# خنر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%86%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خنر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: خنر

باب الخاء والراء والنون معهما
خ ن ر، ن خ ر يستعملان فقط خنر: الخَنَوَّرُ: قصب النشاب، قال:
يرمون بالنشـاب ذي الآ		ذانِ في القصب الخَنَوَّرْ
ويقال: الخَنَورُ كل شجرةٍ رخوةٍ خوارة، ويقال: إنما هو الخَوَار فزيدَ النّون فيه، والنّون من الحروف العسرة.
نخر: نَخَرَ الحِمارُ رأنفه نَخِيراً أي: مد نفسه في الخياشيم كأنه نغمة خاء مضطربة. ونُخرتا الأنف خرقاه.
والمِنْخِر لجميع الأنف، والقياس مِنْخَر بفتحة الخاء، ولكن أراد "مِنْخيرٌ"، وفي "مِنْتِنٌ" "مِنْتينٌ"، قال:
إني زعيمٌ لـك أنْ تَـزَهَّـري		عن وارِم الجَبْهةِ ضَخْم المِنْخِرِ
وقال:
صِياماً تذُبُّ البق عن نُخَراتِها		بنَهْزٍ كإيماءِ الرُءوسِ الموانِعِ
ونَخِرَتِ الخَشَبةُ أي: بَلِيَتْ فاستَرْخَت حتى تَفَتَّتَتْ إذا مُسَّتْ، وكذلك العظم الناخر.
والنَّخُورُ: الناقة التي لا تدرُّ حتى تدخل إصبعك في أنفها.
وقوله تعالى: "عِظاماً نَخِرةً" من "نَخِرَ العظمُ" أي بَلِيَ ورَمَّ.

### Türkçe

باب **الخاء** ve **الراء** ve **النون**’un ikisiyle birlikte

خ ن ر، ن خ ر yalnızca kullanılırlar.

**خنر**: **الخَنَوَّرُ**: ok kamışı; dedi ki:
“Ok kamışı **الخَنَوَّرْ** içinde kulaklı olan oklarla atarlar.”

Ve denilir: **الخَنَورُ** her yumuşak, içi boş (hıvır) ağaçtır. Ve denilir: O ancak **الخَوَار**’dır; içine **النّون** artırıldı; ve **النّون** zor harflerdendir.

**نخر**: Eşek **نَخَرَ**; burun deliklerinden **نَخِيراً** (ses) çıkardı; yani, kendini burun deliklerinde uzattı; sanki çalkantılı bir **خاء** nağmesi gibi. Ve **نُخرتا الأنف**: burnun iki deliği; ikisi de onun iki deliğidir.

Ve **المِنْخِر** bütün burun içindir; kıyas, **مِنْخَر** ( **الخاء**’ın fethasıyla)dır; fakat “**مِنْخيرٌ**”ü istedi; ve “**مِنْتِنٌ**”de “**مِنْتينٌ**” (vardır); dedi ki:
“Ben sana kefilim ki sen çiçeklenesin;
alnı şişkin, **المِنْخِرِ**’i iri olandan (uzaklaşarak).”

Ve dedi ki:
“Oruc(la) onun **نُخَراتِها**’sından sivrisineği defeder;
engelleyici başların işareti gibi bir dürtüşle.”

Ve **نَخِرَتِ الخَشَبةُ**: yani, eskidi de gevşedi; dokunulunca parçalanıncaya kadar; ve aynı şekilde **العظم الناخر**.

Ve **النَّخُورُ**: parmağını onun burnuna sokuncaya kadar süt vermeyen dişi deve.

Ve Yüce Allah’ın sözü: “**عِظاماً نَخِرةً**”, “**نَخِرَ العظمُ**”dandır; yani eskidi ve çürüdü.
