# خضب — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B6%D8%A8/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B6%D8%A8/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خضب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B6%D8%A8.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: خضب

خ ض ب
خضب
استعمل من وجوهه : [ خضب ]
خضب : قال الليث : خَضَبَ الرجلُ شيبَه
والخِضَابُ الإسمُ ، وكلُّ لونٍ غَيَّرَ لَوْنَه
حُمْرَةً فهو مَخْضُوبٌ .
قال : والخاضِبُ : من النعام .
قال أبو الدُّقَيْش : إذا اغْتَلَم في الربيع
احمرَّت ساقاه ، فهو خاضِبٌ _ نَعْتٌ جاء
للذَّكَر .
أبو عبيد _ عن أبي عبيدة _ قال : الخاضِبُ
من النعام : الذي أكل الربيعَ فاحمرَّ
ظُنْبُوباهُ أو اخضرَّا أو اصفرَّا ، وجمعه
خواضِبُ .
وقال أبو الهيثم : الخَاضِبُ من النعام :
الذي قد أكل الخُضْرَةَ .
قال : ويقال : قد خَضَبَتِ الأرضُ أي :
اخضَرَّت .
وقال أبو سعيد : سُمِّي الظليمُ خاضِباً لأنه
يحمرُّ مِنقارُه وساقاه إذ تربَّعَ ، وهو في
الصَّيْفِ يَفْزَعُ ويَبْيَضُّ ساقاه .
قلت : والعربُ تقولُ : أَخضَبَتِ الأرضُ
إخْضَاباً _ إذا ظهر نَبْتُها ، والخَضُوبُ :
النَّبْتُ الذي يُصيبُه المَطَرُ ، فيِخْضِبُ
ما يخرجُ من البطن .
ويقال : اختَضَبَ الرَّجل ، واختَضَبَت المرأةُ
_ من غير ذكر الشَّعَر .
والْمِخْضَبُ مثلُ إجَّانَةٍ يُغْسَل فيها الثيابُ .
والْخَضَابُ : ما يُخْتَضَبُ به من حِنَّاءٍ وكَتَمٍ
وَوَسِمَةٍ وغيرها .

### Türkçe

خ ض ب
**خضب**
Kullanıldı, vecihlerinden: [ **خضب** ]

**خضب**: Leys dedi: Adam, ak saçını **خَضَبَ** etti.
Ve **الخِضَابُ** isimdir; ve her renk ki onun rengini kızıllığa değiştirmiştir, o **مَخْضُوبٌ**dur.
Dedi: ve **الخاضِبُ**: devekuşundan olandır.
Ebû’d-Dukayş dedi: İlkbaharda azgınlaştığı zaman iki baldırı kızarır; o **خاضِبٌ**dur; erkek için gelmiş bir sıfattır.
Ebû Ubeyd – Ebû Ubeyde’den – dedi: Devekuşundan **الخاضِبُ**: ilkbaharı yiyip iki **ظُنْبُوب**u kızaran yahut yeşeren yahut sararan kimsedir; onun çoğulu **خواضِبُ**dur.
Ebû’l-Heysem dedi: Devekuşundan **الخَاضِبُ**: yeşilliği yemiş olan kimsedir.
Dedi: ve denilir: **خَضَبَتِ الأرضُ** yani: yeşerdi.
Ebû Saîd dedi: **الظليمُ**a **خاضِباً** adı verildi; çünkü dörtleme yaptığı zaman gagası ve iki baldırı kızarır; o yazda ürker ve iki baldırı beyazlar.
Dedim: ve Araplar der: **أَخضَبَتِ الأرضُ** **إخْضَاباً**; bitkisi göründüğü zaman. Ve **الخَضُوبُ**: yağmurun isabet ettiği bitkidir; böylece karından çıkan şeyi **يِخْضِبُ** eder.
Ve denilir: adam **اختَضَبَ** etti, kadın **اختَضَبَت** etti – saçın zikri olmaksızın.
Ve **الْمِخْضَبُ**: içinde elbiselerin yıkandığı bir leğen gibi olandır.
Ve **الْخَضَابُ**: kına, ketem, vesme ve başkalarından onunla **يُخْتَضَبُ** olunan şeydir.
