# خنص (خ-ن-ص) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%86%D8%B5

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: خ - ن - ص
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والصاد والنون معهما
خ ص ن، خ ن ص مستعملان
خصن:
الخَصينُ: فأس ذات خلف واحد، تذكر وتؤنث، وهو الناجخ أيضا. وثلاثٌ أَخْصُنٍ، قال:
يقطع الغاف بالخَصينِ ويشلي		قد علمنا بمن يدير الربـابـا
خنص: الخِنَّوْصُ: ولد الخنزير، وجمعه: خَنانِيصُ.

##### Türkçe

باب **الخاء** ve **الصاد** ve **النون** bunlarla birlikte

**خ ص ن**, **خ ن ص** ikisi de kullanımdadır.

**خصن**:
**الخَصينُ**: tek bir arka (yüz)ü olan balta; müzekker de söylenir müennes de; o, **الناجخ** dadır. Ve (çoğulu) üç **أَخْصُنٍ**. Dedi ki:
الغاف’ı **الخَصينِ** ile keser ve (onu) kaldırır;
rubâbı kimin çevirdiğini elbette bilmişiz.

**خنص**: **الخِنَّوْصُ**: domuz yavrusu; çoğulu: **خَنانِيصُ**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الخِنَّوْصُ: الخنزيرُ، والجمع الخَنانيصُ.

##### Türkçe

**الخِنَّوْصُ**: domuz; çoğulu **الخَنانيصُ**.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

خ ص ن
خصن ، خنص ، نخص : مستعملة .
خصن : أبو العَبَّاسِ _ عن ابن الأعرابي _
قال : من أسماء الفَأْسِ : الْخَصِينُ ،
والحَدَثَانُ . والمِكْشَاحُ .
وقال الليث : الْخَصِينُ فَأْسٌ ذاتُ خَلْفٍ
واحد ، والعَرَب تؤنِّثُ ) ( الخَصِينَ ) ( وتُذَكِّرُه .
وثَلاثُ أَخْصُنٍ _ لِتَأْنِيثه وهو الناجِخُ أيضاً
وقال امْرُؤ القَيس :
يَقْطَعُ الغَافَ بالخَصينِ ويُشْلى
قَدْ عَلِمْنا بِمَنْ يُدِير الرَّبَابَا
نخص : أهمله الليث . وروى أبو عبيد _ عن
أبي زيد _ نَخَصَ لحْمُ الرجل يَنخَصُ
وتخَدَّدَ _ كلاهما إذا هُزِلَ .
شمر _ عن ابن الأعرابي _ قال : النَّاخِصُ :
الذي قد ذَهَبَ لحمه من الكِبَر وغيْرِه ،
وقد أنخَصَهُ المرَض والكِبَرُ .
خنص : قال الليث وغيرُه : الخِنُّوْصُ : وَلَدُ
الخِنزير .
وقال الأخطل :
أكلْتَ الدَّجَاجَ فَأَفنَيْتَهَا
فَهَلْ في الْخَنانِيصِ مِنْ مَغْمَزِ

##### Türkçe

خ ص ن
**خصن** , **خنص** , **نخص** : kullanımdadır.

**خصن** : Ebû’l-ʿAbbâs — İbnü’l-Aʿrâbî’den — dedi: Baltanın adlarındandır: **الْخَصِينُ** , ve **والحَدَثَانُ** . ve **والمِكْشَاحُ** .
Leys dedi: **الْخَصِينُ** tek bir arka (kısmı) olan bir baltadır; Araplar **( الخَصِينَ )**’i müennes yapar ve onu müzekker yapar.
Ve üç **أَخْصُنٍ** — onun te’nîsi sebebiyle — ve o, **الناجِخُ** da(dır).
İmru’ul-Kays dedi:
يَقْطَعُ الغَافَ بالخَصينِ ويُشْلى
قَدْ عَلِمْنا بِمَنْ يُدِير الرَّبَابَا

**نخص** : Leys onu ihmal etti. Ebû ʿUbeyd — Ebû Zeyd’den — rivayet etti: **نَخَصَ** adamın eti **يَنخَصُ** ve **وتخَدَّدَ** — ikisi de zayıfladığı zaman.

Şemmer — İbnü’l-Aʿrâbî’den — dedi: **النَّاخِصُ** : büyüklükten ve başkasından eti gitmiş olan; hastalık ve büyüklük onu **أنخَصَهُ**.

**خنص** : Leys ve başkası dedi: **الخِنُّوْصُ** : domuzun yavrusu.
Aḫṭal dedi:
أكلْتَ الدَّجَاجَ فَأَفنَيْتَهَا
فَهَلْ في الْخَنانِيصِ مِنْ مَغْمَزِ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الخِنَّوْصُ: ولَدُ الخِنْزير، والجمع الخَنانِيصُ؛ قال الأَخطل يخاطب بشر بن مروان:
أَكَلْتَ الدَّجاجَ فأَفْنَيْتَها،
فهل في الخَنانِيصِ من مَغْمَزِ؟
ويروى: أَكلت الغَطاطَ، وهي القطا.

##### Türkçe

**الخِنَّوْصُ**: **الخِنْزير**’in yavrusu; çoğulu **الخَنانِيصُ**’tur; el-Ahtal, Bişr b. Mervân’a hitap ederek dedi ki:

Tavuğu yedin de onu tükettin,
Peki **الخَنانِيصِ** içinde ayıplanacak bir yer var mı?

Şöyle de rivayet edilir: “**الغَطاطَ** yedin”; o da **القطا**’dır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* خ ن ص * * الخِنَّوْصُ * بوزن البلور ولد الخنزير والجمع * الخَنَانِيصُ

##### Türkçe

* خ ن ص * * **الخِنَّوْصُ** * billûr vezninde: domuz yavrusu; çoğulu **الخَنَانِيصُ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الخنوص كجردحل: ولد الخنزير، نقله الجوهري. والخنوص، عن ابن عباد: الصغير من كل شيء، ج، خنانيص، وأنشد الجوهري للأخطل يخاطب بشر بن مروان:
  أكلت الدجاج فأفـنـيتـهـا                      فهل في الخنانيص من مغمز

  وقال ابن عباد: الخنوصة بهاء: نخلة لم تفت اليد. وكذلك ولد الببر، كالخنصيص، بالكسر، نقله الصاغاني. والإخنيص، بالكسر: المتباطئ عن الأمور المرعوب، هنا ذكره صاحب المحيط، أو الصواب الإجنيص، بالجيم، وصوبه الصاغاني، وقد تقدم ما فيه في ج ن ص.

##### Türkçe

**الخنوص** k-**جردحل**: domuz yavrusu; onu el-**جوهري** nakletti. Ve **الخنوص**; İbn **عباد**’dan: her şeyin küçüğü; çoğulu **خنانيص**; ve el-**جوهري**, el-**أخطل**’dan, **بشر بن مروان**’a hitap ederek, şu beyti rivayet etti:
  Tavuk yedin de onu tükettin                      peki **الخنانيص** içinde bir ayıplayan var mı?

Ve İbn **عباد** dedi: **الخنوصة** (ه ile): elin erişmediği bir hurma ağacı. Ve (aynı şekilde) kaplan yavrusu; **الخنصيص** gibi, kesre ile; onu es-**صاغاني** nakletti. Ve **الإخنيص**, kesre ile: işlerden ağır davranan, korkutulmuş (kimse); burada onu **المحيط**’un sahibi zikretti; yahut doğrusu **الإجنيص**, **الجيم** ile; es-**صاغاني** onu doğru saydı; ve onda olan şey **ج ن ص**’da daha önce geçti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B5/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

خِنْصِيصٌ
خِنْصِيصٌ خنصيص : see خِنَّوْصَةٌ.

خِنَوْصٌ
خِنَوْصٌ خنوص The young of the swine: (Ibn-'Abbلd, S, K:) and the young, or little, of anything: (K:) pl. خَنَانِيصُ. (S, K.) [See also خِنَّوْسٌ.]

خِنَّوْصَةٌ
خِنَّوْصَةٌ خنوص خنوصه خنوصة The young of the بَبْر, q. v.; (K;) as also ↓ خِنْصِيصٌ. (Sgh, K.) ― -b2- Also A palm-tree which does not rise beyond reach of the hand. (Ibn-'Abbلd, K.)

##### Türkçe

**خِنْصِيصٌ**
**خِنْصِيصٌ** خنصيص : bkz. **خِنَّوْصَةٌ**.

**خِنَوْصٌ**
**خِنَوْصٌ** خنوص Domuzun yavrusu: (İbn-ʿAbbād, S, K:) ve herhangi bir şeyin yavrusu yahut küçüğü: (K:) çoğulu **خَنَانِيصُ**. (S, K.) [Ayrıca bkz. **خِنَّوْسٌ**.]

**خِنَّوْصَةٌ**
**خِنَّوْصَةٌ** خنوص خنوصه خنوصة **بَبْر**’in yavrusu; (K;) ve bunun gibi ↓ **خِنْصِيصٌ**. (Sgh, K.) ― -b2- Ayrıca, elin erişiminden öteye yükselmeyen bir hurma ağacı. (İbn-ʿAbbād, K.)
