# خقم (خ-ق-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%82%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%82%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: خ - ق - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%82%D9%85/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

خ ق م
قمخ ، خقم
استعمل من وجوهه : قمخ ، خقم .
قمخ : قال الأصمعيُّ : أَقْمَخَ بأنفِهِ إِقْمَاخاً
وأَكْمَخَ إكْمَاخاً إذا شَمَخَ بأَنْفِه وتَكبَّرَ .
خقم : خَيْقَمُ : حكاية صوتٍ ، ومنه قوله :
. . . يَدْعُو خَيْمَقاً وَخيْقَماً
قُلْتُ : ورَأَيْتُ في ديار بني تَمِيم رَكِيَّةً
عادِيَّةً تُسَمَّى : خيْقَمَانَةً ، وأنشدني بعضُهم
ونحنُ نَسْتَقِي منها :
كَأَنَّما نُطْفَةُ خَيْقَمَانِ
صَبِيبُ حِنَّاءٍ وَزَعْفَراَنِ
وكان ماءُ هذه الرَّكِيَّة أَصفَرَ شديدَ الصُّفرة .

##### Türkçe

خ ق م
**قمخ** , **خقم**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **قمخ** , **خقم** .

**قمخ** : el-Asmaʿî dedi: **أَقْمَخَ** burnuyla **إِقْمَاخاً**
ve **أَكْمَخَ** **إكْمَاخاً**; burnuyla yükselip kibirlendiği zaman.

**خقم** : **خَيْقَمُ** : bir sesin taklidi; ondan da onun sözü:
. . . **يَدْعُو خَيْمَقاً وَخيْقَماً**

Dedim: Ben Temîm oğullarının diyarında eski bir kuyu gördüm, adı: **خيْقَمَانَةً** diye adlandırılır; ve onlardan bazısı bana, biz ondan su çekerken, inşad etti:
**كَأَنَّما نُطْفَةُ خَيْقَمَانِ**
**صَبِيبُ حِنَّاءٍ وَزَعْفَراَنِ**
Ve bu kuyunun suyu sarı idi, sarılığı şiddetli.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%82%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

خَيْقَم: حكاية صوت؛ ومنه قوله:
يدعو خَيْقَماً وخَيْقَما
(* قوله «يدعو خيقماً إلخ» أوله كما في التكملة:
ولم يزل عز تميم مدعما * للناس يدعو خَيقماً وخيقما).
قال أَبو منصور: ورأيت في ديار بني تميم رَكِيَّةً عادِيَّةً تسمى خَيْقَمانَةَ؛ قال: وأَنشدني بعضهم ونحن نستقي منها:
كأَنَّما نُطْفَةُ خَيْقَمانِ
صَبيبُ حِنَّاءٍ وزَعْفَرانِ
وكان ماء هذه الركية أَصفر شديد الصفرة.

##### Türkçe

خَيْقَم: bir sesin taklidi; ondan da onun sözü:
يدعو **خَيْقَماً** ve **خَيْقَما**
(* onun “يدعو خيقماً إلخ” sözü; başı, tekmilede olduğu üzere:
ولم يزل عز تميم مدعما * للناس يدعو **خَيقماً** ve **خيقما**).
Ebû Mansûr dedi: Ben Benî Temîm diyarlarında **رَكِيَّةً** **عادِيَّةً** gördüm; ona
**خَيْقَمانَةَ** denilir; dedi: Ve ondan su çekerken bana bazısı inşad etti:
كأَنَّما **نُطْفَةُ خَيْقَمانِ**
**صَبيبُ حِنَّاءٍ** ve **زَعْفَرانِ**
Ve bu **ركية**nin suyu sarı, sarılığı şiddetli idi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%82%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( الخَيْقَمُ ، كَحَيْدرٍ ) أهمله | الجَوْهَرِيّ ، وفي اللِّسان : هو | ( حِكايَةُ صَوْت ) . ومنه قَولُه : | % ( . . . يدعو خَيْقَمًا وخَيْقَمَا % ) % | | ( وخَيْقَمَانَةُ : رَكِيَّة عَادِيَّةٌ بِديارِ بَنِي | تَمِيم ) . قال الأزهرِيّ : وقد رَأَيْتُها ، | وأنشدَنِي بَعْضُهم ونحن نَسْتَقي منها : | % ( كأنما نُطْفَةُ خَيْقَمَانِ % ) % | % ( صَبيبُ حِنَّاءٍ وَزَعْفَرانِ % ) 5 | | وكان ماءُ هذِهِ الرَّكِيَّة أصفرَ شَدِيدَ | الصُّفْرة . |

##### Türkçe

| | ( **الخَيْقَمُ** ، **كَحَيْدرٍ** ) onu **الجَوْهَرِيّ** ihmâl etti; **اللِّسان**’da: o, ( **حِكايَةُ صَوْت** )tur. Ondan onun sözü: | % ( . . . **يدعو خَيْقَمًا وخَيْقَمَا** % ) % | | ( **وخَيْقَمَانَةُ** : **رَكِيَّة** **عَادِيَّةٌ** **بِديارِ بَنِي تَمِيم** ) . **الأزهرِيّ** dedi: onu görmüşümdür; ve ondan bir kısmı, biz ondan su çekerken, bana inşâd etti: | % ( **كأنما نُطْفَةُ خَيْقَمَانِ** % ) % | % ( **صَبيبُ حِنَّاءٍ وَزَعْفَرانِ** % ) 5 | | Ve bu **الرَّكِيَّة**’nin suyu, sarı, sarılığın şiddetlisi idi. |
