# دبس — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A8%D8%B3/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%A8%D8%B3/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دبس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A8%D8%B3.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: دبس

باب السين والدال والباء معهما
د ب س، س ب د يستعملان فقط
دبس:
الدَبسُ: الكثير.
والدِّبْس: عُصارةُ الرُّطَب والتَّمْر.
والدُّبسةُ: لَوْن في سَواد الشعر أحمَرُ مُشْرَبٌ سَواداً.
والدَّبوسُ: خِلاصُ تُمْرٍ يُلْقَى في مِسْلأِ السَّمن فيذوب فيه، وهو مُطَيِّبٌ للسَّمْن. والمِسْلأُ: البُرْمَة التي يَسلأَون فيها السَّمْنَ.
والدَّبّوسيّةُ اسمُ كُورةٍ.
سبد:

السَّبَدُ: الشَّعْرُ، وقولهم: ماله سَبَدٌ ولا لَبَدٌ أي مالَه ذو شَعْر ولا وَبَرٍ مُتَلَبِّد، وبه سُمِّيَ سَبَداً.
والسُّبَدُ: الشُّؤمُ: حكاه عن أبي الدُّقيش في قوله:
امرؤ القيسِ بنُ أرْوَى مُؤلياً		اِنْ رآني لأَبُوأَنْ بـسُـبَـدْ
قُلتُ بحراً قُلتُ قولاً كاذبـاً		إنّما يمنعنـي سَـيْفٌ ويَدْ
وسَبَّدَ رأسه وسَمَّدَه اي استَأْصَلَه، ويقال: التسبيد حَلْق الرأس فيَنْبُتُ بعد ايام شَعرُه فذلك التسبيد.
والسُبَدُ طائر مثل الخُطّاف اذ أصابَه المطر سالَ عنه.

### Türkçe

باب **السين** و**الدال** و**الباء** معهما
**د ب س**، **س ب د** يستعملان فقط

**دبس**:
**الدَبسُ**: çok olan.
**والدِّبْس**: yaş hurma ve hurmanın özsuyu.
**والدُّبسةُ**: saçın siyahlığında, siyahlığa çalan bir kızıllık rengi.
**والدَّبوسُ**: sade yağın **مِسْلأِ**’sine atılan hurmanın özü; onda erir; ve sade yağı hoş kokulandırandır. **والمِسْلأُ**: içinde sade yağı erittikleri çömlek.
**والدَّبّوسيّةُ**: bir **كُورةٍ**’nın adı.

**سبد**:

**السَّبَدُ**: kıl; ve onların sözü: “Onun ne **سَبَدٌ**’i ne de **لَبَدٌ**’i vardır” yani onun ne kıl sahibi ne de keçeleşmiş yün sahibi vardır; ve bununla **سَبَداً** diye adlandırıldı.
**والسُّبَدُ**: uğursuzluk: onu Ebû **الدُّقيش**’ten, şu sözünde nakletti:
امرؤ القيسِ بنُ أرْوَى مُؤلياً		اِنْ رآني لأَبُوأَنْ بـسُـبَـدْ
قُلتُ بحراً قُلتُ قولاً كاذبـاً		إنّما يمنعنـي سَـيْفٌ ويَدْ
Ve **سَبَّدَ** başını ve **سَمَّدَه** yani onu kökünden kazıdı; ve denilir: **التسبيد** başı tıraş etmektir; birkaç günden sonra saçı biter; işte bu **التسبيد**’dir.
Ve **السُبَدُ**: yağmur ona isabet ettiğinde ondan akıp giden, kırlangıç gibi bir kuştur.
