# خلط — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%84%D8%B7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: خلط

خَلَطْتُ الشيءَ بغيره خَلْطاً فاخْتَلَطَ. وخالَطَهُ مُخالَطَةً وخِلاطاً. واخْتَلَطَ فلانٌ، أي فسَد عقلُه. والتَخليطُ في الأمر: الإفسادُ فيه. وقولهم: وقَعوا في الخُلَّيْطي أي اخْتَلَطَ عليهم أمرهم. والخَليطُ المُخالِطُ، كالنديم المُنادِم، والجليس المُجالِس. وهو واحدٌ وجمعٌ. وقال:
إنَّ الخليطَ أَجَدَّوا البَيْنَ فانْجَرَدوا
وقد يُجمع على خَلَطاءَ وخُلُطٍ. قال وَعْلَةُ الجَرْميُّ:
سائِلْ مُجاوِرَ جَرْمٍ هلْ جَنَيْتُ لهم		حَرباً تُفَرِّقُ بين الجيرَةِ الخُلُـطِ
وأما الحديث: "لا خِلاطَ ولا وِراطَ"، فيقال هو كقوله: "لا يُجمَع بين متفرِّق ولا يُفَرَّقُ بين مجتمعٍ خشيةَ الصدقةِ". والخُلْطَةُ: بالضم: الشِرْكةُ. والخِلْطَةُ: بالكسر: العِشْرَةُ. والخِلْطُ أيضاً: واحدُ أَخْلاطِ الطيب. والخِلْطُ أيضاً: السهمُ يَنْبُتُ عودُهُ على عِوَجٍ، فلا يزال يَتَعَوَّجُ وإنْ قُوِّمَ. ورجلٌ مِخْلَطٌ بكسر الميم: يُخالِطُ الأمور. يقال: فلانٌ مِخْلَطٌ مِزْيَلٌ، كما يقال: هو راتقٌ فاتقٌ. واسْتَخْلَطَ البعيرُ، أي قَعا. واَخْلَطَهُ صاحبُه، إذا جعل قضيبَه في الحَياءِ. والخَليطُ من العلَف: قَتٌّ وتبنٌ. وخولطَ الرجلُ في عقله خِلاطاً.

### Türkçe

**خَلَطْتُ** şeyi başkasıyla **خَلْطاً** karıştırdım; derken o **اخْتَلَطَ** (karıştı). Ve onunla **مُخالَطَةً** ve **خِلاطاً** karışıp kaynaştı. Ve falan kimse **اخْتَلَطَ**; yani aklı bozuldu. Ve işte **التَخليطُ**: onda bozma. Ve onların sözü: **وقَعوا في الخُلَّيْطي**; yani işleri onlara karıştı. Ve **الخَليطُ**: karışıp kaynaşan; tıpkı **النديم** (sohbet arkadaşı) **المُنادِم** (içki arkadaşı) gibi, ve **الجليس** (oturan, meclis arkadaşı) **المُجالِس** (birlikte oturan) gibi. Ve o, tekil de çoğul da olur. Ve dedi ki:
إنَّ الخليطَ أَجَدَّوا البَيْنَ فانْجَرَدوا

Ve **خَلَطاءَ** ve **خُلُطٍ** üzere de çoğul yapılabilir. **وَعْلَةُ الجَرْميُّ** dedi ki:
سائِلْ مُجاوِرَ جَرْمٍ هلْ جَنَيْتُ لهم		حَرباً تُفَرِّقُ بين الجيرَةِ الخُلُـطِ

Ama hadis: "**لا خِلاطَ ولا وِراطَ**"; denilir ki o, şu sözü gibidir: "**لا يُجمَع بين متفرِّق ولا يُفَرَّقُ بين مجتمعٍ خشيةَ الصدقةِ**". Ve **الخُلْطَةُ**: (ضم ile) ortaklık. Ve **الخِلْطَةُ**: (كسر ile) birlikte yaşama/ülfet. Ve **الخِلْطُ** da: güzel koku karışımlarının **أَخْلاطِ**ından bir tekidir. Ve **الخِلْطُ** da: gövdesi eğrilik üzere biten ok; doğrultulsa bile eğrilmeye devam eder. Ve **مِخْلَطٌ** (mim’in kesriyle) adam: işleri birbirine karıştırıp durur. Denilir: falan kimse **مِخْلَطٌ مِزْيَلٌ**; tıpkı denildiği gibi: o **راتقٌ فاتقٌ**. Ve deve **اسْتَخْلَطَ**; yani dışkıladı. Ve sahibi onu **اَخْلَطَهُ**; kamışını hayâya soktuğu zaman. Ve yemden **الخَليطُ**: yonca ve saman. Ve adam aklında **خِلاطاً** ile **خولطَ** (karıştırıldı).
