# خشب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B4%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خشب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: خشب

جمع الخَشَبة خَشَبٌ وخُشُبٌ وخُشْبٌ وخُشْبانٌ. وخشَبت الشيءَ بالشيء: خلطته به. والخَشيبُ: السيف الذي بُدِئَ طبعُهُ. والخشيب أيضاً: الصَقيلُ، وهو من الأَضداد. وقول صخر:
ومُرْهِفٌ أُخْلِصَتْ خَشيبَتُهُ
أي طبيعته. والخشيب: السهم حين يُبْرى البَرْيَ الأولَ. وجمل خشيب، أي غليظ. وخَشَبْتُ الشِعْرَ، إذا قلتَه كما يجيء لم تتنوَّقْ فيه. والأخشب: الجبل الخشن العظيم. قال الشاعر:
تَحْسَبُ فوقَ الشَوْلِ منه أَخْشَبا
وجَبهة خشباء، أي كريهة يابسة، وأكمة خشباء. قال رؤبة:
بكلِّ خَشْباءَ وكلِّ سَفْحِ
وظليم خَشِبٌ، أي خَشِنٌ. وقد اخشوشب أي صار خَشِباً، وهو الخَشِنُ. وقال أبو عبيد: كلُّ شيء غليظٍ خشنٍ فهو أخشب وخَشِبٌ. وفي حديث عمر رضي الله عنه: اخشوشبوا قال: هو الغِلَظُ وابتذالُ النَفْسِ في العمل والاحتفاءُ في المشي ليغلُظَ الجسدُ. وتَخَشَّبَتِ الإبلُ، إذا أكلت اليبيسَ من المرعى. ورجل قِشْبٌ خِشْبٌ، إذا كان لا خير فيه. وخِشْبٌ إتباعٌ له.

### Türkçe

**الخَشَبة**’nin çoğulu **خَشَبٌ** ve **خُشُبٌ** ve **خُشْبٌ** ve **خُشْبانٌ**’dır. **خشَبت** şeyi şey ile: onu onunla karıştırdım. **الخَشيبُ**: tab’ı (dövülmesi/işlenmesi) başlatılmış olan kılıçtır. **الخشيب** ayrıca: cilalıdır; ve o, zıt anlamlılardandır. Sakhr’ın sözü:

Ve keskinleştirilmiş, **خَشيبَتُهُ** arıtılmış (saflaştırılmış) olan
yani tabiatı. **الخشيب**: okun, ilk yontulma ile yontulduğu zamanki hâlidir. Ve **جمل خشيب**: yani kalın. Ve **خَشَبْتُ الشِعْرَ**: onu geldiği gibi söylediğimde, onda incelik/özen göstermediğimde. **الأخشب**: pürüzlü büyük dağdır. Şair dedi:

Onun(ndan) deve sürüsünün üstünde bir **أَخْشَبا** sanırsın
Ve **جَبهة خشباء**: yani çirkin kuru; ve **أكمة خشباء**. Ru’be dedi:

Her **خَشْباءَ** ile ve her yamaç ile
Ve **ظليم خَشِبٌ**: yani pürüzlü. Ve **اخشوشب**: yani **خَشِباً** oldu; ve o, **الخَشِنُ**’dir. Ebû Ubeyd dedi: her kalın pürüzlü şey, o **أخشب** ve **خَشِبٌ**’dir. Ömer’in (Allah ondan razı olsun) hadîsinde: **اخشوشبوا** dedi: o, kalınlık ve işte nefsi bayağılaştırma ve yürüyüşte yalınayak/ayakkabısız olmayı gözetmedir; beden kalınlaşsın diye. Ve **تَخَشَّبَتِ الإبلُ**: otlaktan kuruyu yediğinde. Ve **رجل قِشْبٌ خِشْبٌ**: onda hayır olmadığında. Ve **خِشْبٌ** ona tâbî (pekiştirme için ardı sıra getirilen)dir.
