# خوخ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D8%AE/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%88%D8%AE/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خوخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D8%AE.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: خوخ

الخوخة: كوة تؤدي الضوء إلى البيت. والخوخة: مخترق ما بين كل دارين ما نصب عليه باب، بلغة أهل الحجاز. وعم بعضهم فقال: هي مخترق ما بين كل شيئين. وفي الحديث: لا تبقى خوخة في المسجد إلا سدت غير خوخة أبي بكر، هي باب صغير كالنافذة الكبيرة تكون بين بيتين ينصب عليها باب. ومن المجاز الخوخة الدبر. والخوخة ضرب من الثياب أخضر، لغة مكية، وفي بعض الأمهات: خضر، قاله الأزهري. والخوخة: ثمرة. م.ج خوخ، وهو هذا الذي يؤكل. وعن ابن سيده: الخوخاء. والخوخاءة بهاء: الأحمق من الرجال، ج خوخاءون، قال الأزهري: الذي أعرفه لأبي عبيد: الهوهاءة: الجبان الأحمق، بالهاء، ولعل الخاء لغة فيه. وعن أبي عمرو: الخويخية، بتخفيف الياء كبلهنية: الداهية، قال لبيد:
  وكل أناس سوف تدخل بينهم                      خويخية تصفر منها الأنامل ويروى ببيتهم قال شمر لم أسمع خويخية إلا للبيد. وأبو عمرو ثقة. وقال الأزهري: هذا حرف غريب، ورواه بعضهم دويهية، وقال: ومن الغريب أيضا ما روي عن ابن الأعرابي قال: الصوصية والصواصية: الداهية. وفي التهذيب: روضة خاخ اسم موضع بين مكة والمدينة شرفهما الله تعالى، وكانت المرأة التي أدركها علي والزبير رضي الله عنهما وأخذا منها كتابا كتبه حاطب بن أبي بلتعة إلى أهل مكة إنما ألفياها بروضة خاخ، ففتشاها وأخذا منها الكتاب. وخاخ، يصرف ويمنع، أي باعتبار المكان أو البقعة، مع العلمية. وأحمد بن عمر الخاخي القطربلي، محدث. وأخاخ العشب إخاخة: خفي وقل، كأنه دخل في الخوخة.

### Türkçe

**الخوخة**: eve ışığı ulaştıran bir menfez. Ve **الخوخة**: Hicaz ehlinin dilinde, üzerine kapı dikilen, iki ev arasındaki bir gedik. Bazıları genelleştirdi de dedi ki: o, iki şey arasındaki bir gediktir. Hadiste: “Mescitte hiçbir **خوخة** kalmasın; Ebû Bekir’in **خوخة**si dışında hepsi kapatılsın.” O, büyük pencere gibi küçük bir kapıdır; iki ev arasında olur, üzerine kapı dikilir. Mecazdan olarak **الخوخة**: makat. Ve **الخوخة**: yeşil bir çeşit elbise; Mekke dili; bazı ana nüshalarda: “yeşiller”; bunu Ezherî söyledi. Ve **الخوخة**: bir meyve. Çoğulu: **خوخ**; o, yenilen şu şeydir. İbn Sîde’den: **الخوخاء**. Ve **الخوخاءة** (ه ile): erkeklerden ahmak; çoğulu **خوخاءون**. Ezherî dedi ki: Ebû Ubeyd’e ait olarak bildiğim: **الهوهاءة**: korkak ahmak; **الهاء** ile; belki **الخاء** onda bir dildir. Ebû Amr’dan: **الخويخية**, **الياء**’ın hafifletilmesiyle, **بلهنية** gibi: musibet; Lebîd dedi ki:
  “Ve her bir insanlar topluluğu ki aralarına gireceksin,
                      onlara bir **خويخية** girecek; ondan parmak uçları sararır.”
Ve “evlerinin beytiyle” rivayet olunur. Şemmer dedi ki: Lebîd’den başka **خويخية** işitmedim. Ebû Amr güvenilirdir. Ezherî dedi ki: bu garip bir harftir; bazıları onu **دويهية** diye rivayet etti ve dedi ki: garipten olarak ayrıca İbnü’l-A‘râbî’den rivayet olunan da vardır; dedi ki: **الصوصية** ve **الصواصية**: musibet. **التهذيب**’de: **روضة خاخ** Mekke ile Medine arasında bir yer adıdır—Allah Teâlâ ikisini de şereflendirsin—; Ali ile Zübeyr’in (Allah ikisinden de razı olsun) yetişip ondan, Hâtıb b. Ebî Belte‘a’nın Mekke halkına yazdığı bir mektubu aldıkları kadın, ancak **روضة خاخ**’ta bulunmuştu; onu aradılar ve ondan mektubu aldılar. Ve **خاخ**: i‘rab alır ve men olunur; yani, yer veya bucak itibarıyla, ‘alemlik ile birlikte. Ve Ahmed b. Ömer el-**الخاخي** el-Kutrubbulî, muhaddis. Ve **أخاخ** ot, **إخاخة** ile: gizlendi ve azaldı; sanki **الخوخة**’nın içine girmiş gibidir.
