# خسفج — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D9%81%D8%AC/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B3%D9%81%D8%AC/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خسفج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D9%81%D8%AC.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: خسفج

الخاء والسين
دخمس:
الدَّخْمَسةُ: الخِبُّ يُدَخْمِسُ عليك ولا يُبَيِّنُ لك محنة ما يريد.
تقول: يُدَخْمِسُ علي.
دنخس: والدَّنْخَسُ: الجسيم، الشديد اللحم. والدَّنْخَسُ أيضا: الذي لا خير فيه خرمس: اخْرَمَّسَ أي: ذَلَّ وخَضَعَ، قال:
ودَخْدَخَ العَدُوُّ حتى اخْرمَّسَا
سربخ: السَّرْبَخُ: مفازة لا يهتدى فيها.
سخبر: السَّخْبَرُ: شجرة من شجر الثمام، له قضب مجتمع، وجرثومة، وعيدانه كالكراث في الكثرة، وكأن ثمرته مكاسح القصب أو أدق منها. ومكاسح القصب رؤوسها.
خنفس: الخُنْفَساءُ: دويبة سوداء تكون في أصول الحيطان.
يقال: هو ألح من الخُنْفَساء. لرجوعها إليك كلما رميت بها.
وثلاث خنفساوات، والجميع خَنافِسُ.
وفي لغة: خُنْفَساء وخُنْفَساءة واحدة، وثلاث خُنْفَساوات.
خنبس: أسد خُنابِسٌ، وحَنْبَسَةُ: ترارة وغلظة. ويقال: بل مشيته.
تسخن: التَّساخينُ: الخفاف، الواحد تَسْخانٌ وتَسْخَنٌ.
فرسخ: الفَرْسَخُ ثلاثة أميال ويقالُ للذي لا فُرْجَةَ فيه من الأشياء: ما فيها فَرْسَخُ خنسر: قرأت في كتاب: الخَناسِرةُ، واحدُهم: خِنْيسرٌ، وهم الذين يُشَيِّعُونَ الجنائز.
خلبس: والخَلابيسُ: الكذب.
والخَلابيسُ: أن تروى الإبل، ثم تذهب ذهابا شديدا حتى تعني الراعي.
سملخ: السَّمالِخيُّ من الطَّعام: ما لم يكن له طعم، ومن اللبن أيضاً.
والسَّماليخُ: أماصيخُ من النَّصيِّ مثل القضيب، يقال له: أُمصُوخةُ. وأَماصِيخُ الزَّخْرِط: ما سالَ من أنف النَّعجة.
خسفج: الخَيْسَفوج: حب القطن.

### Türkçe

**الخاء** ve **السين**

**دخمس:**
**الدَّخْمَسةُ**: kurnaz (kimse) sana **يُدَخْمِسُ** eder ve sana, istediği şeyin mihnetini (sıkıntısını/çetinliğini) açıklamaz.
dersin ki: bana **يُدَخْمِسُ** ediyor.

**دنخس:**
ve **الدَّنْخَسُ**: iri yapılı, eti şiddetli (çok etli).
ve **الدَّنْخَسُ** ayrıca: kendisinde hayır olmayan.

**خرمس:**
**اخْرَمَّسَ** yani: zelil oldu ve boyun eğdi, dedi ki:

ve düşman **ودَخْدَخَ** etti, ta ki **اخْرمَّسَا** oluncaya kadar

**سربخ:**
**السَّرْبَخُ**: içinde yol bulunmayan (yol gösterilmeyen) bir çöl.

**سخبر:**
**السَّخْبَرُ**: **الثمام** ağacından bir ağaç; onun birleşik dalları, bir kök kütüğü (جرثومة) vardır; çubukları çoklukta pırasa gibidir; sanki meyvesi kamışın **مكاسح**’ları yahut onlardan daha incedir. Kamışın **مكاسح**’ları onun başlarıdır.

**خنفس:**
**الخُنْفَساءُ**: duvarların diplerinde bulunan siyah bir küçük canlı.
denir ki: o, **الخُنْفَساء**’dan daha ısrarlıdır; sana dönüşünden dolayı, her ne zaman onu atsan.
ve üç **خنفساوات**; ve hepsi **خَنافِسُ**’tir.
ve bir dilde: bir tane **خُنْفَساء** ve **خُنْفَساءة**; ve üç **خُنْفَساوات**.

**خنبس:**
**خُنابِسٌ** aslan; ve **حَنْبَسَةُ**: gevreklik ve kalınlık. ve denir ki: bilakis onun yürüyüşüdür.

**تسخن:**
**التَّساخينُ**: mestler; teki **تَسْخانٌ** ve **تَسْخَنٌ**.

**فرسخ:**
**الفَرْسَخُ** üç mildir; ve şeylerden aralığı olmayan (boşluğu bulunmayan) şeye denir: onda **فَرْسَخُ** yoktur.

**خنسر:**
bir kitapta okudum: **الخَناسِرةُ**; onların teki: **خِنْيسرٌ**; ve onlar, cenazeleri teşyi eden (uğurlayan) kimselerdir.

**خلبس:**
ve **الخَلابيسُ**: yalan.
ve **الخَلابيسُ**: develerin sulanması, sonra çobanı yoran şiddetli bir gidişle gitmeleridir.

**سملخ:**
yemekten **السَّمالِخيُّ**: tadı olmayan şey; sütten de.
ve **السَّماليخُ**: **النَّصيِّ**’den, çubuk gibi **أماصيخُ**; ona **أُمصُوخةُ** denir. ve **الزَّخْرِط**’ın **أَماصِيخُ**’u: koyunun burnundan akan şeydir.

**خسفج:**
**الخَيْسَفوج**: pamuk tohumu.
