# خلب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%84%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: خلب

الخِلابَةُ: الخديعة باللسان، تقول منه: خَلَبَهُ يَخْلُبُهُ بالضم؛ واختلبه مِثله. وفي المَثَلِ إذا لم تغلِبْ فاخْتَلِبْ أي فاخْدعْ. والخِلْبَةُ: الخدَّاعة من النساء. ابن السكيت: رجلٌ خلاّبٌ وخَلَبوتٌ، أي خدَّاعٌ كذابٌ. قال الشاعر:
وشَرُّ الرجالِ الغادرُ الخَلَبوتُ
والبرَقُ الخُلَّبُ: الذي لا غيث فيه، كأنه خادع، ومنه قيل لمن يَعِدُ ولا يُنْجِزُ: إنما أنت كبرقٍ خُلَّبٍ. والخُلَّبُ أيضاً: السحاب الذي لا مطر فيه يقال برقُ خُلَّبٍ، بالإضافة. والمُخَلَّبُ: الكثير الوَشْيِ من الثياب. والخِلْبُ، بالكسر: الحِجَابُ الذي بين القلب وسَوادِ البطنِ. يقال للرجل الذي تحبُّه النساء: إنه لخِلْبُ نساءٍ. والخُلْبُ بالضم: الحَمْأَةُ. تقول منه ماءٌ مُخْلِبٌ وقد أُخْلِبَ. والخُلْبُ أيضاً: اللِيفُ. وكذلك الخُلْبُ بالتسكين. والليفَةُ خُلُبَةٌ وخُلْبَةٌ. والمِخْلَبُ للطائر والسِباعِ بمنزلة الظُفْرِ للإنسان. والمخْلَبُ: المِنْجَلُ الذي لا أسنان له. وخَلَبْتُ النباتَ أَخْلُبُهُ خَلْباً واستخلبته، إذا قطعته. وفي الحديث: "نستخلب الخَبيرَ" أي نقطع النبات ونأكله. والخَلْبَنُ: الحمقاءُ، والنون للإلحاق. قال ابن السكيت: وليسَ من الخِلابة.

### Türkçe

**الخِلابَةُ**: dil ile aldatma; ondan şöyle dersin: **خَلَبَهُ يَخْلُبُهُ** (ضم ile); ve **اختلبه** onun gibidir. Ve meselde: “Eğer galip gelmezsen **فاخْتَلِبْ**”, yani “aldat”. Ve **الخِلْبَةُ**: kadınlardan aldatıcı olan. İbnü’s-Sikkît: **رجلٌ خلاّبٌ** ve **خَلَبوتٌ**, yani aldatıcı, yalancı. Şair dedi ki:
“Ve erkeklerin en şerlisi, hain **الخَلَبوتُ**tur.”

Ve **البرَقُ الخُلَّبُ**: içinde yağmur olmayan; sanki aldatıcıdır; ondan, vaat edip yerine getirmeyene şöyle denildi: “Sen ancak **كبرقٍ خُلَّبٍ** gibisin.” Ve **الخُلَّبُ** ayrıca: içinde yağmur olmayan bulut; izafetle **برقُ خُلَّبٍ** denir. Ve **المُخَلَّبُ**: elbiselerden nakşı çok olan. Ve **الخِلْبُ**, kesre ile: kalp ile karnın karalığı arasındaki perde. Kadınların sevdiği erkeğe denir: “O, elbette **لَخِلْبُ نساءٍ**dır.” Ve **الخُلْبُ** damme ile: çamur. Ondan söylersin: **ماءٌ مُخْلِبٌ**; ve **أُخْلِبَ**. Ve **الخُلْبُ** ayrıca: lif. Ve كذلك sükûn ile **الخُلْبُ**. Ve **الليفَةُ**: **خُلُبَةٌ** ve **خُلْبَةٌ**. Ve **المِخْلَبُ** kuş için ve yırtıcı hayvanlar için, insan için tırnak mesabesindedir. Ve **المخْلَبُ**: dişleri olmayan orak. Ve **خَلَبْتُ النباتَ أَخْلُبُهُ خَلْباً** ve **استخلبته**: onu kestiğin zaman. Ve hadiste: “**نستخلب الخَبيرَ**” yani bitkiyi keseriz ve yeriz. Ve **الخَلْبَنُ**: ahmak kadın; ve **النون** ilhak içindir. İbnü’s-Sikkît dedi ki: Ve **الخِلابة**dan değildir.
