# خضر — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B6%D8%B1/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B6%D8%B1/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خضر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B6%D8%B1.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: خضر

خ ض ر
أرض كثيرة الخضـرة والخضـر والخضـراوات وأنبتـت خضـراً أي نباتـاً حسنـاً أخضـر‏.‏
واختضـر النبات‏:‏ أكل أخضر واختضـرت الفاكهـة‏:‏ أكلـت قبـل إدراكهـا‏.‏
وخضـرت الشجـر واختضرتـه‏:‏ قطعته أخضر‏.‏
ونهى عن المخاضرة وهي بيع الثمر قبل بدو صلاحه‏.‏
ومـن المجـاز‏:‏ مـا تحـت الخضراء أكرم منه‏.‏
وكتيبة خضراء لخضرة الحديد‏.‏
وأباد الله خضراءهم‏:‏ شجرتهم التي منها تفرعوا‏.‏
وشاب أخضر‏.‏
وفلان أخضر‏:‏ كثير الخير‏.‏
وأخضر القفا‏:‏ ابن سوداء أو صفعان‏.‏
وأخضر البطن‏:‏ حائك‏.‏
وأخضر النواجذ‏:‏ حراث لأكله البقول‏.‏
‏"‏ وإياكم وخضـراء الدّمـن ‏"‏ أي المـرأة الحسنـاء فـي منبـت سـوء‏.‏
والأمـر بيننـا أخضـر‏:‏ جديـد لـم يخلق‏.‏
والودة بيننا خضراء‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ وقد يرى فيها لعين منظر أتـراب مي والوصال أخضر وكنـت وراء الأخضـر ووراء خضيـر وخضـارة وهـو البحـر‏.‏
واستقـى بالخضـراء الفـري وهـي الدلـو‏.‏
وجـن عليـه أخضـر الجناحيـن وطـار عنـا أخضـر الجناحيـن وهو الليل‏.‏
قال ساعدة بن عليّ بن طفيل‏:‏ وقلـت لـه إنـي أخاف مفازة عليك وملتجاً من الليل أخضرا واخضرت الظلمة‏:‏ اشتد سوادها‏.‏
قوال الفضل‏:‏ وأنا الأخضر مـن يعرفنـي أخضر الجلدة من بيـت العـرب

### Türkçe

خ ض ر
Yeşilliği, **الخضـرة**’si, **الخضـر**’ü ve **الخضـراوات**’ı çok olan yer; ve **أنبتـت خضـراً** yani güzel, yeşil bir bitki bitirdi.
Ve **اختضـر النبات**: yeşil (olanı) yedi; ve **اختضـرت الفاكهـة**: olgunlaşmasından önce yedim.
Ve **خضـرت الشجـر** ve **اختضرتـه**: onu yeşil iken kestim.
Ve **المخاضرة**’den nehyetti; o, meyvenin olgunluğunun belirmesinden önce satılmasıdır.
Ve mecazdan: **مـا تحـت الخضراء أكرم منه**.
Ve demirin yeşilliğinden dolayı yeşil bir tabur: **كتيبة خضراء**.
Ve Allah onların **خضراء**’larını helâk etti: ondan dallanıp budaklandıkları ağaçları.
Ve yeşil bir genç: **شاب أخضر**.
Ve falan **أخضر**: hayrı çok.
Ve **أخضر القفا**: siyah bir kadının oğlu yahut tokatçı.
Ve **أخضر البطن**: dokumacı.
Ve **أخضر النواجذ**: baklagilleri yemesinden dolayı çiftçi.
“Ve sizi **خضـراء الدّمـن**’den sakındırırım”: yani kötü bir bitiş yerinde güzel kadın.
Ve iş aramızda **أخضـر**: yeni, eskimemiş.
Ve sevgi aramızda yeşildir: **والودة بيننا خضراء**.
Zü’r-Rumme dedi:
وقد يرى فيها لعين منظر أتـراب مي والوصال أخضر
Ve ben **الأخضـر**’ün arkasında ve **خضيـر**’ün ve **خضـارة**’nın arkasındaydım; o, denizdir.
Ve **الخضـراء** ile **الفـري**’yi su çekti; o, kovadır.
Ve üzerine iki kanatlı yeşil çöktü: **أخضـر الجناحيـن**; ve bizden iki kanatlı yeşil uçtu; o, gecedir: **أخضـر الجناحيـن**.
Sa‘ide b. Ali b. Tufeyl dedi:
وقلـت لـه إنـي أخاف مفازة عليك وملتجاً من الليل أخضرا
Ve **اخضرت الظلمة**: siyahlığı şiddetlendi.
El-Fadl’ın sözü:
وأنا الأخضر مـن يعرفنـي أخضر الجلدة من بيـت العـرب
