# خرشم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%B4%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B1%D8%B4%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خرشم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%B4%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: خرشم

| | ( الخُرشُوم بالضَّمّ : أَنفُ الجَبَل ) | المُشْرِف ( على وادٍ أو قاعٍ . و ) | قيل : هو ( الجَبلٍ العَظِيم . و ) قيل : | هو ( ما غَلُظ وصَلُب من الأَرض ) . | ولا يَخْفَى أنّ قولَه : وصَلُب فيه | تَكْرار مُخِل لاخْتِصاره ، | ( كالخِرْشَمَّة ، كَهِرْشَفَّة ) أي : بِكَسْر | فَسُكُون ففَتْح فتَشْدِيد . يقال : أرضٌ | خِرْشَمَّة : يابِسَة صُلْبة ، وجبل خِرْشَمٌّ | كذلك . | | ( والمُخْرَنْشِمُ : المُتعَاظِم المُتَكَبِّر | في نَفْسِه ) ، نَقلَه الجوهريُّ عن | الفَرَّاء . قال : ( و ) المُخْرَنْشِم | أيضاً ( المُتَغَيِّر اللَّون الذّاهِبُ | اللَّحْم ) ، عن أبي عَمْرِو . قال | الأزهرِيّ : أنا واقِفٌ في هذا | الحَرْف ؛ فإنه رُوِي بالجِيم أيضاً . | | قُلتُ : ورُوِي بالحَاءِ أيضاً . | | ( و ) المُخْرَنْشِمُ أيضاً : ( المُتَقَبِّضُ | المُتقارِبُ بَعضُ خَلْقِه من بَعْض ) . | | عن ابنِ الأَعْرابيّ ، وأنشد : | % ( وَفَخِذٍ طالَت ولم تَخْرَنْشِم % ) % | | والجِيمُ لُغَة فيه . | | [ ] وَمِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْهِ : |

| | خَرْشَمَ الرَّجلُ : كَرَّه وَجْهَه ، | والجِيمُ لُغَة فيه . | | والمُخْرَنْشِم : الغَضْبان . | | وَخَرْشَمَه خَرْشَمةً : أَصابَ أَنْفَه . |   عامِّيَّةٌ   . |

### Türkçe

| | ( **الخُرشُوم** damme ile: dağın burnu ) | ( bir vadiye veya bir çukura ) nazır olan **المُشْرِف**. ( Ve ) | denildi: o, ( büyük dağdır. Ve ) denildi: | o, ( yerden kalınlaşıp sertleşen şeydir ). | Ve gizli değildir ki onun “ve sertleşti” sözü onda | kısaltmaya zarar veren bir tekrar vardır, | ( **كالخِرْشَمَّة** , **كَهِرْشَفَّة** ) yani: kesre ile | sonra sükûn sonra fetha sonra teşdîd. Denilir: bir yer | **خِرْشَمَّة**: kuru, sert; ve bir dağ **خِرْشَمٌّ** | aynı şekilde. | | ( Ve **المُخْرَنْشِمُ**: kendi nefsinde büyüklük taslayan kibirli ) , onu Cevherî | Ferrâ’dan nakletti. Dedi: ( Ve ) **المُخْرَنْشِم** | ayrıca ( rengi değişen, eti giden )dir, | Ebû Amr’dan. Ezherî dedi: ben bu | harfte duruyorum; çünkü cim ile de rivayet edildi. | | Dedim: hâ ile de rivayet edildi. | | ( Ve ) **المُخْرَنْشِمُ** ayrıca: ( büzülen, | yaratılışının bir kısmı bir kısmına yaklaşan )dır. | | İbnü’l-A‘râbî’den; ve inşâd etti: | % ( وَفَخِذٍ طالَت ولم تَخْرَنْشِم % ) % | | Ve cim onda bir lugattır. | | [ ] Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: |

| | **خَرْشَمَ** adam: yüzünü çirkinleştirdi, | ve cim onda bir lugattır. | | Ve **المُخْرَنْشِم**: öfkeli. | | Ve onu **خَرْشَمةً** ile **خَرْشَمَه**: burnuna isabet etti. |   âmmiye.   |
