastalıklı bir yerde benzerler olan ikizler;                      sağlam yerin **خذراف**’ına ve **الغرب**’a sığınırlar.”
Ezherî onu tashih etti; Leys’in söylediğini inkâr etti. İbnü’l-A‘râbî şu beyti okudu:
  “Necd’i ve sularının serinliğini hatırladım;                      ve **الحمصيص**’in ve **الخذراف**’ın bitiş yerlerini.”
**خذرف خذرفة**: hızlandı. Denilir: **خذرفت الأتان**: yani hızlandı ve ayaklarıyla attı. Zü’r-Rumme dedi:
  “Yaklaştırmayı hızlandırdığında, onun benzerini de hızlandırırlar;                      ve eğer sürüklenişle sürüklenirse, **الأكارع** ile **خذرفت** (hızlandı).”
**خذرف الإناء**: onu doldurdu; İbn ‘Abbâd nakletti. **خذرف السيف**: onu keskinleştirdi. İbn Mukbil, bir ineği vasfederken dedi:
  “**مخذرفة** tırnaklarla **الخزامى**’yı savurur;                      onların düşüşü, düştüklerinde, bir çözülmedir.”

Ve **خذرف فلانا بالسيف**: onun uçlarını kestiği zaman. Bazıları dedi: **خذرفت الإبل**: develer, süratle ayaklarıyla çakıl taşını attı. Medrek el-Kaysî dedi: **تخذرفته النوى، وتخذرمته**: onu fırlattığı ve onunla attığı zaman. **اللسان**’da: ve onunla göçtü.
Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **الخذرفة**: ayakların yuvarlaklığı. Ve **الخذروف** (damme ile): üst değirmen taşının deliğine konulan çubuktur. Ve **رجل متخذرف**: huyu güzel (olan). Ve **الخذرفة**: kumaştan bir parçadır. Ve **تخذرف الثوب**: kumaş delindi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D8%B1%D9%81/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

خَذْرَفَ
Q. 1 خَذْرَفَ ذ , (K,) inf. n. خَذْرَفَةٌ, (TA,) He hastened, sped, or went quickly. (K.) And خَذْرَفَتْ, said of a [wild] she-ass, She hastened, sped, or went quickly, and threw out her legs. (TA.) And, said of camels, They threw the pebbles with their feet by reason of quickness. (K.) -A2- خَذْرَفَهُ He cut off his (a man's) extremities with a sword. (K.) ― -b2- He sharpened it; namely, a sword. (K.) ― -b3- He filled it; namely, a vessel. (Ibn-' Abbلd, K.)

تَخَذْرَفَ
Q. 2 تَخَذْرَفَ ذ It (a garment, or piece of cloth,) became rent, or pierced with holes. (TA.) -A2- تَخَذْرَفَتْهُ النَّوَى [The place which was the object of a journey] caused him to go forth, or depart; (L, K, TA;) as also تَخَذْرَمَتْهُ. (TA.)

خَذْرَفَةٌ
خَذْرَفَةٌ ذ inf. n. of Q. 1. -A2- Also Roundness of the legs of an animal, or quadruped. (TA.) -A3- And A piece of a garment or cloth. (TA.)

خِذْرَافٌ
خِذْرَافٌ ذ A certain plant of the spring, which dries up when it feels the [heat of] summer: (Lth, K:) or a species of the [kind called] حَمْض, (AHn, S, K,) having a small leaf, and rising to the height of a cubit: (AHn:) the latter is said by Az to be the correct explanation: the former he disapproves: (TA:) n. un. with ة. (S.)

خُذْرُوفٌ
خُذْرُوفٌ ذ [A kind of whirling plaything;] a thing which a boy turns round by means of a thread, or string, in his hands, causing it to make a sound such as is termed دَوِىّ: (S, K:) or a small piece of wood, or a slit, or split, reed or cane, in the middle of which is cut a notch, and which is then tied with a thread, or string, which being pulled, it turns round, and is heard to make a sound such as is termed حَفِيف: boys play with it; and it is also called خَرَّارَةٌ: (Lth, TA: [in the latter of which, in art. خر, the خرّارة is said to be a piece of wood like the half of a sandal, tied with a thread or string, which, being put in motion, draws along the piece of wood and causes it to make a sound:]) or a small, round, piece of skin, attached to which are two connected threads or strings, which being pulled by a boy, with his fingers, it turns round, causing a sound to be heard such as is termed دَوِىّ: (EM p. 43:) pl. خَذَارِيفُ. (S.) Imra-el-Keys likens to it a swift horse: (S:) and it is applied as an epithet to a horse; (Lth;) meaning Swift in his running, (Lth, K, TA,) or in going. (TA.) And one says, تَرَكَتِ السُّيُوفُ رَأْسَهُ خَذَارِيفَ, meaning (assumed tropical:) The swords made his head to be pieces, each piece like the خذروف. (S, K.) ― -b2- Clay kneaded, and made like sugar, (يُعْمَلُ شَبِيهًا بِالسُّكَّرِ, in the CK يُعْمَلُ منهُ شَبِيهًا بِالسُّكُّرِ, [the latter reading evidently wrong, and the former I think doubtful,]) with which boys play. (K.) ― -b3- The piece of wood that is put [app. as a handle] in the hole of the upper millstone. (TA.) ― -b4- A herd of camels: and one separate therefrom. (K.) ― -b5- Lightning gleaming, or shining brightly, in the clouds, and separate therefrom. (K.) ― -b6- Anything scattered from, or of, a thing. (L, O, K.) ― -b7- The خَذَارِيف of the هَوْدَج are The pieces of wood (سَقَائِف) with which the هودج is made of a square form. (K.) [See also دَامِغَةٌ.]

رَجُلٌ مُتَخَذْرِفٌ
رَجُلٌ مُتَخَذْرِفٌ ذ A man of good natural disposition. (TA.)

##### Türkçe

خَذْرَفَ
Q. 1 **خَذْرَفَ** ذ , (K,) mastar ismi **خَذْرَفَةٌ**, (TA,) O acele etti, hızlandı, yahut çabuk gitti. (K.) Ve **خَذْرَفَتْ**, [yabanî] dişi eşek hakkında söylenir: O acele etti, hızlandı, yahut çabuk gitti, ve bacaklarını dışarı attı. (TA.) Ve, develer hakkında söylenir: Çabukluk sebebiyle ayaklarıyla çakıl taşlarını attılar. (K.) -A2- **خَذْرَفَهُ** O, bir adamın uzuv uçlarını bir kılıçla kesti. (K.) ― -b2- O onu biledi; yani, bir kılıcı. (K.) ― -b3- O onu doldurdu; yani, bir kabı. (Ibn-' Abbلd, K.)

تَخَذْرَفَ
Q. 2 **تَخَذْرَفَ** ذ O (bir elbise, yahut bir kumaş parçası,) yırtık oldu, yahut deliklerle delindi. (TA.) -A2- **تَخَذْرَفَتْهُ النَّوَى** [yolculuğun hedefi olan yer] ona dışarı çıkmayı, yahut ayrılmayı, sebep oldu; (L, K, TA;) ve ayrıca **تَخَذْرَمَتْهُ**. (TA.)

خَذْرَفَةٌ
**خَذْرَفَةٌ** ذ Q. 1’in mastar ismidir. -A2- Ayrıca bir hayvanın, yahut dört ayaklının, bacaklarının yuvarlaklığı. (TA.) -A3- Ve bir elbisenin yahut kumaşın bir parçası. (TA.)

خِذْرَافٌ
**خِذْرَافٌ** ذ İlkbahara ait belirli bir bitki: yazın [sıcağını] hissedince kurur: (Lth, K:) yahut **حَمْض** denilen [cinsin] bir türü, (AHn, S, K,) küçük yapraklı, ve bir arşın yüksekliğine kadar yükselen: (AHn:) Az’a göre doğru açıklama bu ikincisidir: birincisini beğenmez: (TA:) tekili ة iledir. (S.)

خُذْرُوفٌ
**خُذْرُوفٌ** ذ [Dönen bir oyuncak türü;] bir çocuğun ellerindeki bir ip, yahut sicim, vasıtasıyla döndürdüğü, ve **دَوِىّ** diye adlandırılan bir ses çıkarmasını sağladığı bir şey: (S, K:) yahut küçük bir tahta parçası, yahut ortası yarılmış, yahut çatlatılmış, bir kamış; ortasında bir çentik kesilir, sonra bir ip, yahut sicim, ile bağlanır; o ip çekilince döner, ve **حَفِيف** diye adlandırılan bir ses çıkardığı işitilir: çocuklar onunla oynar; ve ona ayrıca **خَرَّارَةٌ** da denir: (Lth, TA: [ikincisinde, خر maddesinde, **الخرّارة**’nın, bir ip yahut sicim ile bağlanmış, yarım bir nalın gibi bir tahta parçası olduğu, hareket ettirilince tahta parçasını sürüklediği ve bir ses çıkarmasını sağladığı söylenir:]) yahut küçük, yuvarlak, bir deri parçası; ona bağlı iki bitişik ip yahut sicim vardır; bir çocuk onu parmaklarıyla çekince döner, ve **دَوِىّ** diye adlandırılan bir sesin işitilmesine sebep olur: (EM p. 43:) çoğulu **خَذَارِيفُ**. (S.) İmru’ul-Kays ona hızlı bir atı benzetir: (S:) ve o, bir ata sıfat olarak uygulanır; (Lth;) “koşmasında hızlı” demektir, (Lth, K, TA,) yahut “gitmesinde”. (TA.) Ve şöyle denir: **تَرَكَتِ السُّيُوفُ رَأْسَهُ خَذَارِيفَ**, yani (mecaz kabul edilerek:) Kılıçlar onun başını parçalara çevirdi; her parça **خُذْرُوف** gibi. (S, K.) ― -b2- Yoğrulmuş kil; şeker gibi yapılmış, (يُعْمَلُ شَبِيهًا بِالسُّكَّرِ, CK’de يُعْمَلُ منهُ شَبِيهًا بِالسُّكُّرِ, [ikinci okunuş açıkça yanlış, birincisi ise bence şüpheli,]) çocukların onunla oynadığı. (K.) ― -b3- Üst değirmen taşının deliğine konulan tahta parçası. (TA.) ― -b4- Bir deve sürüsü: ve ondan ayrı bir tek (deve). (K.) ― -b5- Bulutlarda parıldayan, yahut parlakça ışıldayan, şimşek; ve ondan ayrı olan. (K.) ― -b6- Bir şeyden saçılmış olan, yahut bir şeyin (saçılmış) parçası olan, her şey. (L, O, K.) ― -b7- **هَوْدَج**’ın **خَذَارِيفُ**’i, **هَوْدَج**’ın kare biçimde yapılmasını sağlayan tahta parçalarıdır (**سَقَائِف**). (K.) [Ayrıca **دَامِغَةٌ**’ya da bak.]

رَجُلٌ مُتَخَذْرِفٌ
**رَجُلٌ مُتَخَذْرِفٌ** ذ İyi tabiatlı bir adam. (TA.)
