# خفن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%81%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%81%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خفن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%81%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: خفن

) ( الخَفْنُ ) :
أَهْمَلَه الجَوْهرِيُّ .
وقالَ ابنُ الأَعْرابيِّ : هو ( اسْتِرْخاءُ البَطْنِ ) .
قالَ الأَزْهرِيُّ : هو حَرْفٌ غَريبٌ لم أَسْمعْه لغيرِهِ .
( و ) قالَ اللَّيْثُ : ( الخَيْفانُ : الجَرادُ ) أَوَّلَ ما يطيرُ ، جَرادَةٌ خَيْفانَةٌ .
قالَ الأَزْهرِيُّ : جعلَ خَيْفاناً فَيْعالاً مِن الخَفْنِ ، وليسَ كَذلِكَ ، وإِنَّما الخَيْفانُ مِن الجَرادِ الذي صارَ فيه خُطُوطٌ مُخْتلفَةٌ ، وأَصْلُه مِن الأَخْيَفِ ، والنُّون في خَيْفان نُون فَعْلان ، والياء أَصْلِيَّة .
( و ) قالَ اللَّيْثُ : ( الخَفَّانُ ) : ولدُ

النّعامِ ، الواحِدَةُ خَفَّانَةٌ .
قالَ الأزْهرِيُّ : هذا تَصْحيفٌ ، والصَّحيحُ ( الحَفَّانُ ) بالحاءِ المهْمَلَةِ ، والخاء فيه خَطَأ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
الخَيْفانَةُ : الناقَةُ السَّريعَةُ .
وخَفَّانُ : مأْسَدَةٌ بينَ الثِّنْي والعُذَيْبِ ، فيه غِياضٌ ونُزُوزٌ ، وهو مَعْروفٌ ؛ نَقَلَه الأَزْهرِيُّ .

### Türkçe

( **الخَفْنُ** ) :
Cevherî onu ihmal etti.
İbnü’l-A‘râbî dedi ki: o, (**اسْتِرْخاءُ البَطْنِ**)’dir.
Ezherî dedi ki: o, garip bir harftir; onu ondan başkası için işitmedim.
( Ve ) Leys dedi ki: (**الخَيْفانُ : الجَرادُ**) ilk uçtuğu zaman; **خَيْفانَةٌ** bir çekirge.
Ezherî dedi ki: **خَيْفان**’ı **الخَفْنِ**’den **فَيْعال** vezninde kıldı; hâlbuki öyle değildir. Ancak **الخَيْفانُ**; içinde muhtelif çizgiler olmuş çekirgedendir. Aslı **الأَخْيَفِ**’dendir. **خَيْفان**’daki **النُّون** **فَعْلان**’ın **نُون**’udur; **الياء** ise aslîdir.
( Ve ) Leys dedi ki: (**الخَفَّانُ**) : devekuşunun yavrusu; bir tanesi **خَفَّانَةٌ**.
Ezherî dedi ki: bu bir tashîftir; sahih olan (**الحَفَّانُ**) **الحاءِ المهْمَلَةِ** iledir; ondaki **الخاء** hatadır.
Ve kendisine istidrâk olunanlardandır:
**الخَيْفانَةُ** : hızlı dişi deve.
Ve **خَفَّانُ** : **الثِّنْي** ile **العُذَيْبِ** arasında bir **مأْسَدَةٌ**; onda **غِياضٌ** ve **نُزُوزٌ** vardır; ve o mâruftur; Ezherî onu nakletti.
