# خشب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B4%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خشب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: خشب

خَشَبَ
1 خَشَبَ ذ , (S, K,) aor. خَشِبَ , (K,) inf. n. خَشْبٌ, (TA,) He mixed a thing (S, K) with (بِ) another thing. (S.) ― -b2- And He picked out, chose out, or selected, a thing: the verb thus having two contr. significations. (K, TA.) -A2- Also, (S, K,) aor. and inf. n. as above, (S,) He polished a sword, (S, K,) by laying on it a broad and smooth spearhead and rubbing it therewith: so accord. to ElAhmar, who relates that an Arab of the desert said to him, I said to a sword-polisher, “ Hast thou finished my sword? ” and he answered, نَعَمْ اـِلَّا أَنِّى لَمْ أَخْشِبْهُ [Yes, except that I have not polished it]. (S.) And [or, as in the TA, “ or ”] He sharpened it. (K, TA.) ― -b2- And He forged a sword: (K:) or fashioned it with the file, without polishing it: (TA:) or he made it imperfectly, not thoroughly, or not well: (A:) thus, again, the verb has two contr. significations: (K:) also he thus made an arrow: (A:) or he shaped out a bow, (AHn, K,) and an arrow, (TA,) [in a rough manner, or] by the first operation, (AHn, K, TA,) without perfecting it, or making it smooth, or even. (TA.) You say of a sword, before it has been filed, مَا أَحْسَنَ مَا خُشِبَ [How well has it been forged!]: and in like manner one says of an arrow, when it has been filed, before the سَفَن [with which it is smoothed] has been applied to it. (Skr, on a verse of Sakhr, cited below, voce خَشِيبَةٌ.) ― -b3- [Hence,] خَشَبَ الشِّعْرَ, (ISk, S, A, K,) aor. and inf. n. as above, (A,) (tropical:) He said, spoke, or uttered, the poetry (ISk, S, A, K) as it came, (ISk, S,) [unpolished, and unstudied,] without affecting nicety, or refinement, therein, (ISk, S, A, K,) and without study, or labour: (A, K:) Jereer did thus, and Farezdak trimmed his verses; but the verses of Jereer thus produced are better than the trimmed verses of Farezdak: (A, TA:) and ↓ اختشبهُ signifies the same. (A, K.) You say also, هُمْ يَخْشِبُونَ الكَلَامَ وَالعَمَلَ (tropical:) [They say, speak, or utter, words, and do work, without affecting nicety, or refinement, and without study, or labour]: (A:) or imperfectly, or not thoroughly; inelegantly, or not well. (TA.) And اِتَّخَذَ السَّيْفَ خَشَبًا: see 8.

تخشّب
5 تخشّب ذ : see 8. -A2- تخشّبتِ الاـِبِلُ The camels ate thick branches: (K:) or ate dry herbage. (S.) And تَتَخَشَّبُ عِيدَانَ الشَّجَرِ They take with the mouth, and eat, the branches of the trees. (TA.)

اختشب السَّيْفِ
8 اختشب السَّيْفِ ذ signifies ↓ اِتَّخَذَهُ خَشْبًا; He took the sword without choosing the best by taking it from this place or that; (L, TA;) as also ↓ تحشّبهُ. (TA.) ― -b2- See also 1, near the end.

اخشوشب
12 اخشوشب ذ He [a man or a camel (see خَشِبٌ)] was, or became, tall, and gross, rude, or coarse, with bones uncovered by flesh, and hard, or hardy. (K.) He (an ostrich) was, or became, rough, or coarse. (S.) ― -b2- (assumed tropical:) He (a man) became hard, or hardy, and rough, or coarse, in his religion, clothing, food, and in all respects. (TA.) (assumed tropical:) He employed himself in work, and in walking barefoot, in order that his body might become thick, gross, or coarse. (S, TA.) And اخشوشب فِى عَيْشِهِ (assumed tropical:) He endured with patience a life of hardship, or difficulty: or he subjected himself to a life of hardship, or difficulty, in order to render himself the more able to bear it. (K, TA.) اِخْشَوْشِبُوا is thus used in a trad. of 'Omar: (S, TA:) or, as some relate it, the word is [اجشوشبوا,] with ج; or, accord. to some, اخشوشنوا, with خ and ن. (TA.)

رَجُلٌ قِشْبٌ خِشْبٌ
رَجُلٌ قِشْبٌ خِشْبٌ ذ A man in whom is no good: (S, K:) or with whom is no good: (TA:) [in some copies of the K, خِشْبٌ وَ قِشْبٌ; but this, as is said in the TA, is incorrect:] خِشْبٌ being an imitative sequent to قِشْبٌ. (S, TA.)

خَشَبٌ
خَشَبٌ ذ [Wood, such as is used in carpentry and the like; timber;] thick wood: (A, K:) [a coll. gen. n.:] n. un. خَشَبَةٌ [signifying a piece of wood or timber]: (Msb:) the pl. of the latter, (S, Msb, *) or of the former, (K,) is خَشَبٌ, (S, K, [i. e., accord. to the K, the pl. is the same as the sing., but properly speaking, as said above, this is a coll. gen. n.,]) and خُشُبٌ and خُشْبٌ (S, Msb, K) and خُشْبَانٌ, (S, K,) [which last is agreeable with analogy as pl. of خَشَبٌ,] or خُشْبَانٌ is pl. of خُشْبٌ, and خُشْبٌ is pl. of خَشَبَةٌ. (JK.) The hypocrites are described in a trad. as خُشُبٌ بِاللَّيْلِ صُخُبٌ بِالنَّهَارِ Like timbers, or pieces of wood, in the night; [clamorous in the day;] meaning that they pass the night in sleep, without prayer. (TA.) ― -b2- مَالٌ خَشَبٌ (assumed tropical:) Cattle that are lean, or emaciated, syn. هَزْلَى, (K,) in consequence of their feeding upon dry herbage. (TA.) [And it seems that ↓ خَشَبٌ signifies the same: for I find in the TA, and in a copy of the A which I believe to have been used by the author of the TA, mentioned as tropical, مَالٌ خَشَبٌ وَحَطِبٌ جَزْلٌ, app. meaning that مَالٌ خَشِبٌ and حَطِبٌ signify جَزْلٌ; but جَزْلٌ, I think, is here evidently a mistranscription for هَزْلَى; as حَطِبٌ is explained in the S and K as signifying “ very lean or meagre. ”]

خَشِبٌ
خَشِبٌ ذ Rough, or coarse; as also ↓ أَخْشَبُخَشِيبٌ: (K:) the former applied in this sense to a male ostrich: (S:) and both signify anything gross, or big, and rough, or coarse; (A 'Obeyd, S;) as also ↓ خَشِيبٌ: (TA:) and the first, (K,) applied to a man and to a camel, (TA,) tall, and gross, rude, or coarse, with bones uncovered by flesh, and hard, or hardy, and strong; (K, * TA;) as also ↓ خَشِيبٌ and ↓ خَشِيبِىٌّ: (K:) or these three signify, or signify also, dry, or rigid, or tough: (Kr, ISd:) and خَشِبٌ, a man hard, or hardy, strong, and vigorous, in body: (A, TA:) and the same, (JK,) or ↓ خَشِيبٌ, (TA,) a man whose bones are uncovered by flesh, and whose sinews are apparent; (JK, TA;) hard, or hardy, and strong: (JK:) and the last, a gross, big, or coarse, camel: (S, TA:) a camel gross, coarse, or rude, in make, and ugly: (TA:) and a horse thick, or big, in the bones. (Ham p. 207.) See also خَشَبٌ. And see أَخْشَبُ, in two places. ― -b2- Also (assumed tropical:) Life in which one is not dainty, nice, or scrupulous. (K.)

خَشْبَةٌ
خَشْبَةٌ ذ The first filing of a sword, before the polishing. (TA.)

خُشْبَانٌ
خُشْبَانٌ ذ : see أَخْشَبُ.

خَشَابٌ
خَشَابٌ ذ : see أَخْشَبُ.

خُشَابٌ
خُشَابٌ ذ , from the Persian خُوشْ آبْ, [The beverage properly called in Arabic] نَبِيذ. (TA.)

خَشِيبٌ
خَشِيبٌ ذ and ↓ مَخْشُوبٌ Mixed. (TA.) ― -b2- And the former, (K,) or both, (TA,) Picked out, chosen, or selected: (K, TA:) both words thus having two contr. significations. (TA.) -A2- Also the former (S, K) and latter, (K,) A sword polished: (S, K: *) this is [said to be] the prevailing signification: (TA:) or both signify a sharpened sword. (JK, TA.) ― -b2- And the former, (As, S, K,) or both, (JK, A,) A sword of which the forging is commenced; thus [again] having two contr. significations: (S:) or forged, (K, * TA,) or fashioned with the file, but not yet polished: (As, TA:) or newly made: (TA:) or imperfectly, not thoroughly, or not well, wrought; (JK, A;) and thus both words applied to an arrow: (A:) or the former, (S, K,) or both, (TA,) applied to an arrow, (S, K,) and to a bow, (K,) shaped out (S, K) [in a rough manner,] by the first operation, (S, TA,) not yet perfected, or made smooth, or even: (TA:) pl. of the former (accord. to the TA as applied to a bow [but I see no reason for this restriction]) خُشُبٌ and خَشَائِبُ. (K.) لَمْ يُنَقَّحْ ↓ مَخْشُوبٌ [Rough hewn, not yet trimmed,] is a prov., mentioned by Meyd and Z. (MF, TA.) ― -b3- [Hence,] شِعْرٌ خَشِيبٌ and ↓ مَخْشُوبٌ (tropical:) Poetry said, spoken, or uttered, as it has come to the speaker, [unpolished, and unstudied,] without his affecting nicety, or refinement, therein, and without study, or labour. (A, * TA.) And جَآءَ ↓ بِلمَخْشُوبِ (tropical:) [He said, or uttered, that which came to him, as it came, unpolished, and unstudied]. (A, TA.) ― -b4- See also خَشِيبٌ voce خَشِبٌ, in three places. ― -b5- It also signifies Bad, corrupt, or vile. (K.)

خَشِيبَةٌ
خَشِيبَةٌ ذ The natural quality [of the metal] of a sword, (Skr on the verse here following, S, TA,) before the making thereof is completed: (Skr:) or its blade, or iron: (A:) or its edge: or its polish. (JK.) Sakhr says,
وَصَارِمٌ أُخْلِصَتْ خَشِيبَتُهُ
أَبْيَضُ مَهْوٌ فِى مَتْنِهِ زُبَدُ
 And a sharp sword of which the natural quality [of the metal] before the completion of the making thereof has been refined, [white, or a sword,] thin in the two edges or sides, having [in its broad side] diversified marks. (Skr.)

خَشِيبِىٌّ
خَشِيبِىٌّ ذ : see خَشِبٌ.

خَشَّابٌ
خَشَّابٌ ذ : see what next follows.

خَشَّابَةٌ
خَشَّابَةٌ ذ [a coll. gen. n., of which the n. un. is ↓ خَشَّابٌ,] Sellers of خَشَب [i. e. wood, or timber]. (TA.) ― -b2- Fighters with staves. -A2- Accord. to ElHejeree, خشابة [so in the TA, without any syll. sign,] signifies A slender [implement of the kind called] مطرق [i. e. مِطْرَق, q. v.,] which the polisher, when he has finished the polishing of a sword, passes over it, in consequence of which the scabbard does not alter its state. (TA.)

خَاشِبٌ
خَاشِبٌ ذ : see مُخْتَشِبٌ.

أَخْشَبُ
أَخْشَبُ ذ : see خَشِبٌ. Also A great mountain: (A:) or a rugged, or rough, and great mountain; (S, K;) and so ↓ جَبَلٌ خَشِبٌ: or such as is not to be ascended: (TA:) an elevated place, rugged, with rough stones: (JK:) a tract of the kind termed قُفّ, rugged and stony: (TA:) pl. أَخَاشِبُ, (A, TA,) because the quality of a subst. is predominant in it: and the fem. خَشْبَآءُ is also sometimes used in the same sense; or as syn. with غَيْضَةٌ [i. e. a thicket, &c.]; but the former meaning is better known: and this [likewise] is thought to be rather a subst. than an epithet, because of the pl., mentioned above: (TA:) and ↓ خُشْبَانٌ [also seems to be a pl. of أَخْشَبُ, or of خَشِبٌ; for it is said that it] signifies rugged, or rough, mountains, neither great nor small: (K:) and rugged ground. (TA in art. ذنب.) خَشْبَآءُ also signifies Hard land or ground; (K, * TA;) land, or ground, in which are stones and pebbles and earth or clay. (IAmb, TA.) And أَرْضٌ ↓ خَشَابٌ (K, TA) Hard land or ground, like خَشْبَآءُ, (TA,) that flows with the least rain. (K, TA.) And أَكَمَةٌ خَشْبَآءُ (S, TA) A hill of which the stones are scattered, but near together. (TA.) And جَبْهَةٌ خَشْبَآءُ A displeasing forehead; as also ↓ خَشِبَةٌ: (TA:) or a displeasing, rigid forehead; (JK, S, K; *) not even. (JK.) And أَخْشَبُ الجَبْهَةِ A man having a displeasing and rigid forehead. (TA.)

بَيْتٌ مُخَشَّبٌ
بَيْتٌ مُخَشَّبٌ ذ [so in the present day, but written in the TA without any syll. sign,] A house having خَشَب [i. e. wood, or timber, employed in its construction]. (TA.)

مَخْشُوبٌ
مَخْشُوبٌ ذ : see خَشِيبٌ, in four places. ― -b2- It is applied to a horse, by El-Aashà; (S, TA;) meaning Of mixed pedigree: (A 'Obeyd, TA:) or not broken; not well trained; from what next follows; and thus used only by El-Aashà. (IKh, TA.) ― -b3- جَفْنَةٌ مَخْشُوبَةٌ A wooden bowl imperfectly made. (IKh, TA.) ― -b4- طَعَامٌ مَخْشُوبٌ [Food imperfectly prepared; i. e.], if flesh-meat, not thoroughly cooked; and if not flesh-meat, (but grain, TA,) without any seasoning, or condiment, to render it pleasant, or savoury. (K, * TA.)

مُخْتَشِبٌ
مُخْتَشِبٌ ذ One who eats what he can; as also ↓ خَاشِبٌ. (JK.)

### Türkçe

**خَشَبَ**
1 **خَشَبَ** ذ, (S, K,) muzâri‘i **خَشِبَ**, (K,) mastar ismi **خَشْبٌ**, (TA,) O, bir şeyi (S, K) (بِ) başka bir şey ile karıştırdı. (S.) ― -b2- Ve o, bir şeyi ayıkladı, seçti yahut seçip ayırdı: fiil böylece iki zıt anlama sahip olur. (K, TA.) -A2- Yine, (S, K,) muzâri‘ ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (S,) O, bir kılıcı (S, K) parlatttı; üzerine geniş ve düzgün bir mızrak ucu koyup onunla ovarak: ElAhmar’a göre böyledir; o, kendisine bir bedevînin şöyle dediğini rivayet eder: Ben bir kılıç parlatıcısına dedim ki: “Kılıcımı bitirdin mi?” O da cevap verdi: **نَعَمْ اـِلَّا أَنِّى لَمْ أَخْشِبْهُ** [Evet, ancak onu parlatmadım]. (S.) Ve [yahut, TA’daki gibi, “yahut”] onu biledi. (K, TA.) ― -b2- Ve o, bir kılıcı dövdü: (K:) yahut onu, parlatmadan, eğe ile biçimlendirdi: (TA:) yahut onu kusurlu yaptı, tam olarak değil, yahut iyi değil: (A:) böylece, yine, fiil iki zıt anlama sahiptir: (K:) yine o, bir oku da böyle yaptı: (A:) yahut bir yayı, (AHn, K,) ve bir oku, (TA,) [kaba bir tarzda, yahut] ilk işlemle, (AHn, K, TA,) onu mükemmelleştirmeden, yahut onu pürüzsüz, yahut düz yapmadan. (TA.) Sen, eğelenmeden önce bir kılıç hakkında, **مَا أَحْسَنَ مَا خُشِبَ** [Ne güzel dövülmüş!], dersin: ve aynı şekilde bir ok hakkında da, eğelendikten sonra, ona **سَفَن** [onunla pürüzsüzleştirilen şey] uygulanmadan önce, söylenir. (Skr, aşağıda zikredilen Sakhr’ın bir beyti üzerine, **خَشِيبَةٌ** maddesinde.) ― -b3- [Bundan dolayı,] **خَشَبَ الشِّعْرَ**, (ISk, S, A, K,) muzâri‘ ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (A,) (mecaz:) O, şiiri (ISk, S, A, K) geldiği gibi söyledi, konuştu yahut dile getirdi, (ISk, S,) [parlatılmamış ve üzerinde çalışılmamış olarak,] onda incelik yahut zarafet taslamaksızın, (ISk, S, A, K,) ve çalışma yahut emek olmaksızın: (A, K:) Cerîr böyle yapardı; Ferazdak ise beyitlerini düzeltirdi; fakat Cerîr’in böyle ortaya koyduğu beyitler, Ferazdak’ın düzeltilmiş beyitlerinden daha iyidir: (A, TA:) ve ↓ **اختشبهُ** aynı anlama gelir. (A, K.) Yine sen, **هُمْ يَخْشِبُونَ الكَلَامَ وَالعَمَلَ** (mecaz:) [Onlar, sözleri söylerler ve işi yaparlar; incelik yahut zarafet taslamaksızın ve çalışma yahut emek olmaksızın]: (A:) yahut kusurlu olarak, yahut tam olarak değil; zarif olmayan biçimde, yahut iyi değil. (TA.) Ve **اِتَّخَذَ السَّيْفَ خَشَبًا**: 8’e bak.

**تخشّب**
5 **تخشّب** ذ: 8’e bak. -A2- **تخشّبتِ الاـِبِلُ** Develer kalın dalları yediler: (K:) yahut kuru ot yediler. (S.) Ve **تَتَخَشَّبُ عِيدَانَ الشَّجَرِ** Onlar, ağaçların dallarını ağızla alır ve yerler. (TA.)

**اختشب السَّيْفِ**
8 **اختشب السَّيْفِ** ذ, ↓ **اِتَّخَذَهُ خَشْبًا** demektir; O, kılıcı, buradan yahut şuradan alarak en iyisini seçmeksizin aldı; (L, TA;) bunun gibi ↓ **تحشّبهُ** da. (TA.) ― -b2- 1’e de bak, sona yakın.

**اخشوشب**
12 **اخشوشب** ذ O [bir adam yahut bir deve (bk. **خَشِبٌ**)] uzun ve iri, kaba yahut sert, eti kemiklerini örtmeyen, ve katı yahut dayanıklı oldu yahut öyle hâle geldi. (K.) O (bir devekuşu) pürtüklü yahut kaba oldu yahut öyle hâle geldi. (S.) ― -b2- (farz edilen mecaz:) O (bir adam) dininde, giyiminde, yiyeceğinde ve her bakımdan katı yahut dayanıklı, ve pürtüklü yahut kaba oldu. (TA.) (farz edilen mecaz:) O, bedeninin kalın, iri yahut kaba olması için, işte ve yalınayak yürümekte kendini meşgul etti. (S, TA.) Ve **اخشوشب فِى عَيْشِهِ** (farz edilen mecaz:) O, sıkıntılı yahut güç bir hayatı sabırla katlandı: yahut ona daha çok dayanabilmek için kendini sıkıntılı yahut güç bir hayata tâbi kıldı. (K, TA.) **اِخْشَوْشِبُوا** ‘Ömer’den bir rivayette böyle kullanılmıştır: (S, TA:) yahut bazıları onu, **اجشوشبوا** diye, **ج** ile rivayet eder; yahut bazılarına göre, **اخشوشنوا**, **خ** ve **ن** ile. (TA.)

**رَجُلٌ قِشْبٌ خِشْبٌ**
**رَجُلٌ قِشْبٌ خِشْبٌ** ذ İyiliği olmayan bir adam: (S, K:) yahut kendisinde iyilik olmayan: (TA:) [K’nın bazı nüshalarında, **خِشْبٌ وَ قِشْبٌ**; fakat bu, TA’da söylendiği üzere, yanlıştır:] **خِشْبٌ**, **قِشْبٌ**’e taklitî bir ardıl (sequent)tir. (S, TA.)

**خَشَبٌ**
**خَشَبٌ** ذ [marangozluk ve benzeri işlerde kullanılan odun; kereste;] kalın odun: (A, K:) [cins topluluk ismi:] tekil ismi **خَشَبَةٌ** [bir parça odun yahut kereste anlamında]: (Msb:) bunun çoğulu, (S, Msb, *) yahut bunun (yani ilkinin), (K,) **خَشَبٌ**’dır, (S, K, [yani K’ya göre çoğul tekille aynıdır; fakat doğru olarak, yukarıda söylendiği üzere, bu bir cins topluluk ismidir,]) ve **خُشُبٌ** ve **خُشْبٌ** (S, Msb, K) ve **خُشْبَانٌ**, (S, K,) [sonuncusu **خَشَبٌ**’ın çoğulu olarak kıyasa uygundur,] yahut **خُشْبَانٌ**, **خُشْبٌ**’un çoğuludur; **خُشْبٌ** ise **خَشَبَةٌ**’nin çoğuludur. (JK.) Münafıklar bir rivayette **خُشُبٌ بِاللَّيْلِ صُخُبٌ بِالنَّهَارِ** diye vasfedilmiştir: Geceleyin keresteler yahut odun parçaları gibi; [gündüzleyin gürültücü;] bunun manası, onların geceyi namazsız, uykuda geçirmeleridir. (TA.) ― -b2- **مَالٌ خَشَبٌ** (farz edilen mecaz:) Kuru otla beslenmeleri sebebiyle zayıf yahut cılız olan davarlar; eş anlamlısı **هَزْلَى**, (K,). (TA.) [Ve görünüşe göre ↓ **خَشَبٌ** de aynı anlama gelir: zira TA’da ve TA müellifinin kullanmış olduğuna inandığım A nüshasında, mecaz olarak zikredilmiş, **مَالٌ خَشَبٌ وَحَطِبٌ جَزْلٌ** buluyorum; görünüşe göre bunun manası, **مَالٌ خَشِبٌ** ve **حَطِبٌ**’in **جَزْلٌ** demek olmasıdır; fakat **جَزْلٌ**’ün burada açıkça **هَزْلَى** yerine yanlış yazım olduğunu sanıyorum; zira **حَطِبٌ**, S ve K’da “çok zayıf yahut cılız” diye açıklanmıştır.]

**خَشِبٌ**
**خَشِبٌ** ذ Pürtüklü yahut kaba; bunun gibi ↓ **أَخْشَبُخَشِيبٌ**: (K:) birincisi bu manada erkek devekuşuna uygulanır: (S:) ve ikisi de iri yahut büyük ve pürtüklü yahut kaba olan her şeyi ifade eder; (A 'Obeyd, S;) bunun gibi ↓ **خَشِيبٌ** de: (TA:) ve birincisi, (K,) bir adama ve bir deveye uygulanarak, (TA,) uzun ve iri, kaba yahut sert, eti kemiklerini örtmeyen, ve katı yahut dayanıklı, ve güçlü: (K, * TA;) bunun gibi ↓ **خَشِيبٌ** ve ↓ **خَشِيبِىٌّ** de: (K:) yahut bu üçü, yahut ayrıca, kuru, yahut katı, yahut sert anlamına gelir: (Kr, ISd:) ve **خَشِبٌ**, bedence katı yahut dayanıklı, güçlü ve dinç bir adamdır: (A, TA:) ve aynı, (JK,) yahut ↓ **خَشِيبٌ**, (TA,) eti kemiklerini örtmeyen ve sinirleri görünen bir adam; (JK, TA;) katı yahut dayanıklı ve güçlü: (JK:) ve sonuncusu, iri, büyük yahut kaba bir deve: (S, TA:) yapılışça iri, kaba yahut sert ve çirkin bir deve: (TA:) ve kemikleri kalın yahut büyük bir at. (Ham s. 207.) **خَشَبٌ**’a da bak. Ve **أَخْشَبُ**’a iki yerde bak. ― -b2- Yine (farz edilen mecaz:) kişinin nazik, ince yahut titiz olmadığı bir hayat. (K.)

**خَشْبَةٌ**
**خَشْبَةٌ** ذ Parlatmadan önce, kılıcın ilk eğelenmesi. (TA.)

**خُشْبَانٌ**
**خُشْبَانٌ** ذ: **أَخْشَبُ**’a bak.

**خَشَابٌ**
**خَشَابٌ** ذ: **أَخْشَبُ**’a bak.

**خُشَابٌ**
**خُشَابٌ** ذ, Farsça **خُوشْ آبْ**’dan, [Arapçada asıl adıyla] **نَبِيذ** denilen içecek. (TA.)

**خَشِيبٌ**
**خَشِيبٌ** ذ ve ↓ **مَخْشُوبٌ** Karışık. (TA.) ― -b2- Ve birincisi, (K,) yahut ikisi, (TA,) Ayıklanmış, seçilmiş yahut seçilip ayrılmış: (K, TA:) böylece iki kelime iki zıt anlama sahip olur. (TA.) -A2- Yine birincisi (S, K) ve ikincisi, (K,) Parlatılmış bir kılıç: (S, K: *) bu [denilir ki] baskın anlamdır: (TA:) yahut ikisi de bilenmiş bir kılıç demektir. (JK, TA.) ― -b2- Ve birincisi, (As, S, K,) yahut ikisi, (JK, A,) dövülmesine başlanmış bir kılıç: böylece [yine] iki zıt anlama sahip olur: (S:) yahut dövülmüş, (K, * TA,) yahut eğe ile biçimlendirilmiş fakat henüz parlatılmamış: (As, TA:) yahut yeni yapılmış: (TA:) yahut kusurlu, tam olarak değil, yahut iyi değil, işlenmiş; (JK, A;) ve böylece iki kelime bir oka uygulanır: (A:) yahut birincisi, (S, K,) yahut ikisi, (TA,) bir oka, (S, K,) ve bir yaya, (K,) uygulanarak, (S, K) [kaba bir tarzda,] ilk işlemle, (S, TA,) henüz mükemmelleştirilmemiş, yahut pürüzsüz, yahut düz yapılmamış: (TA:) birincinin çoğulu (TA’ya göre bir yaya uygulanınca [fakat bu kayıt için bir sebep görmüyorum]) **خُشُبٌ** ve **خَشَائِبُ**. (K.) ↓ **مَخْشُوبٌ لَمْ يُنَقَّحْ** [Yontulmuş, henüz düzeltilmemiş] Meyd ve Z tarafından zikredilen bir darb-ı meseldir. (MF, TA.) ― -b3- [Bundan dolayı,] **شِعْرٌ خَشِيبٌ** ve ↓ **مَخْشُوبٌ** (mecaz:) Söyleyene geldiği gibi, [parlatılmamış ve üzerinde çalışılmamış olarak,] onda incelik yahut zarafet taslamaksızın ve çalışma yahut emek olmaksızın söylenen şiir. (A, * TA.) Ve **جَآءَ ↓ بِلمَخْشُوبِ** (mecaz:) [O, kendisine geldiği gibi, parlatılmamış ve üzerinde çalışılmamış olanı söyledi yahut dile getirdi]. (A, TA.) ― -b4- **خَشِيبٌ**’e ayrıca bak: **خَشِبٌ** maddesinde, üç yerde. ― -b5- Yine Kötü, bozuk yahut aşağılık anlamına gelir. (K.)

**خَشِيبَةٌ**
**خَشِيبَةٌ** ذ Bir kılıcın, (Skr aşağıdaki beyit üzerine, S, TA,) yapımı tamamlanmadan önce, [metalinin] tabii niteliği: (Skr:) yahut onun ağzı, yahut demiri: (A:) yahut onun keskin kenarı: yahut onun parlatması. (JK.) Sakhr der ki,
وَصَارِمٌ أُخْلِصَتْ خَشِيبَتُهُ
أَبْيَضُ مَهْوٌ فِى مَتْنِهِ زُبَدُ
Ve yapımı tamamlanmadan önce [metalinin] tabii niteliği arıtılmış keskin bir kılıç; [beyaz, yahut bir kılıç,] iki ağzında yahut iki yanında ince, [geniş yüzünde] türlü işaretler bulunan. (Skr.)

**خَشِيبِىٌّ**
**خَشِيبِىٌّ** ذ: **خَشِبٌ**’e bak.

**خَشَّابٌ**
**خَشَّابٌ** ذ: hemen sonra gelene bak.

**خَشَّابَةٌ**
**خَشَّابَةٌ** ذ [cins topluluk ismi; bunun tekili ↓ **خَشَّابٌ**’dır,] **خَشَب** [yani odun yahut kereste] satıcıları. (TA.) ― -b2- Sopa ile dövüşenler. -A2- ElHejeree’ye göre, **خشابة** [TA’da böyle, harekesiz] kılıç parlatıcısının, bir kılıcı parlatmayı bitirdiğinde onun üzerinden geçirdiği ince [**مطرق** denilen türden bir alet] (yani **مِطْرَق**, bk. o madde) demektir; bunun sonucu olarak kın hâlini değiştirmez. (TA.)

**خَاشِبٌ**
**خَاشِبٌ** ذ: **مُخْتَشِبٌ**’e bak.

**أَخْشَبُ**
**أَخْشَبُ** ذ: **خَشِبٌ**’e bak. Yine büyük bir dağ: (A:) yahut sarp yahut pürtüklü ve büyük bir dağ; (S, K;) ve bunun gibi ↓ **جَبَلٌ خَشِبٌ**: yahut çıkılamayan türden: (TA:) yüksek bir yer; sarp, pürtüklü taşlı: (JK:) **قُفّ** denilen türden, sarp ve taşlı bir arazi parçası: (TA:) çoğulu **أَخَاشِبُ**, (A, TA,) çünkü onda bir ismin niteliği baskındır: ve dişili **خَشْبَآءُ** da bazen aynı manada kullanılır; yahut **غَيْضَةٌ** [yani bir koruluk vb.] ile eş anlamlı olarak; fakat birinci mana daha iyi bilinir: ve bu [dahi] yukarıda zikredilen çoğul sebebiyle, sıfattan ziyade isim sayılır: (TA:) ve ↓ **خُشْبَانٌ** [dahi, **أَخْشَبُ**’un yahut **خَشِبٌ**’in bir çoğulu gibi görünür; zira onun] büyük de küçük de olmayan sarp yahut pürtüklü dağlar demek olduğu söylenmiştir: (K:) ve sarp arazi. (TA, **ذنب** maddesinde.) **خَشْبَآءُ** ayrıca sert arazi yahut yer demektir; (K, * TA;) içinde taşlar ve çakıllar ve toprak yahut kil bulunan arazi yahut yer. (IAmb, TA.) Ve **أَرْضٌ ↓ خَشَابٌ** (K, TA) **خَشْبَآءُ** gibi sert arazi yahut yer, (TA,) en az yağmurla akıp giden. (K, TA.) Ve **أَكَمَةٌ خَشْبَآءُ** (S, TA) taşları dağınık fakat birbirine yakın bir tepe. (TA.) Ve **جَبْهَةٌ خَشْبَآءُ** hoş olmayan bir alın; bunun gibi ↓ **خَشِبَةٌ**: (TA:) yahut hoş olmayan, katı bir alın; (JK, S, K; *) düz değil. (JK.) Ve **أَخْشَبُ الجَبْهَةِ** hoş olmayan ve katı bir alna sahip adam. (TA.)

**بَيْتٌ مُخَشَّبٌ**
**بَيْتٌ مُخَشَّبٌ** ذ [bugün böyle, fakat TA’da harekesiz yazılmıştır,] yapımında **خَشَب** [yani odun yahut kereste] bulunan bir ev. (TA.)

**مَخْشُوبٌ**
**مَخْشُوبٌ** ذ: **خَشِيبٌ**’e bak, dört yerde. ― -b2- El-Aaşâ tarafından bir ata uygulanmıştır; (S, TA;) manası: karışık soylu: (A 'Obeyd, TA:) yahut kırılmamış; iyi eğitilmemiş; hemen sonra gelenden dolayı; ve böylece yalnız El-Aaşâ tarafından kullanılmıştır. (IKh, TA.) ― -b3- **جَفْنَةٌ مَخْشُوبَةٌ** kusurlu yapılmış tahta bir çanak. (IKh, TA.) ― -b4- **طَعَامٌ مَخْشُوبٌ** [kusurlu hazırlanmış yemek; yani], et ise tam pişmemiş; et değilse (fakat tahıl ise, TA), onu hoş yahut lezzetli kılacak herhangi bir baharat yahut katık olmaksızın. (K, * TA.)

**مُخْتَشِبٌ**
**مُخْتَشِبٌ** ذ Bulabildiğini yiyen kimse; bunun gibi ↓ **خَاشِبٌ**. (JK.)
