# خنظرف (خ-ن-ظ-ر-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: خ - ن - ظ - ر - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الخنظرف، هكذا هو في سائر النسخ بالأحمر، مع أنه مذكور في الصحاح على ما يأتي بيانه، ثم إن النسخ كلها بالظاء المعجمة، وفي بعضها بالمهملة، فعلى الأول ينبغي ذكره بعد تركيب خ ط ف وعلى الثاني فلا فائدة لإفراده عن تركيب خطرف مع الحكم بزيادة النون، فتأمل ذلك، وهي: العجوز الفانية، كما قاله الليث، وقال غيره: هي المتشنجة الجلد، المسترخية اللحم، والصواب بالمهملة، وهذا يؤيد أنه بالظاء المعجمة، أو جميع ما في المهملة، فالمعجمة لغة فيه.
 قال الجوهري: خظرف البعير في مشيته: لغة في خذرف، إذا أسراع ووسع الخطو، بالظاء المعجمة، وأنشد:
  وإن تلقاه الدهاس خظرفا وأما الخنظرف، ففيه ثلاث لغات: بالطاء، وبالظاء، وبالضاد، والطاء أحسن، وكذا خظرف جلد العجوز، فيه ثلاث لغات، والظاء أكثر، وكذا جميع ما ذكر في خطرف، فإن الظاء لغة فيه، إلا خطرفه بالسيف، فإنه بالطاء المهملة لا غير، صرح به صاحب اللسان، وغيره.

كالخنظرف، بالظاء، وقد أهمل الجوهري هنا، وأورده في اللاثي. أو الثلاثة بمعنى واحد، وقد تقدم البحث فيه في الثلاثي، فراجعه.

##### Türkçe

**الخنظرف**; işte o, bütün nüshalarda kırmızıyla böyledir; hâlbuki o, **الصحاح**’ta, açıklanacağı üzere zikredilmiştir. Sonra, nüshaların hepsi **الظاء** **المعجمة** iledir; bazısında ise **المهملة** iledir. Birincisine göre, onu **خ ط ف** terkibinden sonra zikretmek gerekir; ikincisine göre ise, **خطرف** terkibinden, **النون**’un ziyade olduğuna hükmetmekle birlikte, onu ayrıca müstakil kılmanın bir faydası yoktur; öyleyse bunu düşün. Ve o: tükenmiş kocakarıdır; **الليث**’in dediği gibi. Başkası dedi ki: o, derisi büzüşmüş, eti sarkmış olandır. Doğrusu **المهملة** iledir; bu da onun **الظاء** **المعجمة** ile olduğunu teyit eder; yahut **المهملة**’de olanların hepsi; öyleyse **المعجمة** onda bir lugattır.

**الجوهري** dedi ki: **خظرف** deve yürüyüşünde: **خذرف**’te bir lugattır; süratlendiği ve adımı genişlettiği zaman; **الظاء** **المعجمة** iledir. Ve şu beyti şahit getirdi:
  وإن تلقاه الدهاس خظرفا
Ama **الخنظرف**; onda üç lugat vardır: **الطاء** ile, **الظاء** ile ve **الضاد** ile; **الطاء** daha güzeldir. Yine **خظرف** kocakarının derisi; onda üç lugat vardır; **الظاء** daha çoktur. Yine **خطرف**’ta zikredilenlerin hepsi böyledir; çünkü **الظاء** onda bir lugattır; ancak **خطرفه بالسيف**; o, yalnız **الطاء** **المهملة** iledir, başka değil; bunu **اللسان** sahibi ve başkası açıkça belirtmiştir.

**الخنظرف** gibi; **الظاء** ile. **الجوهري** burada onu ihmal etti; onu **اللاثي**’de zikretti. Yahut üçü de tek bir mânâdadır; onda araştırma **الثلاثي**’de geçmişti; öyleyse ona müracaat et.
