# خنزر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B2%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%86%D8%B2%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خنزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B2%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: خنزر

الخَنْزَرَةُ: الغِلَظُ. والخَنْزَرَةُ: الفأْس الغليظة.
وخَنْزَرَةُ والخَنْزَرُ: موضعان؛ أَنشد سيبويه:
أَنْعَتُ عَيراً من حَمِيرِ خَنْزَرَهْ،
في كُلِّ عَيْرٍ مائتان كَمَرَهْ
وأَنشد أَيضاً:
أَنْعَتُ أَعْيَاراً رَعَيْنَ الخَنَزَرا،
أَنْعَتُهُنَّ آيُراً وكَمَرَا
ودارَةُ خَنْزَرٍ: موضع هناك؛ عن كراع التهذيب: وخَنْزَرٌ اسم موضع؛ قال الجعدي:
أَلَمَّ خَيَالٌ من أُمَيْمَةَ مَوْهِناً
طَرُوقاً، وأَصحابي بدارَةِ خَنْزَرِ
وقال الراعي في خنزر:
يعني لتبلغني خنزر
(* قوله: «يعني إلخ» كذا بالأصل).
وخنزير: موضع ذكره لبيد:
بالغُرابات فَزَرَّافاتِها،
فبخنْزِيرٍ، فأَطْرَافِ حُبَلْ
وقال بعضهم: خَنْزَرَ الرجلُ إِذا نظر بمؤخر عينه، جعله فَنْعَلَ من الأَخْزَرِ، وكل مُومِسةٍ: أَخْزَر. أَبو عمرو: الخَنْزُوانُ الخِنْزِير، ذكره في باب الهَيْلُمَان والنَّيْدُلان والكَيْذُبان والخَنْزُوان (*
قوله: «الخنزوان» بفتح الخاء وضمها كما في القاموس). ابن سيده: خَنْزَرٌ اسم رجل، وهو الحَلالُ ابن عم الراعي يتهاجيان، وزعموا أَن الراعي هو الذي سماه خَنْزَراً. والخِنْزِيرُ من الوحش العادي: معروف من ذلك. وقال كراع: هو من الخَزَرِ في العين لأَن ذلك لازم له، قال: فهو على هذا ثلاثي؛ وقد تقدم ذكره في ترجمة خزر. وخَنْزَرَ: فَعَلَ فِعْلَ الخنزير. وخِنْزِيرٌ: اسم موضع؛ قال الأَعشى يصف الغيث:
فالسَّفْحُ يَجْري فَخِنْزِيرٌ فَبُرْقَتُه،
حتى تَدَافَعَ منه السَّهْلُ والجَبَلُ
وخِنْزِير: اسم ابن أَسْلَم بن هُنَاءَةَ الأَسَديِّ؛ حكاه ابن سيده وقال: فيما أُرَى. والخنازير: علة معروفة، وهي قروح صُلْبَة تحدث في الرقبة.

### Türkçe

**الخَنْزَرَةُ**: kalınlık. Ve **الخَنْزَرَةُ**: kalın balta.

Ve **خَنْزَرَةُ** ve **الخَنْزَرُ**: iki yer; Sîbeveyh inşâd etti:
A‘râf ederim **خَنْزَرَهْ**’nin Himyer’inden bir eşeği,
her eşekte iki yüz **كَمَرَهْ**

Ve yine inşâd etti:
A‘râf ederim **الخَنَزَرا**’yı otlamış eşekleri,
onları eşekler ve **كَمَرَا** olarak a‘râf ederim

Ve **دارَةُ خَنْزَرٍ**: orada bir yer; Kurrâ‘ et-Tehzîb’den: ve **خَنْزَرٌ** bir yer adıdır; dedi
el-Ca‘dî:
Ümeyme’den bir hayal, gevşek bir vakitte bana uğradı,
geceleyin gelen olarak; hâlbuki ashabım **دارَةِ خَنْزَرِ**’dedir

Ve er-Râ‘î **خنزر** hakkında dedi:
yani bana **خنزر**’i ulaştırsın diye
(* Sözü: “yani ilh.” asılda böyle).

Ve **خنزير**: Lebîd’in zikrettiği bir yer:
**الغُرابات**’ta, onun **فَزَرَّافاتِها**’sında,
sonra **بخنْزِيرٍ**’de, sonra **حُبَلْ**’in uçlarında

Ve bazısı dedi: **خَنْزَرَ** adam, gözünün arkasından baktığı zaman; onu **الأَخْزَرِ**’den **فَنْعَلَ** yaptı; ve her fahişe: **أَخْزَر**. Ebû Amr: **الخَنْزُوانُ** **الخِنْزِير**’dir; onu **الهَيْلُمَان** ve **النَّيْدُلان** ve **الكَيْذُبان** ve **الخَنْزُوان** babında zikretti
(* Sözü: “الخنزوان” **الخاء**’ın fethi ve zammı iledir; Kāmûs’ta olduğu gibi). İbn Sîde: **خَنْزَرٌ** bir adam adıdır; o, er-Râ‘î’nin amcaoğlu **الحَلالُ**’dır; birbirleriyle hicivleşirler; ve er-Râ‘î’nin onu **خَنْزَراً** diye adlandıran kimse olduğunu iddia ettiler. Ve **الخِنْزِيرُ** azgın vahşîden: bundan bilinen (bir hayvan)dır. Ve Kurrâ‘ dedi: o, gözdeki **الخَزَرِ**’dendir; çünkü o, ona lâzımdır; dedi: şu hâlde o üç harflidir; ve onun zikri **خزر** tercümesinde geçmişti. Ve **خَنْزَرَ**: domuzun fiilini yaptı. Ve **خِنْزِيرٌ**: bir yer adıdır; el-A‘şâ yağmuru vasfederek dedi:
Yamaç akar; sonra **فَخِنْزِيرٌ**; sonra onun **فَبُرْقَتُه**’si,
ondan ova ve dağ birbirini itişinceye kadar

Ve **خِنْزِير**: Esedî **أَسْلَم** b. **هُنَاءَةَ**’nin oğlunun adıdır; onu İbn Sîde nakletti
ve dedi: zannettiğim kadarıyla. Ve **الخنازير**: bilinen bir illet; o, boyunda meydana gelen katı yaralardır.
