# خزب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B2%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B2%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B2%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: خزب

الخَزَبُ: تَهَيُّجٌ في الجلد، كهَيْئةِ ورَمٍ من غيرِ أَلَمٍ. خَزِبَ جِلْدُه: خَزَباً فهو خَزِبٌ وتَخَزَّبَ: وَرِمَ من غيرِ أَلَمٍ. وخَزِبَ ضَرْعُ الناقةِ والشاةِ، بالكسر، خَزَباً وتَخَزَّبَ: وَرِمَ، وقيل: يَبِسَ وقَلَّ لَبَنُه؛ وقيل: تَخَزَّبَ ضَرْعُ الناقة عند النتاج إِذا كان فيه شِبْه الرَّهَلِ. وفي الصحاح: خَزِبَتِ الناقةُ، بالكسر، تَخْزَبُ خَزَباً: وَرِمَ ضَرْعُها، وضاقتْ أَحالِيلُها، وكذلك الشاةُ. وناقة خَزِبةٌ وخَزْباءُ: وارِمةُ الضَّرْعِ. وقيل: الخَزَبُ ضِيقُ أَحاليلِ الناقةِ والشاة، مِنْ وَرَمٍ أَو كَثْرةِ لَحْمٍ. والخَزْباءُ: الناقةُ التي في رَحِمها ثآلِيلُ، تَتَأَذَّى بها. وقال أَبو حنيفةَ: خَزِبَ البعيرُ خَزَباً: سَمِنَ، حتى كأَنَّ جِلْدَه وارِمٌ مِن السِّمنِ؛ وبَعير مِخزابٌ إِذا كان ذلك من عادتِه.
أَبو عمرو: العَرَبُ تسمي مَعْدِنَ الذَّهَبِ خُزَيْبةَ؛ وأَنشد: فقد تَرَكَتْ خُزَيْبَةُ كلَّ وَغْدٍ،  * يُمَشِّي بَيْنَ خاتامٍ وطاقِ والخَيْزَبُ والخَيْزَبانُ: الرَّخْصُ اللَّيِّنُ.
والخَيْزَبةُ والخَيْزُبةُ: اللَّحْمةُ الرَّخْصةُ اللَّيِّنةُ. ولَحْمٌ خَزِبٌ: رَخْصٌ، وكلُّ لَحْمةٍ رَخْصَةٍ خَزِبةٌ. والخَزْباءُ: ذُبابٌ يكونُ في الرَّوْضِ.
والخازِبازِ: ذباب أَيضاً.
والخَزَبُ: الخَزَفُ، في بعض اللغات.

### Türkçe

**الخَزَبُ**: deride bir kabarma; acı olmaksızın bir şişlik görünümü gibi.

**خَزِبَ جِلْدُه**: **خَزَباً**; o hâlde o **خَزِبٌ**’dir; ve **تَخَزَّبَ**: acı olmaksızın şişti.

Ve dişi devenin ve koyunun memesi **خَزِبَ** olur; kesre ile; **خَزَباً** ve **تَخَزَّبَ**: şişti;
ve denildi ki: kurudu ve sütü azaldı; ve denildi ki: doğum sırasında, içinde gevşeklik benzeri bir şey bulunduğu zaman, dişi devenin memesi **تَخَزَّبَ** olur. Ve Sıhâh’ta: dişi deve **خَزِبَتِ** olur; kesre ile;
**تَخْزَبُ** **خَزَباً**: memesi şişti ve kanalları daraldı; koyun da böyledir. Ve **خَزِبةٌ** ve **خَزْباءُ** bir dişi deve: memesi şişmiş olan. Ve denildi ki: **الخَزَبُ**, dişi devenin ve koyunun kanallarının darlığıdır; bir şişlikten yahut etin çokluğundan. Ve **الخَزْباءُ**: rahminde siğiller bulunan dişi deve; onlarla eziyet görür. Ebû Hanîfe dedi ki: deve **خَزِبَ** olur **خَزَباً**: semirdi; öyle ki sanki derisi semizlikten şişmiş gibidir; ve bir deve **مِخزابٌ**dur, eğer bu onun âdetinden ise.

Ebû Amr: Araplar altın madenine **خُزَيْبةَ** adını verir; ve şu beyti okudu:
“Artık **خُزَيْبَةُ** her aşağılığı terk etti,  * bir yüzük ve bir gerdanlık arasında yürütür.”

Ve **الخَيْزَبُ** ve **الخَيْزَبانُ**: gevşek, yumuşak olan.

Ve **الخَيْزَبةُ** ve **الخَيْزُبةُ**: gevşek, yumuşak et parçası.

Ve **لَحْمٌ خَزِبٌ**: gevşek; ve her gevşek et parçası **خَزِبةٌ**dir.

Ve **الخَزْباءُ**: çayırda bulunan bir sinek.

Ve **الخازِبازِ**: yine bir sinek.

Ve **الخَزَبُ**: bazı lehçelerde **الخَزَفُ**tur.
