# خرم — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D9%85/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B1%D9%85/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D9%85.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: خرم

خَرَمَهُ
1 خَرَمَهُ خرم خرمه خرمة , aor. خَرِمَ , inf.n. خَرْمٌ, He perforated, or pierced, it; namely, a thing. (Msb.) [And so خَزَمَهُ. (Mgh in art. خزم.)] ― -b2- And He cut it, or cut it off. (Msb.) You say, مَا خَرَمْتُ مِنْهُ شَيْئًا I did not diminish, and did not cut off, from it, or him, anything. (S.) And مَا خَرَمَ مِنَ الحَدِيثِ حَرْفًا He did not diminish [from the narrative, or tradition, a letter, or a word]. (TA.) And خَرَمَ فُلَانًا, (K,) aor, and inf. n. as above, (TA,) He slit the partition between the nostrils of such a one: (K:) or خَرْمٌ signifies the mutilating (قَطْع) of the nose: (JK:) or mutilation (قَطْع) in the partition between the nostrils and in the نَاشِرَتَانِ [or two alœ], or in the extremity of the أَرْنَبَة [or lobule of the nose]; not amounting to what is termed جَدْعٌ; (Lth, TA;) and the epithet is ↓ أَخْرَمُ, fem. خَرْمَآءُ: (Lth, JK, TA:) and the like in the lip; or in the upper part of the فُوق [app. meaning the front edge of the lobe, which at its termination above forms a crena,] of the ear: (Lth, TA: [see أَخْرَمُ, as relating to the ear:]) accord. to Sh, it is both in the nose and in the ear; but in the nose, it is the mutilation (قطع) of the fore part of the nostril of a man, and the أَرْنَبَة [or lobule of the nose], after the mutilation of the upper part of this, so as to reach the interior of the nose; and the epithet applied to the man is ↓ أَخْرَمُ. (TA.) And خَرَمَهُ, inf. n. as above, also signifies He hit, or hurt, his خَوْرَمَة [q. v.]. (TA.) You say also, خَرَمَ الخُرْزَةَ, (K, TA, in the CK [erroneously] الخَرَزَةَ,) aor. as above, (K,) and so the inf. n.; (TA;) and ↓ خرّمها, (K,) inf.n. تَخْرِيمٌ; (TA;) He cracked, or tore without separating, the suture, or seam, of a skin; syn. فَصَمَهَا: (K, TA, in the CK قَصَمَها:) or خَرَمْتُ الخَرْزَ, aor. and inf. n. as above, i. q. أَثْأَيْتُهُ [meaning I spoiled the sewing of the skin, or hide; as when one uses a thick instrument for sewing or perforating, and a thin thong; or as when one rends two stitch-holes into one]. (S.) [And خَرَمَهُ سَيْلٌ app. A torrent cut into it, or trenched it; namely, the ground, or the side of a mountain: see خَرْمٌ.] And ↓ خَرَمَتْهُ خَوَارِمُ [lit. Cutting-off events cut him off]; meaning (assumed tropical:) he died: like as one says, شَعَبَتْهُ شَعُوبُ. (TA. [See also 8.]) ― -b3- خَرَمَ القِرْطَاسَ He hit the target with his arrow without perforating it. (TA.) ― -b4- مَا خَرَمَ عَنِ الطَّرِيقِ He (a guide) did not turn aside from the way. (JK, S.) -A2- خَرِمَ, (S, K,) aor. خَرَمَ , (K,) inf. n. خَرَمٌ, (S,) said of a man, (S, K,) He had the partition between his nostrils cut, or mutilated: or the extremity of his nose, but not to the extent denoted by the term جَدْعٌ: the epithet applied to the man in this case is ↓ أَخْرَمُ: (S:) or he had the partition between his nostrils slit; i. e. وَتَرَتُهُ ↓ تَخَرَّمَتْ. (K.) -A3- خَرُمَ, aor. خَرُمَ , He cared not for what he did nor for what was said to him. (K.)

2 خَرَّمَ see 1. ― -b2- [Hence,] ضَرْعٌ فِيهِ تَخْرِيمٌ An udder in which are incisions [or crackings of the skin]; and so فيه تَشْرِيمٌ. (TA.)

تخرّمت وَتَرَتُهُ
5 تخرّمت وَتَرَتُهُ تخرمت وترته تخرمت وترتة : see 1, last sentence but one. تخرّمت الخُرْزَةُ (K, TA, in the CK [erroneously] خَرَمَهَا,) The suture, or seam, of a skin cracked, or became torn without separating; quasi-pass. of خَرَمَهَا [q. v.]. (K, TA.) ↓ انخرم [in like manner] signifies It became slit; said of the bore of the ear. (S.) And you say also, تخرّم الزَّنْدُ [The wooden instrument for producing fire cracked, or split]. (TA.) Hence the phrase, أَرَاكَ يَتَخَرَّمُ زَنْدُكَ, mentioned by IAar, meaning (assumed tropical:) I see thee to have no good in thee: for when the زند cracks, or splits, (اـِذَا تَخَرَّمَ,) one cannot produce fire by mean of it, and there is no good in it. (TA.) [Hence likewise,] تخرّم زَنْدُهُ means also (tropical:) His anger became appeased: [or,] accord. to the S, تخرّم زَبَدُهُ has this meaning: and accord. to the A, تخرّم أَنْفُهُ has the same meaning. (TA.) Accord. to IAar, (TA,) جَآءَنَا فُلَانٌ يَتَخَرَّمُ زَبَدُهُ means (tropical:) Such a one came to us doing to us that which was wrongful, or injurious, and foolish, or stupid. (K, * TA.) -A2- See also 8, in two places. -A3- تخرّم also signifies He followed, or adopted, the religion of the خُرَّمِيَّة. (S, K, TA: in the CK, the مَخْرِمِيَّة.)

انخرم
7 انخرم أنخرم انخرم ٱنخرم It became cut, or cut off. (Msb.) See also 5. Said of a writing, or book, it means It became deficient; part of it went. (TA.) And said of a generation, It went away; came to an end. (TA.) See also أَخْرَمُ.

اِخْتَرَمَهُمُ الدَّهْرُ
8 اِخْتَرَمَهُمُ الدَّهْرُ اخترمهم الدهر Time, or fortune, cut them off; and extirpated them; as also ↓ تَخَرَّمَهُمْ: (S:) or destroyed them by its calamities. (Msb.) And اِخْتَرَمَتْهُمُ المَنِيَّةُ and ↓ تَخَرَّمَتْهُمْ Death, or the decree of death, cut them off; and extirpated them. (K.) And اِخَْرَمَتْهُ المَنِيَّةُ Death, or the decree of death, [cut him off, or] took him away, (JK, K, TA,) مِنْ بَيْنِ أَصْحَابِهِ [from amidst his companions. (TA. [A phrase similar to خَرَمَتْهُ خَوَارِمُ: see 1.]) And اُخْتُرِمَ عَنَّا (JK, * K,) [He was cut off from us by death;] he was taken away [from us by death]; (JK;) he died, (K, TA,) and went away [from us]. (TA.) Accord. to some, اِخْتِرامٌ [as an inf. n. of اُخْتُرِمَ] signifies The dying suddenly. (Har p. 123.)

خَرْمٌ
خَرْمٌ خرم A prominence, or projecting part, of a mountain: (JK, S, K:) pl. خُرُومٌ. (JK.) And A bed trenched by a torrent (مَا خَرَمَ سَيْلٌ [see 1]): (JK:) so some say: (TA:) or a road in a [tract of high ground such as is termed] قُفّ; or on the summit of a mountain. (JK, TA.) [See also مَخْرِمٌ.]

خُرْمٌ
خُرْمٌ خرم The place of the bore, or perforation, of a thing. (Msb.) The eye of a needle. (TA.) ― -b2- See also مَخْرِمٌ.

خَرَمَةٌ
خَرَمَةٌ خرم خرمه خرمة The place of perforation of the ear: (S:) or the place of slitting, of the nose, in the partition between the nostrils [and in either of the alœ, as appears from what here follows]. (K.) It is said in a trad., فِى الخَرَمَاتِ الثَّلَاثِ مِنَ الأَنْف الدِّيَةُ, by الخرمات being app. meant ↓ المَخْرُومَات, i. e. [In the case of the mutilation of] the two alœ and the partition between the nostrils [the blood-wit, or fine for homicide, shall be paid]. (TA.)

خُرْمَانٌ
خُرْمَانٌ خرم خرمان A lie, or falsehood. (S, K.) One says, جَآءَ فُلَانٌ بِالخُرْمَانِ (S, TA) i. e. [Such a one uttered] that which was a lie. (TA.)

خَرِيمٌ
خَرِيمٌ خريم One who cares not for what he does nor for what is said to him. (K.)

الخُرَّمِيَّةُ
الخُرَّمِيَّةُ الخرميه الخرمية The sect who held the doctrine of the transmigration of the soul, and allowed general license: (S, K, TA:) they were in the time of El-Moatasim: their sheykh, Bلbak [El-Khurramee, i. e. of Khurram, in Persia], was then slain, and they scattered themselves in the countries; and there remains of them a remnant in the mountains of Syria. (TA.)

خُرَّامٌ
خُرَّامٌ خرام [a pl. of which the sing. is not mentioned,] Young men (TA) such as follow the licentious ways of the خُرَّمِيَّة [so I render ↓ مُتَخَرِّمُونَ] in acts of disobedience. (K, TA.) [See what next follows.]

خَارِمٌ
خَارِمٌ خارم [act. part. n. of خَرَمَ: fem. with ة; and pl. of the latter خَوَارِمُ]. One says, خَرَمَتْهُ خَوَارِمُ [explained above]: see 1. (TA.) ― -b2- Corrupting; acting corruptly; doing evil, or mischief. (K.) [See خُرَّامٌ, which is probably a pl. thereof.] ― -b3- Neglecting; or leaving undone [what ought to be done]. (K.) -A2- Cold, as an epithet (K.) ― -b2- A cold wind: (K:) so accord. to A'Obeyd: but accord. to Kr, [خَازِمٌ,] with زاى. (TA.)

خَوْرَمٌ
خَوْرَمٌ خورم : see what next follows.

خَوْرَمَةٌ
خَوْرَمَةٌ خورمه خورمة The end, or tip, of the nose (JK, S) of a man: (S:) or the fore part of the nose: or the part between the nostrils. (K.) ― -b2- Also, (JK, K,) as being likened thereto, (TA,) (assumed tropical:) A rock in which are holes; (JK, K;) n. un. of ↓ خَوْرَمٌ: (K:) [or] the latter has this signification. (S. [But this seems to be a mistake.])

أَخْرَمُ
أَخْرَمُ ذ [Having the nose mutilated in any of the manners explained in the first paragraph of this art.]: fem. خَرْمَآءُ: see 1, in three places. ― -b2- And Having the ear perforated, when it is not slit: (S:) or having the ear slit after it has been pierced: (S and Msb* and TA in art. خرب:) and ↓مُخَرَّمٌ, likewise, signifies having the ear slit; as also أَخْرَبُ and مُخَرَّبٌ. (TA in that art.) And the fem., applied to a she-goat, Having her ear slit crosswise. (K. [See also خَذْمَآءُ.]) Also, the fem., applied to an ear, Slit, or perforated, or mutilated. (K, * TA.) -A2- Also A pool of water left by a torrent; because one part thereof passes a way (↓ يَنْخَرِمُ) to another: pl. خُرْمٌ. (TA.) ― -b2- And the fem. also signifies Any hill, or rising ground, sloping down into a [hollow such as is termed] وَهْدَة; (K;) and so the masc.: (TA:) or any [hill such as is termed] أَكَمَة having a side whereby it cannot be ascended. (K.) -A3- أَخْرَمُ الكَتِفِ The extremity of the spine of the scapula: (S:) or a notch, or small hollowed place, [app. the glenoid cavity,] at the extremity of the spine of the scapula, (JK, T, TA,) next the socket: (T, TA:) pl. أَخَارِمُ: (JK, T, TA:) or أَخْرَمَا الكَتِفَيْنِ, in the K miswritten آخِرُ مَا فِى الكَتَِفَيْنِ, signifies the heads of the two scapulو, next the upper arms: (K, * TA:) or the two extremities, or edges, of the lower portion of the two scapulو, which surround, or border, the كُعْبُرَة [app. here meaning the thick part next to the inferior angle] of the scapula: and الأَخْرَمُ the end of the spine [of the scapula]. (K, * TA. [In the K is here added, accord. to different copies, حَيْثُ يَنْخَدِعُ, as in the TA; or حيث يَنْخَدِمُ, as in the CK; or حيث يَنْخَذِمُ: the right reading seems to be حَيْثُ يَنْخَرِمُ, where it forms a kind of cleft; app. meaning where it forms the glenoid cavity. In the CK, for مُنْقَطَعُ العَيْرِ, is erroneously put مُنْقَطِعُ العَيْنِ; and و is erroneously prefixed to the former noun.]) ― -b2- الأَخْرَمَانِ Two cleft bones at the extremity of the interior of the upper part of the inside of the mouth. (K.) -A4- أَخْرَمُ الرَّأْىِ (tropical:) A man weak in judgment. (JK, TA.)

مَخْرِمٌ
مَخْرِمٌ مخرم The end of a prominence, or projecting part, of a mountain: pl. مَخَارِمُ: (S:) or مَخْرِمُ جَبَلٍ signifies the prominence, or projecting part, of a mountain: [like خَرْمٌ:] and مَخْرِمُ سَيْلٍ, the extremity of a torrent: (K: [accord. to the TK, of a sword; for مخرم السيف is there put in the place of مخرم السِيل:]) pl. as above: (TA:) and مَخْرِمُ أَكَمَةٍ and اكمةٍ ↓ خُرْمُ signify the place where a hill such as is termed اكمة ends. (K.) Also A [road such as is termed] ثَنِيَّة, between two mountains: (TA:) [or the pl.] مَخَارِمُ signifies the mouths of [mountain-roads such as are termed] فِجَاج: (S:) or roads in rugged tracts: (Skr, K:) or roads in mountains, and in sands. (IAth, TA.) [Hence,] يَمِينٌ ذَاتُ مَخَارِمَ (tropical:) An oath in which are ways of evasion. (S, TA.) And لَا خَيْرَ فِى يَمِينٍ لَا مَخَارِمَ لَهَا (tropical:) There is no good in an oath that has not ways of evasion: from مَخْرِمٌ signifying “ a ثَنِيَّة between two mountains. ” (TA.) And هٰذِهِ يَمِينٌ قَدْ طَلَعَتْ فِى المَخَارِمِ (tropical:) [This is an oath that has come forth in expressions that admit of ways of evasion]: said of an oath that affords a way [or rather ways] of evasion to the utterer thereof. (AZ, TA.) ― -b2- [The pl.] المَخَارِمُ [or مَخَارِمُ اللَّيْلِ] also signifies The first portions of the night. (K.) It occurs in an instance in which some read المَحَارِمُ [pl. of مَحْرَمٌ, q. v.]. (TA.)

مُخّرَّمٌ
مُخّرَّمٌ مخرم : see أَخْرَمُ. It is said in a trad., نَهَى أَنْ يُضَحَّى بِالمُخَرَّمَةِ الأُذُنِ He forbade the sacrificing as an أُضْحِيَّة [q. v.] the animal having the ear cut, or cut off, or mutilated: or having many perforations, and slits, in its ear. (TA.)

مَخْرُومَاتٌ
مَخْرُومَاتٌ مخروم مخرومات : see خَرَمَةٌ.

مُتَخَرِّمُونَ
مُتَخَرِّمُونَ متخرمون : see خُرَّامٌ.

### Türkçe

خَرَمَهُ
1 **خَرَمَهُ** خrm خrmh **خَرْمَة** , muzâri‘ı **خَرِمَ** , mastarı **خَرْمٌ**, O, onu deldi yahut delip geçti; yani bir şeyi. (Msb.) [Ve böylece **خَزَمَهُ**. (Mgh, **خزم** maddesinde.)] ― -b2- Ve O, onu kesti yahut kopardı. (Msb.) Şöyle dersin: مَا **خَرَمْتُ** مِنْهُ شَيْئًا Ondan, yahut ondan (yani ondan/ondan), hiçbir şeyi eksiltmedim ve kesip koparmadım. (S.) Ve مَا **خَرَمَ** مِنَ الحَدِيثِ حَرْفًا O, rivayetten yahut hadisten bir harf, yahut bir kelime eksiltmedi. (TA.) Ve **خَرَمَ** فُلَانًا, (K,) muzâri‘i ve mastarı yukarıdaki gibi, (TA,) O, falancanın iki burun deliği arasındaki perdeyi yardı: (K:) yahut **خَرْمٌ**, burnun sakatlanması (قَطْع) demektir: (JK:) yahut iki burun deliği arasındaki perdede ve **نَاشِرَتَانِ**’da [yahut iki kanatta], yahut **أَرْنَبَة**’nin [yahut burun lobcuğunun] ucunda sakatlama (قَطْع); **جَدْعٌ** diye adlandırılana varmayacak şekilde; (Lth, TA;) ve sıfatı ↓ **أَخْرَمُ**, müennesi **خَرْمَآءُ**’dur: (Lth, JK, TA:) ve bunun benzeri dudakta; yahut kulağın **فُوق**’unun üst kısmında; (Lth, TA: [kulağa ilişkin olarak **أَخْرَمُ**’a bak:]) Sh’ye göre, hem burunda hem kulaktadır; fakat burunda, bir erkeğin burun deliğinin ön kısmının ve **أَرْنَبَة**’nin [yahut burun lobcuğunun], bunun üst kısmının sakatlanmasından sonra, burnun içine ulaşacak şekilde sakatlanmasıdır (قطع); ve erkeğe uygulanan sıfat ↓ **أَخْرَمُ**’dur. (TA.) Ve **خَرَمَهُ**, mastarı yukarıdaki gibi, ayrıca O, onun **خَوْرَمَة**’sine [bk. ilgili madde] vurdu yahut onu incitti demektir. (TA.) Yine şöyle dersin: **خَرَمَ** **الخُرْزَةَ**, (K, TA, CK’de [yanlış olarak] **الخَرَزَةَ**, ) muzâri‘i yukarıdaki gibi, (K,) ve mastar da öyle; (TA;) ve ↓ **خرّمها**, (K,) mastarı **تَخْرِيمٌ**; (TA;) O, bir derinin dikişini yahut dikiş yerini, ayırmadan çatlatıp yırttı; eş anlamlısı **فَصَمَهَا**: (K, TA, CK’de **قَصَمَها**:) yahut **خَرَمْتُ** **الخَرْزَ**, muzâri‘i ve mastarı yukarıdaki gibi, **أَثْأَيْتُهُ** ile aynı (yani derinin dikişini bozdum; kalın bir aletle dikip deldiğinde ve ince bir kayış kullandığında; yahut iki dikiş deliğini bir deliğe yırttığında). (S.) [Ve **خَرَمَهُ** سَيْلٌ görünüşe göre: Bir sel onu yardı yahut hendeğe çevirdi; yani yeri yahut bir dağın yamacını: **خَرْمٌ**’a bak.] Ve ↓ **خَرَمَتْهُ** **خَوَارِمُ** [lafzen: Kesip koparan olaylar onu kesip kopardı]; anlamı (mecaz kabul edilerek): o öldü: tıpkı şöyle denildiği gibi, شَعَبَتْهُ شَعُوبُ. (TA. [Ayrıca 8’e de bak.]) ― -b3- **خَرَمَ** **القِرْطَاسَ** O, oku ile hedefi vurdu; onu delmeden. (TA.) ― -b4- مَا **خَرَمَ** عَنِ الطَّرِيقِ O (kılavuz), yoldan sapmadı. (JK, S.) -A2- **خَرِمَ**, (S, K,) muzâri‘i **خَرَمَ**, (K,) mastarı **خَرَمٌ**, (S,) bir adam hakkında söylenir, (S, K,) O, iki burun deliği arasındaki perdesi kesilmiş yahut sakatlanmıştı: yahut burnunun ucu; fakat **جَدْعٌ** teriminin ifade ettiği dereceye varmayacak şekilde: bu durumda adama uygulanan sıfat ↓ **أَخْرَمُ**’dur: (S:) yahut iki burun deliği arasındaki perdesi yarılmıştı; yani onun **وَتَرَتُهُ** ↓ **تَخَرَّمَتْ**. (K.) -A3- **خَرُمَ**, muzâri‘i **خَرُمَ**, O, ne yaptığına da kendisine söylenene de aldırmadı. (K.)

2 **خَرَّمَ**: 1’e bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] ضَرْعٌ فِيهِ **تَخْرِيمٌ** Derisinde yarıklar [yahut çatlamalar] bulunan bir meme; ve yine فيه **تَشْرِيمٌ**. (TA.)

تخرّمت وَتَرَتُهُ
5 **تخرّمت وَتَرَتُهُ** tḫrmt wtrth tḫrmt wtrtة : 1’e, sondan bir önceki cümleye bak. **تخرّمت** **الخُرْزَةُ** (K, TA, CK’de [yanlış olarak] **خَرَمَهَا**, ) Bir derinin dikişi yahut dikiş yeri çatladı yahut ayrılmadan yırtılır oldu; **خَرَمَهَا**’nın [bk. ilgili madde] quasi-meçhulüdür. (K, TA.) ↓ **انخرم** [aynı şekilde] “yarılır oldu” demektir; kulağın deliği hakkında söylenir. (S.) Ve yine şöyle dersin: **تخرّم** **الزَّنْدُ** [Ateş çıkarmaya yarayan tahta alet çatladı yahut yarıldı]. (TA.) Bundan dolayı şu ifade: أَرَاكَ يَتَخَرَّمُ زَنْدُكَ, IAar tarafından zikredilmiştir; anlamı (mecaz kabul edilerek): Sende hayır olmadığını görüyorum: çünkü **زند** çatlayıp yarıldığında, (اـِذَا **تَخَرَّمَ**, ) onunla ateş çıkarılamaz ve onda hayır yoktur. (TA.) [Yine bundan dolayı,] **تخرّم** زَنْدُهُ ayrıca (mecaz:) Onun öfkesi yatıştı demektir: [yahut,] S’ye göre, **تخرّم** زَبَدُهُ bu anlama gelir: ve A’ya göre, **تخرّم** أَنْفُهُ aynı anlama gelir. (TA.) IAar’a göre, (TA,) جَآءَنَا فُلَانٌ يَتَخَرَّمُ زَبَدُهُ (mecaz:) Falanca bize, bize karşı haksız yahut zarar verici ve ahmakça yahut aptalca olan şeyi yaparak geldi demektir. (K, * TA.) -A2- Ayrıca 8’e, iki yerde, bak. -A3- **تخرّم** ayrıca, O, **خُرَّمِيَّة**’nin dinini izledi yahut benimsedi demektir. (S, K, TA: CK’de **مَخْرِمِيَّة**.)

انخرم
7 **انخرم** ʾnḫrm **انخرم** ٱنخرم O, kesildi yahut koparıldı. (Msb.) 5’e de bak. Bir yazı yahut kitap hakkında söylenince, O, eksik oldu; onun bir kısmı gitti demektir. (TA.) Ve bir nesil hakkında söylenince, O, gitti; sona erdi demektir. (TA.) **أَخْرَمُ**’a da bak.

اِخْتَرَمَهُمُ الدَّهْرُ
8 **اِخْتَرَمَهُمُ** **الدَّهْرُ** Zaman yahut felek onları kesip kopardı; ve köklerini kazıdı; bunun gibi ↓ **تَخَرَّمَهُمْ** da: (S:) yahut onları musibetleriyle helâk etti. (Msb.) Ve **اِخْتَرَمَتْهُمُ** **المَنِيَّةُ** ve ↓ **تَخَرَّمَتْهُمْ** Ölüm yahut ölüm hükmü onları kesip kopardı; ve köklerini kazıdı. (K.) Ve **اِخَْرَمَتْهُ** **المَنِيَّةُ** Ölüm yahut ölüm hükmü onu [kesip kopardı yahut] alıp götürdü, (JK, K, TA,) مِنْ بَيْنِ أَصْحَابِهِ [arkadaşlarının arasından]. (TA. [**خَرَمَتْهُ** **خَوَارِمُ**’a benzer bir ifade: 1’e bak.]) Ve **اُخْتُرِمَ** عَنَّا (JK, * K,) [Ölümle bizden koparıldı;] ölümle [bizden] alındı; (JK;) öldü, (K, TA,) ve [bizden] gitti. (TA.) Bazılarına göre, **اِخْتِرامٌ** [**اُخْتُرِمَ**’in mastarı olarak] ansızın ölmek demektir. (Har s. 123.)

خَرْمٌ
**خَرْمٌ** Bir dağın çıkıntısı yahut dışarı taşan kısmı: (JK, S, K:) çoğulu **خُرُومٌ**. (JK.) Ve bir selin hendeklediği yatak (مَا **خَرَمَ** سَيْلٌ [1’e bak]): (JK:) bazıları böyle der: (TA:) yahut bir **قُفّ**’ta bir yol; yahut bir dağın tepesinde. (JK, TA.) [Ayrıca **مَخْرِمٌ**’a da bak.]

خُرْمٌ
**خُرْمٌ** Bir şeyin deliğinin yahut delinme yerinin bulunduğu yer. (Msb.) İğnenin gözü. (TA.) ― -b2- **مَخْرِمٌ**’a da bak.

خَرَمَةٌ
**خَرَمَةٌ** Kulağın delinme yeri: (S:) yahut burnun, iki burun deliği arasındaki perdede [ve buradan sonra gelenlerden anlaşıldığı üzere iki kanattan birinde] yarılma yeri. (K.) Bir hadiste şöyle denilmiştir: فِى **الخَرَمَاتِ** الثَّلَاثِ مِنَ الأَنْف الدِّيَةُ; burada **الخرمات** ile görünüşe göre ↓ **المَخْرُومَات** kastedilmiştir; yani [sakatlama halinde] iki kanat ve iki burun deliği arasındaki perde [diyet, yahut öldürme cezası bedeli, ödenir]. (TA.)

خُرْمَانٌ
**خُرْمَانٌ** Bir yalan yahut asılsız söz. (S, K.) Şöyle denir: جَآءَ فُلَانٌ بِ**الخُرْمَانِ** (S, TA) yani [falanca söyledi] yalan olan şeyi. (TA.)

خَرِيمٌ
**خَرِيمٌ** Ne yaptığına da kendisine söylenene de aldırmayan kimse. (K.)

الخُرَّمِيَّةُ
**الخُرَّمِيَّةُ** Ruhun tenasühü doktrinini benimseyen ve genel serbestliği mubah gören fırka: (S, K, TA:) bunlar El-Mu‘tasım zamanındaydı: şeyhleri, Bلbak [El-Khurramee, yani Fars diyarındaki Khurram’dan], o sırada öldürüldü ve onlar ülkelerde dağıldılar; ve onlardan Şam dağlarında bir kalıntı kalmıştır. (TA.)

خُرَّامٌ
**خُرَّامٌ** [tekili zikredilmeyen bir çoğul,] **الخُرَّمِيَّةُ**’nin serbestlikçi yollarını, itaatsizlik fiillerinde izleyen genç erkekler. (TA) (K, TA.) [Bundan sonra gelene bak.]

خَارِمٌ
**خَارِمٌ** **خَرَمَ**’ın ism-i fâili: müennesi ة ile; ve onun çoğulu **خَوَارِمُ**. Şöyle denir: **خَرَمَتْهُ** **خَوَارِمُ** [yukarıda açıklanmıştır]: 1’e bak. (TA.) ― -b2- Bozan; bozgunculuk eden; kötülük yahut fesat yapan. (K.) [**خُرَّامٌ**’a bak; muhtemelen bunun çoğuludur.] ― -b3- İhmâl eden; yahut yapılması gerekeni yapmadan bırakan. (K.) -A2- Soğuk, bir sıfat olarak. (K.) ― -b2- Soğuk bir rüzgâr: (K:) A‘Obeyd’e göre böyledir: fakat Kr’ye göre, [**خَازِمٌ**,] **زاي** ile. (TA.)

خَوْرَمٌ
**خَوْرَمٌ**: bundan sonra gelene bak.

خَوْرَمَةٌ
**خَوْرَمَةٌ** Bir adamın burnunun ucu yahut tepesi: (JK, S) (S:) yahut burnun ön kısmı: yahut iki burun deliği arasındaki kısım. (K.) ― -b2- Ayrıca, (JK, K,) ona benzetilerek, (TA,) (mecaz kabul edilerek:) İçinde delikler bulunan bir kaya; (JK, K;) ↓ **خَوْرَمٌ**’un isim birimi: (K:) [yahut] ikincisi bu anlama sahiptir. (S. [Fakat bu bir hata gibi görünür.])

أَخْرَمُ
**أَخْرَمُ** ذ [Bu maddenin ilk paragrafında açıklanan şekillerden herhangi birinde burnu sakatlanmış olan]: müennesi **خَرْمَآءُ**: 1’e, üç yerde, bak. ― -b2- Ve kulağı delinmiş olan; yarılmamışken: (S:) yahut delindikten sonra kulağı yarılmış olan: (S ve Msb* ve TA, **خرب** maddesinde:) ve ↓**مُخَرَّمٌ** da, aynı şekilde, kulağı yarılmış olan demektir; ayrıca **أَخْرَبُ** ve **مُخَرَّبٌ** da. (TA, o maddede.) Ve müennesi, bir dişi keçiye uygulanınca, Kulağı enlemesine yarılmış olan. (K. [Ayrıca **خَذْمَآءُ**’a da bak.]) Yine müennesi, bir kulağa uygulanınca, Yarılmış, yahut delinmiş, yahut sakatlanmış. (K, * TA.) -A2- Ayrıca, bir selin bıraktığı bir su birikintisi; çünkü onun bir kısmı başka bir yere geçip gider (↓ **يَنْخَرِمُ**): çoğulu **خُرْمٌ**. (TA.) ― -b2- Ve müennesi ayrıca, bir **وَهْدَة**’ye doğru eğimle inen herhangi bir tepe yahut yükselti demektir; (K;) ve müzekkeri de böyledir: (TA:) yahut çıkılamayan bir yanı bulunan herhangi bir **أَكَمَة**. (K.) -A3- **أَخْرَمُ** **الكَتِفِ** Kürek kemiğinin dikeninin ucu: (S:) yahut kürek kemiğinin dikeninin ucunda, yuvaya bitişik bir çentik yahut küçük oyuk yer, (JK, T, TA,) yuvanın yanında: (T, TA:) çoğulu **أَخَارِمُ**: (JK, T, TA:) yahut K’de yanlış yazımla آخِرُ مَا فِى الكَتَِفَيْنِ olarak geçen **أَخْرَمَا** **الكَتِفَيْنِ**, iki kürek kemiğinin başları, üst kollara bitişik olanlar demektir: (K, * TA:) yahut iki kürek kemiğinin alt kısmının iki ucu yahut kenarı; bunlar kürek kemiğinin **كُعْبُرَة**’sini [burada görünüşe göre alt açıya yakın kalın kısım] kuşatır yahut sınırlar: ve **الأَخْرَمُ**, dikenin ucu [kürek kemiğinin]. (K, * TA. [K’de burada, farklı nüshalara göre, TA’daki gibi حَيْثُ يَنْخَدِعُ; yahut CK’deki gibi حيث يَنْخَدِمُ; yahut حيث يَنْخَذِمُ eklenmiştir: doğru okunuş görünüşe göre حَيْثُ يَنْخَرِمُ’dur; yani bir tür yarık oluşturduğu yer; görünüşe göre glenoid boşluğu kasteder. CK’de, مُنْقَطَعُ العَيْرِ yerine yanlışlıkla مُنْقَطِعُ العَيْنِ konmuştur; ve ilk ismin başına yanlışlıkla و getirilmiştir.]) ― -b2- **الأَخْرَمَانِ** Ağız içinin üst kısmının iç tarafının ucunda bulunan iki yarık kemik. (K.) -A4- **أَخْرَمُ** **الرَّأْىِ** (mecaz:) Hükümde zayıf bir adam. (JK, TA.)

مَخْرِمٌ
**مَخْرِمٌ** Bir dağın çıkıntısının yahut dışarı taşan kısmının ucu: çoğulu **مَخَارِمُ**: (S:) yahut **مَخْرِمُ** جَبَلٍ bir dağın çıkıntısı yahut dışarı taşan kısmı demektir: [**خَرْمٌ** gibi:] ve **مَخْرِمُ** سَيْلٍ, bir selin ucu: (K: [TK’ye göre, kılıcın; çünkü orada مخرم السيف, مخرم السِيل yerine konmuştur:]) çoğulu yukarıdaki gibi: (TA:) ve **مَخْرِمُ** **أَكَمَةٍ** ve اكمةٍ ↓ **خُرْمُ** bir **اكمة** denilen tepenin bittiği yeri ifade eder. (K.) Ayrıca iki dağ arasında bir **ثَنِيَّة**: (TA:) [yahut çoğulu] **مَخَارِمُ**, **فِجَاج** denilen [dağ yollarının] ağızları demektir: (S:) yahut sarp yerlerde yollar: (Skr, K:) yahut dağlarda ve kumlarda yollar. (IAth, TA.) [Bundan dolayı,] يَمِينٌ ذَاتُ **مَخَارِمَ** (mecaz:) İçinde kaçamak yollar bulunan bir yemin. (S, TA.) Ve لَا خَيْرَ فِى يَمِينٍ لَا **مَخَارِمَ** لَهَا (mecaz:) Kaçamak yolları olmayan bir yeminde hayır yoktur: **مَخْرِمٌ**’ün “iki dağ arasında bir **ثَنِيَّة**” anlamından. (TA.) Ve هٰذِهِ يَمِينٌ قَدْ طَلَعَتْ فِى **المَخَارِمِ** (mecaz:) [Bu, kaçamak yollara elveren ifadelerde ortaya çıkmış bir yemindir]: bunu, söyleyene kaçamak yolu [daha doğrusu yolları] sağlayan bir yemin hakkında söylerler. (AZ, TA.) ― -b2- [Çoğulu] **المَخَارِمُ** [yahut **مَخَارِمُ** **اللَّيْلِ**] ayrıca gecenin ilk kısımları demektir. (K.) Bazı bir örnekte, **المَحَارِمُ** [**مَحْرَمٌ**’ün çoğulu, bk. ilgili madde] diye okuyanlar olmuştur. (TA.)

مُخّرَّمٌ
**مُخّرَّمٌ**: **أَخْرَمُ**’a bak. Bir hadiste şöyle denilmiştir: نَهَى أَنْ يُضَحَّى بِ**المُخَرَّمَةِ** **الأُذُنِ** O, kulağı kesilmiş yahut koparılmış yahut sakatlanmış olan; yahut kulağında çok delikler ve yarıklar bulunan hayvanın **أُضْحِيَّة** olarak kurban edilmesini yasakladı. (TA.)

مَخْرُومَاتٌ
**مَخْرُومَاتٌ**: **خَرَمَةٌ**’ye bak.

مُتَخَرِّمُونَ
**مُتَخَرِّمُونَ**: **خُرَّامٌ**’a bak.
