# خشش — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%B4/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B4%D8%B4/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خشش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%B4.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: خشش

الخِشاشُ بالكسر: الذي يُدخَل في عظم أنف البعير. وهو من خشب، والبُرَةُ من صُفْرٍ، والخِزامَةُ من شَعَرٍ. الواحدة خِشاشَةٌ. قال أبو عمرو: رجلٌ خَشاشٌ بالفتح، وهو الماضي من الرجال. قال طرفة:
أن الرجلُ الضَرْبُ الذي تعرفونهخَشاشٌ كَرَأْسِ الحَيَّةِ المُتَـوَقِّـدِ
وهذا قد يُضَمّ. والخِشاشُ بالكسر: الحشرات، وقد يُفتح والخُشَّاءُ: العظم الناتئ خلف الأذُن، وأصله الخُشَشاءُ على فُعَلاءَ فأُدغم، وهما خُشَشاوانِ. والخَشَّاءُ بالفتح: أرضٌ فيها طين وحصىً. يقال: أَنْبَطَ بئرهُ في خَشَّاءَ. والخَشَّاء أيضاً: موضع النَحلِ والدَبْرِ. وخَشَشْتُ البعيرَ أَخُشُّهُ خَشَّاً، إذا جعلت في أنفه الخِشاشَ. وخَشَشْتُ في الشيء: دخلتُ. قال زهير:
ورأى العيونَ وقد وَنى تَقْربيُهاظَمْأَى فَخَشَّ بها خِلالَ الفَدْفَدِ
ورجل مِخَشٌّ، أي جريءٌ على الليل.

### Türkçe

**الخِشاشُ** (kesre ile): devenin burun kemiğine sokulan şeydir. O, ağaçtandır; **البُرَةُ** ise sarı bakırdandır; **الخِزامَةُ** ise kıldandır. Tekili **خِشاشَةٌ**’dir. Ebû Amr dedi ki: **خَشاشٌ** (fetha ile) bir adam; o, erkeklerden geçmiş (yaşlı) olandır. Tarafe dedi ki:
أن الرجلُ الضَرْبُ الذي تعرفونهخَشاشٌ كَرَأْسِ الحَيَّةِ المُتَـوَقِّـدِ

Ve bu, damme ile de olabilir. **الخِشاشُ** (kesre ile): haşerelerdir; ve fetha ile de olabilir. **الخُشَّاءُ**: kulağın arkasındaki çıkıntılı kemiktir; aslı **الخُشَشاءُ**’dır, **فُعَلاءَ** vezni üzere; sonra idğam edildi; ikisi **خُشَشاوانِ**’dır. **الخَشَّاءُ** (fetha ile): içinde çamur ve çakıl bulunan arazidir. Denir ki: “Kuyusunu **خَشَّاءَ** içinde **أَنْبَطَ** etti.” Ve **الخَشَّاءُ** ayrıca: arıların ve eşek arılarının yeri. Ve “Deveyi **خَشَشْتُ**; onu **أَخُشُّهُ** **خَشَّاً**,” yani onun burnuna **الخِشاشَ** koyduğum zaman. Ve “Şeyin içine **خَشَشْتُ**”: girdim. Züheyr dedi ki:
ورأى العيونَ وقد وَنى تَقْربيُهاظَمْأَى فَخَشَّ بها خِلالَ الفَدْفَدِ

Ve **مِخَشٌّ** bir adam; yani geceye karşı cesur.
