# خوم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AE%D9%88%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [خوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: خوم

| | ( أرضٌ *!خَامَةٌ ) أي : ( *!وَخِمَةٌ ) وَبِيئةٌ ، | حكاه أبو الجَرَّاح ، ( وقد *!خَامَت ) | *!تَخِيم *!خَيَمَاناً . قال ابنُ سِيَده : قال | الفَرَّاءِ : لا أعرِف ذلِك . قال : | وهذا الَّذِي قاله الفَرَّاء من أنه لا | يَعْرِفه صَحِيح ؛ إذ حُكْمُ مثل هذا | خامت ( *!تَخُوم *!خَومَانًا ) . قُلْتُ : وقد | حَكَى أبو حَنِيفة مثلَ ما حَكَاه أبو | الجَرَّاح ، وزعم أنه مَقْلُوب من | *!وخمت ، وقد رَدَّهُ ابنُ سِيدَه أيضًا ، | وقال : لَيْس كَذلِك إِنَّما هو في | مَعْناه لا مَقْلُوب عنه . | | ( *!والخَامَةُ : الفُجْلَةُ ) عن ابنِ | الأعرابيّ ، وأنكره أبو سَعِيد | الضَّرِير ، وسيأْتي ، ( ج : خَامٌ ) . | | ( *!والإخامَةُ للفَرَسِ الصُّفُون ) ، وهو | أن يَرْفَع إِحْدَى يَدَيْه أو إِحْدَى رِجْلَيه | على طَرَف حَافِرِه ، قاله أبو عُبَيْد ، | وسيأتي أيضًا . | | ( *!والخَامَةُ للزَّرْع يائِيَّة ) ، سيأتي | بَيَانُها في التَّركيب الذي بَعْدَه ، | ( وَوَهَم الجَوْهَرِيُّ ) في ذكرها في | *!خوم ، وهذا هو الظَّاهر من سِياقِ | المُصّنّف ، وقد خبط أَربابُ | الحَواشِي هنا خَبْط عَشواء ، لم | أعرج على كلامهم لِقلّة الجَدْوى . | | [ ] ومِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْهْ : |

| *!خَوَّم على فرسه *!يُخَوِّم *!تَخْوِيمًا إذا | رَفَع غاشِيَةَ سَرْجه إلى فوق ، ورَبَطَ | عليها بالرِّكاب . |

### Türkçe

| | ( Toprak *!خَامَةٌ ) yani: ( *!وَخِمَةٌ ) ve vebalı (bulaşıcı, salgınlı), | bunu Ebû’l-Cerrâh hikâye etti; (ve muhakkak *!خَامَت ) | *!تَخِيم *!خَيَمَاناً . İbn Sîde dedi ki: dedi | el-Ferrâ’: bunu bilmem. Dedi ki: | el-Ferrâ’nın onu bilmediği yolunda söylediği bu | doğrudur; zira bunun gibi bir şeyin hükmü | **خامت** ( *!تَخُوم *!خَومَانًا )’dır. Dedim ki: ve muhakkak | Ebû Hanîfe, Ebû’l-Cerrâh’ın hikâye ettiğinin benzerini | hikâye etti ve onun | *!وخمت ’ten قلب (ters çevrilmiş) olduğunu ileri sürdü; | onu İbn Sîde de reddetti, | ve dedi ki: öyle değildir; ancak o | onun anlamındadır, ondan ters çevrilmiş değildir. | | ( *!والخَامَةُ : الفُجْلَةُ ) İbnü’l- | A‘râbî’den; bunu Ebû Sa‘îd | ed-Darîr inkâr etti; ve gelecektir; (çoğulu: خَامٌ). | | ( *!والإخامَةُ للفَرَسِ الصُّفُون )’dur; o da | iki elinden birini yahut iki ayağından birini | tırnağının ucu üzerine kaldırmasıdır; bunu Ebû ‘Ubeyd söyledi; | ve yine gelecektir. | | ( *!والخَامَةُ للزَّرْع يائِيَّة )’dir; onun | açıklaması, ondan sonraki terkîbde gelecektir; | (ve el-Cevherî yanıldı) onu | *!خوم içinde zikretmesinde; bu, musannifin siyakından | zahir olandır; ve burada haşiye erbabı | kör birinin çarpması gibi çarpıp durdu; | faydanın azlığından dolayı sözlerine ilişmedim. | | [ ] Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: |

| *!خَوَّم atı üzerinde *!يُخَوِّم *!تَخْوِيمًا : eğer | eyerinin örtüsünü yukarıya kaldırır ve | onun üzerine üzengi ile bağlarsa. |
