# خذو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B0%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: خذو

: ( و *!خَذَا ) الشَّيءُ ( *!يَخْذُو *!خَذْواً : اسْتَرْخَى ) ؛ نَقَلَهُ الجَوْهرِيُّ .

( و ) خَذَا ( لَحْمُهُ : اكْتَنَزَ .
( وأُذُنٌ *!خَذواءُ *!وخُذُاوِيَةٌ ) ، الأخيرَةُ ( بالضَّمِّ ) عن أَبي عُبَيْدَةَ ، ( بَيِّنَةُ *!الخَذَا ) زادَ الأزْهرِيُّ : من الخَيْل ؛ ( خَفِيفَةُ السَّمْع ) ؛ وأَنْشَدَ :
لها أُذُنانِ خُذَا *!خُذاوِيَّتَا
نِ والعَيْنُ تُبْصِرُ ما في الظَّلَمْ ( وأَتانٌ *!خَذْواءُ : مُسْتَرْخِيَةُ الأُذُنِ ) ؛ أَنْشَدَ الجَوْهرِيُّ لأبي الغُول الطُّهَويّ يَهْجو قَوْماً :
رأَيْتُكُمُ بَني *!الخَذْواءِ لمَّا
دَنا الأَضْحَى وصَلَّلَتِ اللِّحامُتَوَلَّيْتُم بوِدِّكُمُ وقُلْتُمُ :
لَعَكُّ منْكَ أَقْرَبُ أَو جُذامُ ( *!والخَذْواءُ : فَرَسانِ ) ، أَحَدُهما : فَرَسُ شَيْطانِ بنِ الحَكَمِ بنِ جاهمَةَ ؛ حَكَاه أَبو عليَ ؛ وأَنْشَدَ :
وقَدْ مَنَّت الخَذْواءُ مَنًّا عَلَيهِمْ
وشَيْطانُ إذْ يَدْعُوهُمُ ويثوّبُ قُلْتُ : وهو شَيْطانُ بنُ الحكَمِ بنِ جابرِ بنِ جاهمَةَ بنِ حراقِ بنِ يَرْبوعٍ ، وقوْلُه هذا قالَهُ في يَوْم مُحَجّر في غارَةِ طيِّىءٍ ، وفيه أَيْضاً قالَ : من أَخَذَ شعرَةً من شَعَرِ الخَذْواءِ فهو آمِنٌ ؛ قالَهُ ابنُ الكَلْبي .
والثَّاني : فَرَسُ طُفَيْل الغَنَوِيّ ؛ نَقَلَهُ الصَّاغانيُّ .
( *!والخَذَواتُ ، محرّكةً : ع ) ؛ ومنه حدِيثُ سعْدٍ الأَسْلَمي : ( رأَيْتُ أَبا بكْرٍ *!بالخَذَواتِ قد حلَّ سُفْرَةً مُعَلَّقَة ) .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

قالَ الأزْهرِيُّ : جَمْعُ *!الأَخْذَى *!خُذْوٌ ، بالواوِ ، لأنَّه مِن بَناتِ الواوِ كما قيلَ في جَمْعِ الأعْشى عُشْوٌ .

### Türkçe

: ( ve **خَذَا** ) şey ( **يَخْذُو** **خَذْواً**: gevşedi )؛ onu el-Cevherî nakletti.

( ve ) **خَذَا** ( eti: toplandı/yoğunlaştı.
( ve **أُذُنٌ خَذواءُ** ve **خُذُاوِيَةٌ** )؛ sonuncusu (ötre ile) Ebû Ubeyde’den; ( **الخَذَا**’sı açık/seçik ) el-Ezherî artırdı: atlardan; ( işitmesi hafif )؛ ve inşâd etti:
Onun iki kulağı vardır, **خُذَا خُذاوِيَّتَا**
nî; ve göz karanlıkta olanı görür. ( ve bir dişi eşek **خَذْواءُ**: kulağı gevşek olan )؛ el-Cevherî, Ebû’l-Ğûl et-Tuhavî’ye ait, bir kavmi hicvederken olanı inşâd etti:
Sizi gördüm, ey **الخَذْواءِ** oğulları, ne zaman ki
kurban bayramı yaklaştı ve etler sallandı;
sevginizle yüz çevirdiniz ve dediniz:
“Senin tarafından bir yalayış daha yakındır; yahut cüzam.”
( ve **الخَذْواءُ**: iki attır )؛ ikisinden biri: Şeytân b. el-Hakem b. Câhime’nin atı; Ebû Alî onu hikâye etti; ve inşâd etti:
Ve **الخَذْواءُ** onlara karşı bir bağışta bulundu, onun üzerine,
ve Şeytân, onları çağırırken ve tekrar çağırırken.
Dedim: ve o, Şeytân b. el-Hakem b. Câbir b. Câhime b. Harrâk b. Yerbû‘dur; ve onun bu sözü, Tayyı’ baskınında, Yevm Muḥaccar gününde söylemiştir; ve onda ayrıca dedi: **الخَذْواءِ**’nın kılından bir kıl alan kimse emindir; bunu İbnü’l-Kelbî söyledi.
Ve ikincisi: Tufeyl el-Ğanevî’nin atı; onu es-Sâğânî nakletti.
( ve **الخَذَواتُ** , harekeli olarak: ‘ayn )؛ ve ondan Sa‘d el-Eslamî’nin hadisi: ( Ebû Bekir’i **بالخَذَواتِ** gördüm; asılı bir sofra çözdü ) .
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

el-Ezherî dedi: **الأَخْذَى**’nın çoğulu **خُذْوٌ**’dur, vâv ile; çünkü o, vâvın kızlarındandır; nitekim **الأعْشى**’nın çoğulunda **عُشْوٌ** denildi.
