# خطف — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B7%D9%81/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D8%B7%D9%81/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خطف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B7%D9%81.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: خطف

خَطِفَهُ
1 خَطِفَهُ خطف خطفه خطفة , aor. خَطَفَ , (S, Mgh, Msb, K,) inf. n. خَطْفٌ; (S, TA;) this is the approved form of the verb; (T, S;) and خَطَفَهُ, aor. خَطِفَ , (S, Msb, K,) inf. n. as above; (Msb;) a form of the verb mentioned by Akh, (S,) but this is rare, (S, K,) or (K) bad, (S, K,) scarcely, or not at all, known; (S;) and ↓ اختطفهُ, (S, Mgh, Msb, TA,) and ↓ تخطّفهُ; (S Msb, TA;) He seized it; or took it, or carried it off, by force: (S, K:) or he did so quickly; snatched it away: (Mgh, Msb, TA:) and ↓ خطّف has been said to imply repetition of the action [unless it be a variation of اختطف as in a case mentioned below]; but this is strange, and not known on any other authority than that of the “ Akلneem et-Taaleem ” by El-Khuweiyee, a disciple of El-Fakhr Er-Rلzee. (MF, TA.) Hence, in the Kur [xxix. 67], النَّاسُ ↓ وَيُتَخَطَّفُ مِنْ حَوْلِهِمْ [And men are carried off by force from around them]. (TA.) ― -b2- [And hence,] هٰذَا سَيْفٌ يَخْطَفُ الرَّأْسَ (tropical:) [This is a sword that will strike off the head]. (TA.) ― -b3- And خَطِفَ البَصَرَ and خَطَفَهُ, said of lightning, (K,) and of a ray of light, and of a [glistening] sword, and of any polished body, (TA,) (tropical:) It took away the sight: (K, TA:) and ↓اُخْتُطِفَ بَصَرُهُ (tropical:) His sight was suddenly taken away. (M and K in art. ملس.) It is said in the Kur [ii. 19], يَكَادُ البَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ (tropical:) [The lightning almost taketh away their sight, lit. sights]: (TA:) Yoo read يَخْطِفُ ابصارهم; (S, TA;) and so did Aboo-Rejà and Mujلhid: and some read ↓يِخِطِّفُ, and ↓يَخَطِّفُ, originally يَخْتَطِفُ, accord. to the opinion of the Basrees, disputed by Fr, but confirmed by Zj. (TA.) ― -b4- And خَطِفَ السَّمْعَ, (K,) aor. خَطَفَ , (S,) said of a devil, (tropical:) He stole [an opportunity of] hearing [the speech of the angels, from the confines of the lowest Heaven; or snatched it]; (S, K, TA;) as also ↓اختطفهُ: (K:) the two verbs being like نَزَعَهُ and اِنْتَزَعَهُ. (Sb, TA.) Hence, in the Kur [xxxvii. 10], ↓اـِلَّا مَنْ خَطِفَ الخَطْفَةَ (tropical:) Except him who steals the [opportunity of] hearing: (TA:) or who snatches unawares and by stealth, (Bd,) or hears and snatches, (Jel,) the speech of the angels: (Bd, Jel:) EL-Hasan read الّا من الخطفة ↓خَطَّفَ, originally اخْتَطَفَ: (S, TA:) and another reading, ascribed to him and others, is ↓خِطِّفَ; but this is very weak. (TA.) ― -b5- خَطِفَ, aor. خَطَفَ ; and خَطَفَ, aor. خَطِفَ ; inf. n. خَطَفَانٌ; (K;) thus in all the copies of the K, but correctly خَطْفٌ, as in the L; (TA;) said of a camel, (assumed tropical:) He went along quickly. (K, TA.) And مَرَّ يَخْطَفُ خَطْفًا مُنْكَرًا (assumed tropical:) He went along at a quick rate [such as was deemed strange, or disapproved]. (TA.) And خَطِفَتِ السَّفِينَةُ, and خَطَفَت, (assumed tropical:) The ship sailed, or voyaged: you say, خَطِفَتِ اليَوْمَ مِنْ عُمَانَ (assumed tropical:) She sailed,. or voyaged, to-day, from 'Omلn. (TA.)

2 خَطَّفَ see 1, first sentence.

اخطف بِالأَمْرِ
4 اخطف بِالأَمْرِ ذ He said, Seize thou this [thing], O man; or take it, or carry it off, by force; or snatch it away. (Sgh.) -A2- أَخْطَفَ لِى مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَكَتَ, inf. n. اـِخْطَافٌ, (assumed tropical:) He cut short somewhat of his discourse, or narrative, which he had begun to me, on some other thing's occurring to his mind, and was silent. (TA.) ― -b2- أَخْطَفَتْهُ الحُمَّى, (Lh, O, TA,) or أَخْطَفَتْ عَنْهُ, (JK,) or ― -b3- اِخْتَطَفَتْهُ, (K,) (assumed tropical:) The fever left him, or quitted him. (Lh, JK, O, K.) ― -b4- اخطفهُ المَوْتُ (assumed tropical:) [Death missed him by a little;] he escaped death by a little. (JK.) And اخطف الرَّمِيَّةَ (assumed tropical:) He missed the animal at which he shot or cast, (JK, S, K,) nearly hitting it: (JK:) and in like manner, الشَّىْءَ the thing. (Ibn-Buzurj, TA.) And He captured, or caught, the animal at which he shot or cast; expl. by اـِذَا كَانَ يَصِيدُهَا [perhaps a mistranscription for يُصِيبُهَا, and, if so, meaning he hit]. (JK.) And اخطف said of an arrow, (assumed tropical:) [It missed: or it fell upon the ground, and then glided along upon the ground to the butt, or object of aim: (see خَاطِفٌ:) and] it went straight. (TA.) ― -b5- اخطف said of a man, (assumed tropical:) He became affected with a slight sickness, and then speedily recovered. (TA.) ― -b6- أِخْطَافُ الحَشَا i. q. اِنْطِوَآؤُهُ [meaning (assumed tropical:) The state of being lean, or lank, in the belly: see مُخْطَفٌ]. (S, TA.) الأِخْطَافُ in horses is a fault: it is (assumed tropical:) The contr. of الاِنْتِفَاخُ: AHeyth says that it is, in horses, (assumed tropical:) smallness of the جَوْف [here meaning the belly, or abdomen]. (TA.)

5 تَخَطَّفَ see 1, in two places.

تخاطفوا الكُرَةَ بَيْنَهُمْ
6 تخاطفوا الكُرَةَ بَيْنَهُمْ تخاطفوا الكرة بينهم [They contended together in snatching away the ball] with the goffsticks. (K * and TA in art. جحف.)

اختطف
8 اختطف أختطف اختطف ٱختطف ; and its variations خَطَّفَ and خِطِّفَ; and يِخِطِّفُ and يَخِطِّفُ, variations of its aor.: see 1, in seven places. ― -b2- كَأَنَّهُ يَخْتَطِفُ فِى مَشْيِهِ عُنُقَهُ, said of a swift camel, means As though he were straining, or stretching, (يَجْتَذِبُ,) in his going along, his neck. (S.) -A2- See also 4.

خُطْفٌ
خُطْفٌ خطف (assumed tropical:) A slight disease; as also ↓ خَطْفَةٌ. (JK.) ― -b2- مَا مِنْ مَرَضٍ اـِلَّا وَلَهُ خُطْفٌ (assumed tropical:) There is no disease but there is for it a cure. (JK, K.) ― -b3- خُطْفٌ and ↓ خُطُفٌ (assumed tropical:) Leanness; or lankness of the belly: and (assumed tropical:) lightness of the flesh of the side. (TA)

خُطُفٌ
خُطُفٌ خطف : see what next precedes. ― -b2- بِهِ خُطُفٌ (assumed tropical:) In him (namely, a man, JK) is madness, or diabolical possession; (JK, TA;) as also ↓ خُطَّفٌ: but this latter may be either a pl., like ضُرَّبٌ [pl. of ضَارِبٌ], or a sing. (TA.)

خَطْفَةٌ
خَطْفَةٌ خطف خطفه خطفة A single act of seizing; or, of taking, or carrying off, by force: (TA:) or, of doing so quickly; of snatching away. (Mgh, Msb, TA.) Hence, [in a trad.,] accord. to one reading, نَهَى عَنْ كُلِّ ذِى خَطْفَةٍ, meaning He prohibited the prey of whatever snatches away the prey, and goes away with it, not withholding it for its owner: or, as some say, what snatches away with its talon, or claw: but the reading commonly known is, نَهَى عَنِ الخَطْفَةِ: (Mgh:) and الخَطْفَةُ signifies what the wolf, (Mgh, Msb, TA,) or the like, (Msb,) snatches away, (Mgh, Msb, TA,) of the limbs, or members, of a living sheep or goat, (Mgh, TA,) or of a living animal; (Msb;) or what the dog snatches away from the limbs, or members, of the animal of the chase, of flesh &c., while the animal is alive: (Mgh, TA:) or the limb, or member, which the beast or bird of prey seizes, or carries off by force, or which a man cuts off, from the beast that is alive: (K, TA:) for whatever is separated from the living animal, (Mgh, TA,) of flesh or fat, (TA,) is carrion, (Mgh, TA,) unlawful to be eaten: the prohibition originated from the Prophet's finding, when he came to El-Medeeneh, that the people loved and ate the humps of camels and the tails of sheep: (TA:) the reading الخَطَفَة, of the measure فَعَلَة, with fet-h to the medial radical letter, as pl. of خَاطِفٌ, is a mistake. (Mgh.) ― -b2- Also (assumed tropical:) A single suck of a small quantity of milk quickly taken by a child from the breast. (TA.) ― -b3- For its meaning in the Kur xxxvii. 10, see 1. ― -b4- See also خُطْفٌ.

خَطَفَى
خَطَفَى خطف خطفى خطفي (assumed tropical:) Quickness in pace or going, (S, K,) of a camel, as though he were straining, or stretching, his neck, in going along; (S; [see 8;]) as also ↓ خَيْطَفَى, (K,) and ↓ خَيْطَفٌ. (JK, TA.) ― -b2- See also the last of these words below.

خَطِيفٌ
خَطِيفٌ خطيف : see خَيْطَفٌ.

خَطِيفَةٌ
خَطِيفَةٌ خطيف خطيفه خطيفة The act of seizing, or carrying off by force; or, of snatching away at unawares. (TA.) -A2- Flour sprinkled upon milk, (S,) or flour upon which milk is sprinkled, (JK, K,) then cooked, (JK, S, K,) and licked, or eaten with the finger, (S, K,) and snatched up with spoons: (K:) IAar says that it is [what is called] جَبُولَآءُ [a word I have not found in any other instance]: (S:) or, with the Arabs, it is a food made with milk (لَبَنِيَّةٌ), which is heated, then flour is sprinkled upon it, and then it is cooked, and people lick it, or eat it with the finger, snatching it up hastily. (Az, TA.)

خُطَّفٌ
خُطَّفٌ خطف : see خُطُفٌ.

الخَطَّافُ
الخَطَّافُ الخطاف خطاف [lit. He that is wont to seize, &c.: and particularly (assumed tropical:) he that is wont to snatch, or steal, opportunities of hearing the speech of the angels, from the confines of the lowest Heaven: and hence.] applied in a trad. to (assumed tropical:) the Devil, or Satan: (S, TA:) or, as some say, it is in this instance ↓ الخُطَّافُ, as pl. of خَاطِفٌ, [and therefore meaning (assumed tropical:) the devils,] or as being likened to the hooked iron called خُطَّاف. (TA.) ― -b2- أَبُو الخَطَّافِ a surname of The حِدَأَة [or kite]. (TA in art. حدأ.)

خُطَّافٌ
خُطَّافٌ خطاف [The swallow; thus called in the present day;] a certain bird, (JK, S, Mgh,) well known; (JK, Mgh;) a certain black bird; (K;) the عُصْفُور [or passerine bird] which the common people call عُصْفُورُ الجَنَّةِ [the عصفور of Paradise]: pl. خَطَاطِيفُ. (ISd, TA.) [See also خُشَّافٌ.] ― -b2- The bent, or crooked, piece of iron which is on each side of the sheave of a pulley, and in which is the pin whereon the sheave turns: (As, * JK, S, K:) it confines the sheave on each side: (TA:) that which is of wood is termed قَعْوٌ. (As, TA.) Also (S [in the K “ or ”]) Any crooked, or hooked, iron: (S, K, TA:) pl. as above. (TA.) [An iron hook: a grapple: a grapnel: and the like.] The خُطَّافَانِ of a bit are The two bent pieces of iron in the مِسْحَل and the شَكِيمَة, on the right and left. (IDrd in his “ Book on the Saddle and Bridle. ”) And خَطَاطِيفُ signifies (tropical:) The claws, or talons, of a beast or bird of prey; (S, TA;) as being likened to a hooked iron. (TA.) ― -b3- (assumed tropical:) A wicked thief: so in the saying of Abu-nNejm,
وَاسْتَصْحَبُوا كُلَّ عِمٍ أُمِّىِّ
مِنْ كُلِّ خُطَّافٍ وَأَعْرَابِىِّ
(assumed tropical:) [And they took as companions every blind illiterate man, of every wicked thief and Arab of the desert]. (TA.) يَا ابْنَ خُطَّافٍ [app. meaning (assumed tropical:) O son of a wicked thief] was said by a woman to Jereer, in derision. (TA.) ― -b4- See also the paragraph next preceding this. ― -b5- (assumed tropical:) A mark made with a hot iron upon a camel, like the خُطَّاف of the sheave of a pulley. (JK, L, K. *) ― -b6- (assumed tropical:) The part, of a horse, which is the place of the heel of the rider. (JK.) -A2- Also pl. of خَاطِفٌ. (TA. See الخَطَّافُ.)

خَاطِفٌ
خَاطِفٌ خاطف [act. part. n. of 1, Seizing, &c.]: pl. خُطَّافٌ. (TA.) ― -b2- الخَاطِفُ The wolf; (JK, S, K;) because he seizes, or carries off by force, his prey. (TA.) ― -b3- خَاطِفُ ظِلِّهِ A certain bird, (JK, S, K,) said by Ibn-Selemeh to be called الرَّفْرَافُ; (S, [so in three copies, not رَقْرَاق as in Freytag's Lex.,] TA;) that sees its shadow, and thinks it to be a bird; (JK;) or when it sees its shadow in the water, it advances to it to seize it, (S, L, K,) thinking it to be a prey: (L, TA:) [see خَيَالٌ:] it is one of the birds of the deserts, and is [said to be] thus called because of the swiftness with which it pounces down; it is green, or of a dark, or an ashy, dust-colour, (أَخْضَرُ,) in the back; white in the belly; long in the wings, and short in the neck: (Msb in art. لعب:) also called مُلَاعِبُ ظِلِّهِ. (S and Msb in that art.) ― -b4- بَرْقٌ خَاطِفٌ (tropical:) Lightning that takes away the sight. (JK, S, * TA. *) ― -b5- سَهْمٌ خَاطِفٌ (assumed tropical:) An arrow that falls upon the ground, and then glides along upon the ground to the butt, or object of aim; as though snatching something from the ground: pl. خَوَاطِفُ: (Ham p. 573:) or خَوَاطِفُ signifies arrows that miss; for مُخْطِفَاتٌ. (TA.)

خَيْطَفٌ
خَيْطَفٌ خيطف , (K,) or ↓ خَطِيفٌ, (S, [so in my copies,]) (assumed tropical:) A quick, or swift, camel; (S, K, TA;) as though he strained, or stretched, his neck, in going along: (S: [see 8:]) and the former, (assumed tropical:) a camel of the [excellent and swift] kind called مَهَارِىّ: pl. خَيَاطِفُ. (TA.) ― -b2- خَيْطَفٌ, (TA,) or ↓ خَطَفَى, (JK,) [as meaning (assumed tropical:) Quick,] is also applied to [the pace termed] عَنَقٌ; (JK, TA;) and so ↓ خَيْطَفَى. (JK.) ― -b3- See also خَطَفَى.

خَيْطَفَى
خَيْطَفَى خيطفى خيطفي : see خَطَفَى: ― -b2- and see also خَيْطَفٌ.

خَاطُوفٌ
خَاطُوفٌ خاطوف A thing like a reaping-hook, which is tied to a snare, and by which the gazelle is caught. (JK, O, L, K.)

أَخْطَفُ الحَشَا
أَخْطَفُ الحَشَا ذ : see what next follows.

مُخْطَفُ الحَشَا
مُخْطَفُ الحَشَا ذ , applied to a horse, (assumed tropical:) Lean, or lank, in the part of the belly that is behind the place of the girth: (S:) and مُخْطَفٌ [alone] is applied to a man [in a similar sense]; as also ↓ مَخْطُوفٌ: (TA:) and مُخْطَفُ البَطْنِ (assumed tropical:) lean, or lank, in the belly; syn. مُنْطَوِيهِ; (Lth, K;) applied to a camel, and to an ass: (Lth, TA:) and الحَشَا ↓ أَخْطَفُ and ↓ مَخْطُوفُهُ, applied to a man, [signify the same,] (tropical:) i. q. ضَامِرُهُ. (TA.)

مِخْطَفٌ
مِخْطَفٌ مخطف (tropical:) A sword that takes away the sight by its glistening. (TA.)

مَخْطُوفٌ
مَخْطُوفٌ مخطوف : see مُخْطَفُ الحَشَا, in two places. -A2- Also (assumed tropical:) A camel branded with a mark like the خُطَّاف of the sheave of a pulley. (JK, L, K.)

### Türkçe

**خَطِفَهُ**
1 **خَطِفَهُ** **خطف** **خطفه** **خطفة** , muzâri‘ı **خَطَفَ** , (S, Mgh, Msb, K,) mastar ismi **خَطْفٌ**; (S, TA;) bu, fiilin onaylanmış şeklidir; (T, S;) ve **خَطَفَهُ**, muzâri‘ı **خَطِفَ** , (S, Msb, K,) mastar ismi yukarıdaki gibidir; (Msb;) Ahk’ın zikrettiği bir fiil şeklidir, (S,) fakat bu nadirdir, (S, K,) yahut (K) kötüdür, (S, K,) pek az, yahut hiç bilinmez; (S;) ve ↓ **اختطفهُ**, (S, Mgh, Msb, TA,) ve ↓ **تخطّفهُ**; (S Msb, TA;) onu zorla yakaladı; yahut onu zorla aldı, yahut götürüp kaçırdı: (S, K:) yahut bunu çabucak yaptı; onu kapıp götürdü: (Mgh, Msb, TA:) ve ↓ **خطّف**’in, fiilin tekrarlanmasını ifade ettiği söylenmiştir [aşağıda zikredilen bir durumda olduğu gibi **اختطف**’ın bir varyantı değilse]; fakat bu gariptir ve El-Fakhr Er-Rلzee’nin bir öğrencisi olan El-Khuweiyee’nin “ Akلneem et-Taaleem ”inden başka bir otoriteye dayanarak bilinmez. (MF, TA.) Bundan dolayı, Kur’ân’da [xxix. 67], **النَّاسُ** ↓ **وَيُتَخَطَّفُ مِنْ حَوْلِهِمْ** [Ve insanlar çevrelerinden zorla götürülür]. (TA.) ― -b2- [Ve bundan dolayı,] **هٰذَا سَيْفٌ يَخْطَفُ الرَّأْسَ** (mecaz:) [Bu, başı koparıp alan bir kılıçtır]. (TA.) ― -b3- Ve **خَطِفَ البَصَرَ** ve **خَطَفَهُ**, şimşek hakkında söylenir, (K,) ve bir ışık huzmesi hakkında, ve bir [parıltılı] kılıç hakkında, ve her cilalı cisim hakkında, (TA,) (mecaz:) görmeyi alıp götürdü: (K, TA:) ve ↓ **اُخْتُطِفَ بَصَرُهُ** (mecaz:) onun görmesi ansızın alındı. (M ve K, madde **ملس**’te.) Kur’ân’da [ii. 19] şöyle denir: **يَكَادُ البَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ** (mecaz:) [Şimşek neredeyse onların görmelerini alıp götürür]: (TA:) Yoo, **يَخْطِفُ ابصارهم** diye okudu; (S, TA;) ve Aboo-Rejà ile Mujلhid de böyle okudu: ve bazıları ↓ **يِخِطِّفُ**, ve ↓ **يَخَطِّفُ** okudu; aslı **يَخْتَطِفُ** olup Basralıların görüşüne göredir; Fr buna itiraz etmiş, fakat Zj bunu teyit etmiştir. (TA.) ― -b4- Ve **خَطِفَ السَّمْعَ**, (K,) muzâri‘ı **خَطَفَ** , (S,) bir şeytan hakkında söylenir, (mecaz:) [meleklerin sözünü işitme fırsatını] çaldı [en aşağı göğün sınırlarından; yahut onu kapıp aldı]; (S, K, TA;) bunun gibi ↓ **اختطفهُ** da: (K:) iki fiil, **نَزَعَهُ** ve **اِنْتَزَعَهُ** gibidir. (Sb, TA.) Bundan dolayı, Kur’ân’da [xxxvii. 10], ↓ **اـِلَّا مَنْ خَطِفَ الخَطْفَةَ** (mecaz:) “Ancak [işitme fırsatını] çalan kimse müstesna”: (TA:) yahut habersiz ve gizlice kapıp alan, (Bd,) yahut meleklerin sözünü işitir ve kapıp alır, (Jel): (Bd, Jel:) EL-Hasan, **الّا من الخطفة** ↓ **خَطَّفَ** diye okudu; aslı **اخْتَطَفَ** idi: (S, TA:) ve ona ve başkalarına nispet edilen başka bir kıraat ↓ **خِطِّفَ**’tir; fakat bu çok zayıftır. (TA.) ― -b5- **خَطِفَ**, muzâri‘ı **خَطَفَ** ; ve **خَطَفَ**, muzâri‘ı **خَطِفَ** ; mastar ismi **خَطَفَانٌ**; (K;) K’nın bütün nüshalarında böyledir; fakat doğru olan, L’de olduğu gibi **خَطْفٌ**’dur; (TA;) deve hakkında söylenir, (varsayılan mecaz:) hızlı yürüdü. (K, TA.) Ve **مَرَّ يَخْطَفُ خَطْفًا مُنْكَرًا** (varsayılan mecaz:) garip, yahut hoş görülmeyen bir süratle geçti. (TA.) Ve **خَطِفَتِ السَّفِينَةُ**, ve **خَطَفَت**, (varsayılan mecaz:) gemi seyretti, yahut yol aldı: şöyle dersin: **خَطِفَتِ اليَوْمَ مِنْ عُمَانَ** (varsayılan mecaz:) bugün ‘Omلn’dan seyretti, yahut yol aldı. (TA.)

2 **خَطَّفَ**: 1’in ilk cümlesine bak.

**اخطف بِالأَمْرِ**
4 **اخطف بِالأَمْرِ** ذ: “Şunu yakala, ey adam”; yahut “onu zorla al”; yahut “onu zorla götür”; yahut “kapıp götür” dedi. (Sgh.) -A2- **أَخْطَفَ لِى مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَكَتَ**, mastar ismi **اـِخْطَافٌ**, (varsayılan mecaz:) bana başlamış olduğu konuşmasının yahut anlatısının bir kısmını, zihnine başka bir şeyin gelmesi sebebiyle kısalttı ve sustu. (TA.) ― -b2- **أَخْطَفَتْهُ الحُمَّى**, (Lh, O, TA,) yahut **أَخْطَفَتْ عَنْهُ**, (JK,) yahut ― -b3- **اِخْتَطَفَتْهُ**, (K,) (varsayılan mecaz:) ateş onu bıraktı, yahut ondan ayrıldı. (Lh, JK, O, K.) ― -b4- **اخطفهُ المَوْتُ** (varsayılan mecaz:) [ölüm onu az farkla ıskaladı;] ölümü az farkla atlattı. (JK.) Ve **اخطف الرَّمِيَّةَ** (varsayılan mecaz:) ok attığı yahut fırlattığı hayvanı ıskaladı, (JK, S, K,) neredeyse vuruyordu: (JK:) ve aynı şekilde, **الشَّىْءَ** “şeyi”. (Ibn-Buzurj, TA.) Ve ok attığı yahut fırlattığı hayvanı yakaladı; **اـِذَا كَانَ يَصِيدُهَا** ile açıklanmıştır [belki **يُصِيبُهَا** için bir yanlış yazımdır; öyleyse “vurdu” demektir]. (JK.) Ve **اخطف**, ok hakkında söylenir, (varsayılan mecaz:) [ıskaladı: yahut yere düştü, sonra hedefe doğru yerde sürüklenip gitti: (**خَاطِفٌ**’e bak:) ve] dosdoğru gitti. (TA.) ― -b5- **اخطف**, bir adam hakkında söylenir, (varsayılan mecaz:) hafif bir hastalığa tutuldu, sonra çabucak iyileşti. (TA.) ― -b6- **أِخْطَافُ الحَشَا**, **اِنْطِوَآؤُهُ** ile aynı anlamdadır [yani (varsayılan mecaz:) karında zayıflık yahut incelik hâli: **مُخْطَفٌ**’e bak]. (S, TA.) **الأِخْطَافُ** atlarda bir kusurdur: (varsayılan mecaz:) **الاِنْتِفَاخُ**’un zıddıdır: AHeyth, bunun atlarda (varsayılan mecaz:) **جَوْف**’un küçüklüğü olduğunu söyler [burada “karın, batın” demektir]. (TA.)

5 **تَخَطَّفَ**: 1’de iki yerde geçene bak.

**تخاطفوا الكُرَةَ بَيْنَهُمْ**
6 **تخاطفوا الكُرَةَ بَيْنَهُمْ** **تخاطفوا الكرة بينهم**: [Topu kapıp alma hususunda birbirleriyle çekiştiler] goff sopalarıyla. (K* ve TA, madde **جحف**’te.)

**اختطف**
8 **اختطف** **أختطف** **اختطف** **ٱختطف**; ve onun varyantları **خَطَّفَ** ve **خِطِّفَ**; ve muzâri‘ının varyantları **يِخِطِّفُ** ve **يَخِطِّفُ**: 1’de yedi yerde geçene bak. ― -b2- **كَأَنَّهُ يَخْتَطِفُ فِى مَشْيِهِ عُنُقَهُ**, hızlı bir deve hakkında söylenir; “yürüyüşünde boynunu çekip uzatıyor ( **يَجْتَذِبُ** ) gibidir” demektir. (S.) -A2- 4’e de bak.

**خُطْفٌ**
**خُطْفٌ** **خطف** (varsayılan mecaz:) hafif bir hastalık; bunun gibi ↓ **خَطْفَةٌ**. (JK.) ― -b2- **مَا مِنْ مَرَضٍ اـِلَّا وَلَهُ خُطْفٌ** (varsayılan mecaz:) hiçbir hastalık yoktur ki onun için bir şifa olmasın. (JK, K.) ― -b3- **خُطْفٌ** ve ↓ **خُطُفٌ** (varsayılan mecaz:) zayıflık; yahut karın inceliği: ve (varsayılan mecaz:) böğür etinin hafifliği. (TA)

**خُطُفٌ**
**خُطُفٌ** **خطف**: bir öncekinin hemen öncesine bak. ― -b2- **بِهِ خُطُفٌ** (varsayılan mecaz:) onda (yani bir adamda, JK) delilik yahut cin çarpması vardır; (JK, TA;) bunun gibi ↓ **خُطَّفٌ** da: fakat bu sonuncusu ya **ضُرَّبٌ** gibi bir çoğul olabilir [**ضَارِبٌ**’in çoğulu], yahut bir tekil olabilir. (TA.)

**خَطْفَةٌ**
**خَطْفَةٌ** **خطف** **خطفه** **خطفة**: zorla yakalamanın tek bir defası; yahut zorla almanın yahut götürüp kaçırmanın tek bir defası: (TA:) yahut bunu çabucak yapmanın; kapıp götürmenin. (Mgh, Msb, TA.) Bundan dolayı, [bir rivayette,] bir kıraate göre **نَهَى عَنْ كُلِّ ذِى خَطْفَةٍ**, “avı kapıp götüren ve sahibine bırakmadan onunla giden her şeyin avını yasakladı” demektir: yahut bazılarına göre, pençesiyle yahut tırnağıyla kapıp götüren şey: fakat yaygın olarak bilinen kıraat **نَهَى عَنِ الخَطْفَةِ**’dir: (Mgh:) ve **الخَطْفَةُ**, kurdun, (Mgh, Msb, TA,) yahut benzerinin, (Msb,) canlı bir koyun yahut keçinin, (Mgh, TA,) yahut canlı bir hayvanın uzuvlarından kapıp götürdüğü şeyi ifade eder; (Msb;) yahut köpeğin, av hayvanının uzuvlarından, hayvan canlı iken, et vb. kapıp götürdüğü şeydir: (Mgh, TA:) yahut yırtıcı hayvanın yahut yırtıcı kuşun canlı hayvandan zorla yakalayıp götürdüğü, yahut bir adamın kestiği uzuvdur: (K, TA:) çünkü canlı hayvandan ayrılan her şey, (Mgh, TA,) et yahut yağdan, (TA,) leştir, (Mgh, TA,) yenmesi haramdır: yasak, Peygamber’in Medine’ye geldiğinde halkın deve hörgüçlerini ve koyun kuyruklarını sevip yemekte olduğunu bulmasından doğmuştur: (TA:) orta kök harfine fetha ile, vezni **فَعَلَة** olan **الخَطَفَة** kıraati, **خَاطِفٌ**’in çoğulu olarak, bir hatadır. (Mgh.) ― -b2- Ayrıca (varsayılan mecaz:) çocuğun memeden çabucak aldığı az miktar sütün tek bir emişi. (TA.) ― -b3- Kur’ân xxxvii. 10’daki anlamı için 1’e bak. ― -b4- **خُطْفٌ**’e de bak.

**خَطَفَى**
**خَطَفَى** **خطف** **خطفى** **خطفي** (varsayılan mecaz:) devenin yürüyüşte yahut gidişte sürati, (S, K,) sanki yürürken boynunu çekip uzatıyormuş gibi; (S; [8’e bak;]) bunun gibi ↓ **خَيْطَفَى**, (K,) ve ↓ **خَيْطَفٌ**. (JK, TA.) ― -b2- Aşağıda bu kelimelerin sonuncusuna da bak.

**خَطِيفٌ**
**خَطِيفٌ** **خطيف**: **خَيْطَفٌ**’e bak.

**خَطِيفَةٌ**
**خَطِيفَةٌ** **خطيف** **خطيفه** **خطيفة**: zorla yakalama yahut zorla götürüp kaçırma fiili; yahut habersizce kapıp götürme. (TA.) -A2- Süte serpilmiş un, (S,) yahut üzerine süt serpilmiş un, (JK, K,) sonra pişirilir, (JK, S, K,) ve yalanır yahut parmakla yenir, (S, K,) ve kaşıklarla kapılıp alınır: (K:) IAar, bunun [denilen] **جَبُولَآءُ** olduğunu söyler [başka bir örnekte bulmadığım bir kelime]: (S:) yahut Araplarda, bu, sütle yapılan ( **لَبَنِيَّةٌ** ) bir yemektir; ısıtılır, sonra üzerine un serpilir, sonra pişirilir; insanlar onu yalar yahut parmakla yer, onu aceleyle kapıp alırlar. (Az, TA.)

**خُطَّفٌ**
**خُطَّفٌ** **خطف**: **خُطُفٌ**’e bak.

**الخَطَّافُ**
**الخَطَّافُ** **الخطاف** **خطاف** [lafzen: yakalamaya alışkın olan, vb.: ve özellikle (varsayılan mecaz:) en aşağı göğün sınırlarından meleklerin sözünü işitme fırsatlarını kapıp almaya yahut çalmaya alışkın olan: ve bundan dolayı.] bir rivayette (varsayılan mecaz:) Şeytan’a uygulanır: (S, TA:) yahut bazılarına göre, bu örnekte ↓ **الخُطَّافُ**’tır; **خَاطِفٌ**’in çoğulu olarak, [dolayısıyla (varsayılan mecaz:) şeytanlar demektir,] yahut **خُطَّاف** denilen kancalı demire benzetilmesi sebebiyle. (TA.) ― -b2- **أَبُو الخَطَّافِ**, **حِدَأَة**’nin [yahut çaylağın] bir lakabıdır. (TA, madde **حدأ**’de.)

**خُطَّافٌ**
**خُطَّافٌ** **خطاف**: [günümüzde böyle adlandırılan;] belli bir kuş, (JK, S, Mgh,) iyi bilinen; (JK, Mgh;) belli bir siyah kuş; (K;) avamın **عُصْفُورُ الجَنَّةِ** [Cennet’in **عُصْفُور**’u] dediği **عُصْفُور** [yahut serçe türü kuş]: çoğulu **خَطَاطِيفُ**. (ISd, TA.) [**خُشَّافٌ**’a da bak.] ― -b2- Bir makaranın kasnağının her iki yanında bulunan, eğri/bükük demir parça; içinde kasnağın döndüğü pim vardır: (As,* JK, S, K:) kasnağı iki yandan tutar: (TA:) bunun ağaçtan olanına **قَعْوٌ** denir. (As, TA.) Ayrıca (S [K’da “yahut”]) her eğri yahut kancalı demir: (S, K, TA:) çoğulu yukarıdaki gibidir. (TA.) [Demir kanca; çengel; çapa kancası; ve benzeri.] Gemin (bit’in) **خُطَّافَانِ**’ı, **مِسْحَل** ve **شَكِيمَة**’de sağda ve solda bulunan iki eğri demir parçadır. (IDrd, “Eyer ve Gem Kitabı”nda.) Ve **خَطَاطِيفُ** (mecaz:) yırtıcı hayvanın yahut yırtıcı kuşun pençeleri, tırnakları demektir; (S, TA;) kancalı demire benzetilerek. (TA.) ― -b3- (varsayılan mecaz:) kötü bir hırsız: Abu-nNejm’in şu sözünde böyledir,
وَاسْتَصْحَبُوا كُلَّ عِمٍ أُمِّىِّ
مِنْ كُلِّ خُطَّافٍ وَأَعْرَابِىِّ
(varsayılan mecaz:) [Ve her kör ümmî adamı, her kötü hırsızdan ve çöl Arabından, yoldaş edindiler]. (TA.) **يَا ابْنَ خُطَّافٍ** [görünüşe göre (varsayılan mecaz:) “Ey kötü hırsızın oğlu” anlamında] bir kadın tarafından Jereer’e alay ederek söylenmiştir. (TA.) ― -b4- Bundan hemen önceki paragrafa da bak. ― -b5- (varsayılan mecaz:) makara kasnağının **خُطَّاف**’ı gibi, deve üzerinde kızgın demirle yapılan bir dağlama izi. (JK, L, K.*) ― -b6- (varsayılan mecaz:) atın, binicinin topuğunun bulunduğu yer olan kısmı. (JK.) -A2- Ayrıca **خَاطِفٌ**’in çoğuludur. (TA. **الخَطَّافُ**’a bak.)

**خَاطِفٌ**
**خَاطِفٌ** **خاطف** [1’in ism-i fâili; yakalayan, vb.]: çoğulu **خُطَّافٌ**. (TA.) ― -b2- **الخَاطِفُ**: kurt; (JK, S, K;) çünkü avını yakalar yahut zorla götürür. (TA.) ― -b3- **خَاطِفُ ظِلِّهِ**: belli bir kuş, (JK, S, K,) Ibn-Selemeh’e göre adı **الرَّفْرَافُ**’tır; (S, [üç nüshada böyle, Freytag’ın Lex.’indeki gibi **رَقْرَاق** değil,] TA;) gölgesini görür ve onu bir kuş sanır; (JK;) yahut gölgesini suda gördüğünde ona doğru ilerler ve onu yakalamaya çalışır, (S, L, K,) onu bir av sanarak: (L, TA:) [**خَيَالٌ**’a bak:] çöllerin kuşlarındandır ve [denildiğine göre] böyle adlandırılmıştır; çünkü aşağıya atılışındaki sürat sebebiyledir; sırtı yeşildir yahut koyu yahut külî toz rengindedir, ( **أَخْضَرُ** ,) karnı beyazdır; kanatları uzundur, boynu kısadır: (Msb, madde **لعب**’ta:) ayrıca **مُلَاعِبُ ظِلِّهِ** diye de adlandırılır. (S ve Msb, o maddede.) ― -b4- **بَرْقٌ خَاطِفٌ** (mecaz:) görmeyi alıp götüren şimşek. (JK, S,* TA.*) ― -b5- **سَهْمٌ خَاطِفٌ** (varsayılan mecaz:) yere düşen, sonra hedefe doğru yerde sürüklenip giden ok; sanki yerden bir şey kapıyormuş gibi: çoğulu **خَوَاطِفُ**: (Ham s. 573:) yahut **خَوَاطِفُ**, ıskalayan oklar demektir; **مُخْطِفَاتٌ** yerine. (TA.)

**خَيْطَفٌ**
**خَيْطَفٌ** **خيطف** , (K,) yahut ↓ **خَطِيفٌ**, (S, [nüshalarımda böyle,]) (varsayılan mecaz:) hızlı, çevik deve; (S, K, TA;) sanki yürürken boynunu çekip uzatıyormuş gibi: (S: [8’e bak:]) ve birincisi, (varsayılan mecaz:) **مَهَارِىّ** denilen [mükemmel ve hızlı] türden bir deve: çoğulu **خَيَاطِفُ**. (TA.) ― -b2- **خَيْطَفٌ**, (TA,) yahut ↓ **خَطَفَى**, (JK,) [(varsayılan mecaz:) “hızlı” anlamıyla] **عَنَقٌ** [denilen yürüyüş] için de kullanılır; (JK, TA;) ve bunun gibi ↓ **خَيْطَفَى**. (JK.) ― -b3- **خَطَفَى**’ya da bak.

**خَيْطَفَى**
**خَيْطَفَى** **خيطفى** **خيطفي**: **خَطَفَى**’ya bak: ― -b2- ve **خَيْطَفٌ**’a da bak.

**خَاطُوفٌ**
**خَاطُوفٌ** **خاطوف**: ceylanın yakalandığı tuzağa bağlanan, orak gibi bir şey. (JK, O, L, K.)

**أَخْطَفُ الحَشَا**
**أَخْطَفُ الحَشَا** ذ: hemen ardından gelene bak.

**مُخْطَفُ الحَشَا**
**مُخْطَفُ الحَشَا** ذ, ata nispetle, (varsayılan mecaz:) karın kısmında, kuşak yerinin arkasındaki bölgede zayıf yahut ince: (S:) ve **مُخْطَفٌ** [tek başına] benzer anlamda bir adama uygulanır; bunun gibi ↓ **مَخْطُوفٌ** da: (TA:) ve **مُخْطَفُ البَطْنِ** (varsayılan mecaz:) karında zayıf yahut ince; eş anlamlısı **مُنْطَوِيهِ**; (Lth, K;) deveye ve eşeğe uygulanır: (Lth, TA:) ve **الحَشَا** ↓ **أَخْطَفُ** ve ↓ **مَخْطُوفُهُ**, bir adama uygulanınca, [aynı şeyi ifade eder,] (mecaz:) **ضَامِرُهُ** ile aynı anlamdadır. (TA.)

**مِخْطَفٌ**
**مِخْطَفٌ** **مخطف** (mecaz:) parıltısıyla görmeyi alıp götüren kılıç. (TA.)

**مَخْطُوفٌ**
**مَخْطُوفٌ** **مخطوف**: **مُخْطَفُ الحَشَا**’ya, iki yerde, bak. -A2- Ayrıca (varsayılan mecaz:) makara kasnağının **خُطَّاف**’ı gibi bir işaretle dağlanmış deve. (JK, L, K.)
