# دأم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A3%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%A3%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دأم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A3%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: دأم

| | ( *!دَأَمَ الحَائِطَ ، كَمَنَع ) : رَفَعُه ، | مثل ( دَعَمَه ، *!وَتَدَأَّم الماءُ الشَّيء ) | كَتَفَعَّل : ( غَمَرَه ) وتَراكَم عليه . | وأنشد الجوهري لُرُؤْبةَ : |

| % ( كما هَوَى فِرْعونُ إِذ تَغَمْغَمَا % ) % | % ( تَحْتَ ظِلالِ المَوْج إِذ *!تَدَأَّمَا % ) % | | ( و ) *!تَدَأَّم ( الفَحلُ الناقَة : | تَجَلَّلَها ) أي : رَكِبَها ، ( *!وتَدَاءَمه الأَمْرُ | كَتَفاعَلَه : تَراكَم عليه وتَزَاحَمَ ) ، | وَتَكَسَّر بَعضُه فَوْق بَعْض ، نقله | الأصمَعِيّ . | | ( *!والدَّأْمَاءُ : البَحْر ) على فَعْلاء ، | وأنشد الجوهَرِيّ للأَفْوَه الأَوْدِيّ : | % ( واللَّيلُ *!كالدَّأْماءِ مُسْتَشْعِرٌ % | من دُونِهِ لَوْناً كَلَوْن السَّدُوس ) % | | ( *!والمُتَدَأَّم بِفَتْح الهَمْزة ) المُشَدّدة : | ( المَأْبُونُ ) . نقله أبو زَيْد . وهو من | قَولهم : *!تَدَأَّمْتُ الرجلَ *!تَدَأُّمًا إذا | وَثَبْتَ عليه فَرَكِبْتَه ، والمَأْبُون من | شَأْنه ذلِك يُوثَب عليه فلا يَمْتَنِع . | | ( *!والدَّأْمُ : ما غَطَّاك من شَيْءٍ ) . | | ( وَجَيْشٌ *!مِدْأَم ، كَمِنْبَرٍ : يَرْكَبُ كُلَّ | شَيْءٍ ) . | | [ ] ومِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | قال اللّيثُ : إِذا رَفَعتَ حائِطًا | *!فَدَأَمْتَه بمَرَّة واحِدِة على شَيْء في | وَهْدَةٍ تقول : *!دَأَمْتُه عليه . | | *!وتَداءَمتَ عليه الأَهْوالُ والهُمُوم | والأَمْواجُ : تراكَمَت عليه *!كَتَدَأَّمَتْه ، | وهذه مُعَدَّاة بِغَيْر حَرْف . |

### Türkçe

| | ( **دَأَمَ الحَائِطَ ، كَمَنَع** ) : onu yükseltmek, | مثل ( **دَعَمَه** ، **وَتَدَأَّم الماءُ الشَّيء** ) | كَتَفَعَّل : ( onu kapladı ) ve onun üzerine yığıldı. | Ve el-Cevherî, Ruʾbe’ye ait olarak inşâd etti: |

| % ( كما هَوَى فِرْعونُ إِذ تَغَمْغَمَا % ) % | % ( تَحْتَ ظِلالِ المَوْج إِذ **تَدَأَّمَا** % ) % | | ( ve ) **تَدَأَّم** ( aygır dişi deveyi : | onu büründü ) yani: ona bindi, ( **وتَدَاءَمه الأَمْرُ** | كَتَفاعَلَه : onun üzerine yığıldı ve sıkıştı ), | ve bir kısmı diğer kısmının üstüne kırıldı; bunu | el-Asmaʿî nakletti. | | ( **والدَّأْمَاءُ : البَحْر** ) فَعْلاء vezni üzere, | ve el-Cevherî, el-Efveh el-Evdî’ye ait olarak inşâd etti: | % ( واللَّيلُ **كالدَّأْماءِ** مُسْتَشْعِرٌ % | من دُونِهِ لَوْناً كَلَوْن السَّدُوس ) % | | ( **والمُتَدَأَّم بِفَتْح الهَمْزة** ) şeddeli: | ( **المَأْبُونُ** ). Bunu Ebû Zeyd nakletti. Ve o, | onların şu sözündendir: **تَدَأَّمْتُ الرجلَ تَدَأُّمًا** eğer | onun üzerine sıçrayıp da ona bindiysen; ve **المَأْبُون**’un | işi bundandır: onun üzerine sıçranır da o kaçınmaz. | | ( **والدَّأْمُ : ما غَطَّاك من شَيْءٍ** ). | | ( وَجَيْشٌ **مِدْأَم** ، كَمِنْبَرٍ : her | şeyi biner ). | | [ ] Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: | | el-Leys dedi: Bir duvarı yükselttiğin zaman | **فَدَأَمْتَه** onu bir defada bir şeyin üzerine | bir çukurda, dersin ki: **دَأَمْتُه عليه**. | | **وتَداءَمتَ عليه الأَهْوالُ والهُمُوم** | ve dalgalar: onun üzerine yığıldı, **كَتَدَأَّمَتْه** gibi; | ve bu, harfsiz müteaddîdir. |
